Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται την Πέμπτη η αντιπαράθεση κυβέρνησης και πρατηριούχων για το πλαφόν στα καύσιμα, με τη συνάντηση των εκπροσώπων των δύο ομοσπονδιών του κλάδου, ΟΒΕ (Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος) και ΠΟΠΕΚ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων), με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο να αναμένεται να καθορίσει τα επόμενα βήματα, την ώρα που τοπικές ενώσεις έχουν ήδη προειδοποιήσει με κινητοποιήσεις, με τον Σύνδεσμο της Λέσβου να έχει λάβει σχετική απόφαση.
Οι βενζινοπώλες προσέρχονται στο ραντεβού με σαφές αίτημα την αλλαγή του τρόπου εφαρμογής του πλαφόν, ζητώντας την επιστροφή στο προηγούμενο μοντέλο υπολογισμού βάσει ποσοστιαίου περιθωρίου κέρδους, αντί του καθορισμού συγκεκριμένων λεπτών ανά τιμολόγιο που ισχύει σήμερα, το οποίο μάλιστα περιλαμβάνει και το ΦΠΑ.
Όπως υποστηρίζουν, το νέο σύστημα δεν λαμβάνει υπόψη τις διαφοροποιήσεις κόστους ανά περιοχή και επιχείρηση, οδηγώντας, ιδίως σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, σε ασφυκτική πίεση στα πρατήρια.
Υπενθυμίζεται πως με βάση τη νομοθετική ρύθμιση, οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών που προμηθεύουν τα πρατήρια λιανικής δεν επιτρέπεται να επιβάλλουν τιμή στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και στο πετρέλαιο κίνησης (diesel) αυξημένη κατά περισσότερο από 5 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια. Αντίστοιχα, τα πρατήρια λιανικής πώλησης δεν μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο των 12 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο επί της τιμής προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας κατά την πώληση προς τους καταναλωτές.
Για τις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές προβλέπονται αυξημένα ανώτατα περιθώρια, προκειμένου να καλύπτεται το μεταφορικό κόστος. Συγκεκριμένα, τα πρατήρια μπορούν να εφαρμόζουν περιθώριο έως 0,06 ευρώ ανά λίτρο σε Κρήτη, Ιόνια Νησιά και στα νησιά της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων Αττικής, ενώ το όριο ανέρχεται στα 0,14 ευρώ ανά λίτρο για Βόρειο Αιγαίο, Σποράδες, Θάσο, Κύθηρα, Σκύρο και Σαμοθράκη και στα 0,15 ευρώ ανά λίτρο για το Νότιο Αιγαίο.
Στις τιμές αυτές περιλαμβάνεται ήδη ο ΦΠΑ, όπως διευκρινίζεται ρητά στην απόφαση, γεγονός που, σύμφωνα με τις εταιρείες εμπορίας και τους πρατηριούχους, περιορίζει περαιτέρω το πραγματικό περιθώριο κέρδους τους, καθώς το πλαφόν εφαρμόζεται σε ποσά που έχουν ήδη φορολογηθεί. Ακριβώς αυτό το «διπλό ταβάνι» σε όλη την αλυσίδα είναι που, σύμφωνα με τον κλάδο, συμπιέζει ασφυκτικά τα περιθώρια λειτουργίας.
Αστερίσκοι και κατακερματισμός στον κλάδο
Στο έδαφος αυτό έχουν ήδη αρχίσει να καταγράφονται οι πρώτες αντιδράσεις. Ο Σύνδεσμος Πρατηριούχων Λέσβου ανακοίνωσε απεργιακές κινητοποιήσεις διαρκείας, ενώ εισηγήσεις για αντίστοιχες κινήσεις έχουν τεθεί από σωματεία σε Κυκλάδες, Χίο και νομό Ρεθύμνου.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τον κλάδο, πάντως, η εικόνα στον κλάδο των πρατηριούχων παραμένει κατακερματισμένη. Δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των σωματείων, ενώ ειδικά για την Αττική δεν προκύπτει σαφής ένδειξη για συντονισμένη απεργία. Αντίστοιχα, και σε άλλες μεγάλες αγορές δεν έχει επιβεβαιωθεί κάποια οργανωμένη κινητοποίηση.
Καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξη της κατάστασης θεωρείται η στάση των μεγάλων αλυσίδων πρατηρίων που ανήκουν σε εταιρείες διύλισης, όπως η Motor Oil και η HelleniQ Energy, οι οποίες δεν δεσμεύονται από συνδικαλιστικές αποφάσεις.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, η Motor Oil διαθέτει περίπου 500 πρατήρια και η HelleniQ Energy περίπου 280, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και σε περίπτωση μερικής συμμετοχής ανεξάρτητων πρατηρίων σε κινητοποιήσεις, η λειτουργία των ιδιολειτουργούμενων σημείων μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις επιπτώσεις, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Ειδικά για τη HelleniQ Energy, λαμβάνεται υπόψη ότι περίπου το 30% του μετοχικού της κεφαλαίου ανήκει στο Ελληνικό Δημόσιο, στοιχείο που, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, καθιστά ακόμη λιγότερο πιθανή τη συμμετοχή της σε ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν διαταραχές στην τροφοδοσία.
Από την πλευρά του υπουργείου Ανάπτυξης, στελέχη τονίζουν ότι το πλαφόν έχει προσωρινό χαρακτήρα και αποσκοπεί στην προστασία του κοινωνικού συνόλου, υπογραμμίζοντας ότι ισχύει έως τις 30 Ιουνίου και ότι για τις νησιωτικές περιοχές λαμβάνεται υπόψη το αυξημένο μεταφορικό κόστος. Όπως επισημαίνουν, υπάρχει συντονισμός με τα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών και Ενέργειας, ενώ εκφράζεται η προσδοκία ότι η σημερινή συνάντηση θα οδηγήσει σε μια ισορροπημένη λύση.
Οι τιμές
Την ίδια ώρα, η άνοδος των τιμών λειτουργεί ως πρόσθετος παράγοντας έντασης στην αγορά. Με βάση τα τελευταία στοιχεία του παρατηρητηρίου τιμών του υπ. Ανάπτυξης στις 17 Μαρτίου η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων είχε φθάσει το 1,94 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας μία αύξηση 10,8% απ’ την έναρξη της σύρραξης στη Μ. Ανατολή.
Αντίστοιχα, η αμόλυβδη 100 οκτανίων ενισχύθηκε κατά περίπου 8,9%, από 1,956 σε 2,131 ευρώ/λίτρο. Στο diesel κίνησης, η τιμή εκτινάχθηκε κατά περίπου 22,4%, από 1,565 σε 1,916 ευρώ/λίτρο, ενώ το υγραέριο κίνησης (autogas) αυξήθηκε κατά περίπου 18,1%, από 1,045 σε 1,234 ευρώ/λίτρο. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η άνοδος στο πετρέλαιο θέρμανσης, που διαμορφώνεται σε περίπου 26,4%, με την τιμή να ανεβαίνει από 1,179 σε 1,490 ευρώ/λίτρο.
Η γεωγραφική κατανομή των τιμών αναδεικνύει ότι οι υψηλότερες τιμές καταγράφονται κυρίως σε νησιωτικές περιοχές, όπως οι Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα και η Κρήτη, όπου η αμόλυβδη φτάνει ή και ξεπερνά τα 2 ευρώ/λίτρο, ενώ σε περιοχές όπως η Λέσβος και η Χίος παραμένει αισθητά πάνω από τον πανελλαδικό μέσο όρο. Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι δεν είναι τυχαίο πως οι εντονότερες αντιδράσεις καταγράφονται ακριβώς σε αυτές τις περιοχές, όπου το αυξημένο μεταφορικό κόστος και τα λειτουργικά έξοδα εντείνουν τις πιέσεις στα πρατήρια.
Η έκβαση της σημερινής συνάντησης θα κρίνει, αν οι αντιδράσεις θα περιοριστούν σε τοπικό επίπεδο ή θα εξελιχθούν σε ευρύτερη κινητοποίηση του κλάδου.
Διαβάστε ακόμη
Νέα επίθεση στα πορτοφόλια μας: Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή βάζει φωτιά στις τιμές σε όλη την Ευρώπη
Σοκολάτα, άρωμα, καφές: Business με τις μικρές απολαύσεις της καθημερινότητας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα