Σε μια ακόμη πρωτοβουλία για την προστασία των καταναλωτών από ανατιμήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ, το υπουργείο Ανάπτυξης προωθεί νέο μέτρο που στοχεύει σε μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές και τις συσκευασίες προϊόντων. Η παρέμβαση επιχειρεί να αντιμετωπίσει μια πρακτική που τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στους πολίτες και σχετίζεται με την αθέατη αύξηση του πραγματικού κόστους αγοράς.
Η πρακτική αυτή είναι γνωστή διεθνώς ως shrinkflation και αφορά τη μείωση της ποσότητας ενός προϊόντος χωρίς να μειώνεται αντίστοιχα η τιμή του. Με τη νέα ρύθμιση θεσπίζεται υποχρεωτική ειδική σήμανση στα ράφια των καταστημάτων, ώστε οι καταναλωτές να ενημερώνονται με σαφή τρόπο όταν ένα προϊόν κυκλοφορεί σε μικρότερη ποσότητα από πριν. Στόχος της παρέμβασης είναι να ενισχυθεί η διαφάνεια στην αγορά και να περιοριστούν πρακτικές που ενδέχεται να δημιουργούν σύγχυση ή να παραπλανούν τους καταναλωτές.
Τι είναι το shrinkflation και γιατί προβληματίζει
Το φαινόμενο του shrinkflation έχει γίνει ιδιαίτερα έντονο τα τελευταία χρόνια, κυρίως σε περιόδους αυξημένου πληθωρισμού και ανόδου του κόστους παραγωγής. Πολλές επιχειρήσεις επιλέγουν να μειώσουν την ποσότητα των προϊόντων τους – όπως τρόφιμα, σνακ, καλλυντικά ή απορρυπαντικά – χωρίς όμως να προχωρούν σε αντίστοιχη μείωση της τιμής πώλησης.
Με τον τρόπο αυτό, ο καταναλωτής συχνά θεωρεί ότι αγοράζει το ίδιο προϊόν στην ίδια τιμή, ενώ στην πραγματικότητα πληρώνει περισσότερο για μικρότερη ποσότητα. Η πρακτική αυτή εμφανίζεται σε μεγάλο αριθμό προϊόντων καθημερινής χρήσης και συχνά περνά απαρατήρητη, ειδικά όταν η αλλαγή στο μέγεθος της συσκευασίας είναι μικρή.
Παραδείγματα προϊόντων με μικρότερες συσκευασίες
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι σε αρκετές βασικές κατηγορίες προϊόντων η ποσότητα έχει μειωθεί, ενώ η τιμή παραμένει ίδια ή ακόμη και αυξημένη.
Για παράδειγμα:
- Κρουασάν: από 90 γραμμάρια σε 70 γραμμάρια
- Παξιμάδια: από 1 κιλό σε 800 γραμμάρια
- Γιαούρτι: από 250 γραμμάρια σε 220 γραμμάρια ή από 200 σε 180 γραμμάρια
- Βούτυρο: από 250 γραμμάρια σε 200 ή από 500 σε 450 γραμμάρια
- Μαργαρίνη: από 200 γραμμάρια σε 170 γραμμάρια
Αντίστοιχα φαινόμενα παρατηρούνται συχνά και σε άλλες κατηγορίες προϊόντων, όπως σοκολάτες, σαμπουάν και συσκευασίες μπισκότων, που εμφανίζονται πλέον στα ράφια με μικρότερο περιεχόμενο χωρίς μείωση τιμής.
Σύμφωνα με μεγάλη έρευνα της EY Ελλάδος, περίπου το 79% των καταναλωτών στη χώρα δηλαδή σχεδόν τέσσερις στους πέντε έχουν παρατηρήσει ότι ορισμένα προϊόντα έχουν μειώσει το μέγεθος της συσκευασίας τους, ενώ οι τιμές είτε παρέμειναν ίδιες είτε αυξήθηκαν.
Υποχρεωτική ενημερωτική σήμανση
Το μέτρο της ειδικής σήμανσης είχε προαναγγείλει ήδη από την άνοιξη ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος. Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο του πολυνομοσχεδίου που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 13 Μαρτίου, κάθε προσυσκευασμένο προϊόν του οποίου μειώνεται η ποσότητα χωρίς αντίστοιχη μείωση τιμής θα πρέπει να φέρει υποχρεωτική ενημερωτική ένδειξη.
Η σήμανση αυτή θα πρέπει να παραμένει:
- για τουλάχιστον δύο μήνες από την κυκλοφορία του προϊόντος με μειωμένη ποσότητα στην αγορά
- και για δύο μήνες από τη στιγμή που το προϊόν τοποθετείται στο ράφι κάθε καταστήματος.
Την ευθύνη για την τοποθέτηση της σήμανσης θα έχουν τα σούπερ μάρκετ και γενικότερα οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης, ενώ το κόστος της ειδικής ετικέτας θα καλύπτεται από τις εταιρείες που παράγουν ή εισάγουν τα προϊόντα στην ελληνική αγορά.
Την εφαρμογή του μέτρου θα εποπτεύει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή, η οποία θα έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει πρόστιμα και άλλες κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Στο ίδιο νομοσχέδιο προβλέπεται και η δημιουργία μιας νέας ψηφιακής πλατφόρμας με την ονομασία «MyKataggelies». Μέσω αυτής της εφαρμογής οι πολίτες θα μπορούν να αναφέρουν περιστατικά παραπλάνησης ή αθέμιτων εμπορικών πρακτικών στην αγορά.
Η εφαρμογή θα είναι διαθέσιμη για συσκευές κινητών τηλεφώνων με λειτουργικά συστήματα Android και iOS και θα επιτρέπει:
- την υποβολή ανώνυμων ή επώνυμων καταγγελιών
- την αποστολή φωτογραφιών με χρονοσήμανση
- την καταγραφή της γεωγραφικής τοποθεσίας του καταστήματος.
Στην περίπτωση επώνυμης καταγγελίας, ο χρήστης θα συνδέεται στο σύστημα χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς του κωδικούς του Taxisnet.
Παράλληλα, το υπουργείο Ανάπτυξης ενισχύει τους ελέγχους στην αγορά, καθώς οι διεθνείς εξελίξεις – και ιδιαίτερα η ένταση στη Μέση Ανατολή – ασκούν πρόσθετες πιέσεις στις τιμές καυσίμων και βασικών αγαθών.
Σε πρόσφατη σύσκεψη του υπουργού Ανάπτυξης με τη διοίκηση της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας Καταναλωτή εξετάστηκαν οι εξελίξεις στις τιμές και η επάρκεια προϊόντων στην αγορά. Σύμφωνα με το υπουργείο, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για πιθανές ελλείψεις, ενώ τονίζεται ότι οι αρμόδιες αρχές θα παρέμβουν άμεσα σε περιπτώσεις αδικαιολόγητων ανατιμήσεων.
Διαβάστε ακόμη
Νέα ισχυρή πτώση στο Χρηματιστήριο Αθηνών: Απώλειες 2% για τον Γενικό Δείκτη (upd)
Πλάτωνας Vs Μακιαβέλι: Ηθική πολιτική ή ρεαλισμός της εξουσίας;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα