Πλήγμα για την πόλη χαρακτηρίζουν οι τουριστικοί και λοιποί φορείς το ενδεχόμενο κλεισίματος της βάσης της Ryanair στο «Μακεδονία» ευελπιστώντας πως σήμερα Τρίτη 5/5 να έχουν μία πιο ξεκάθαρη εικόνα για τις προθέσεις της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αεροπορικής χαμηλού κόστους.
Στο πλαίσιο αυτό δεν είναι τυχαία η μαζική κινητοποίηση τα τελευταία 24ωρα στη Θεσσαλονίκη, ενώ κρίσιμη είναι και η σημερινή διαδικτυακή σύσκεψη που έχει συμφωνηθεί για το απόγευμα με μέλη της διοίκησης της Ryanair, σε συνέχεια και του σχετικού αιτήματος του δημάρχου Στέλιου Αγγελούδη.
Στόχος, να εξακριβωθούν λεπτομερώς οι προθέσεις της εταιρείας και να υπάρξει επίσημη ενημέρωση, για το τι πραγματικά έχει συμβεί. Από την πλευρά της, η αεροπορική δεν έχει προχωρήσει σε επίσημες ανακοινώσεις, ωστόσο επικαλείται υψηλές χρεώσεις και τέλη στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» που είναι, ως γνωστόν, υπό τη διαχείριση της Fraport Greece.
H Ryanair διατηρεί τρία αεροσκάφη στη βάση της στη Θεσσαλονίκη, και λόγω των υψηλών, όπως υποστηρίζει η ίδια, χρεώσεων αφήνει τώρα ανοικτό το ενδεχόμενο να κλείσει τη βάση της από τον Οκτώβριο του 2026 κάνοντας λόγο για αύξηση κατά 15% ώστε να ανανεωθεί η σύμβασή της που λήγει.
Η τακτική
Από την άλλη πλευρά, η συγκεκριμένη τακτική (σε συνδυασμό και με τη διαχρονικά επιθετική ρητορική της) αποτελεί… σήμα κατατεθέν της Ryanair εντός κι εκτός Ελλάδος ειδικά όταν θεωρεί ότι κάποια ευρωπαϊκά αεροδρόμια μπορεί να καθίστανται, ανά περιόδους, λιγότερο αποδοτικά σε σύγκριση με άλλα ανά την Ευρώπη.
Πολύ περισσότερο σε αυτή τη συγκυρία όπου η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή έχει υπερδιπλασιάσει τα κόστη των αεροπορικών καυσίμων προσθέτοντας 50 εκατ. δολάρια στο κόστος καυσίμων της Ryanair μόνο για το μήνα Απρίλιο. Eστω κι αν η εταιρεία είναι σε μεγάλο βαθμό προστατευμένη μέσω συμβολαίων αντιστάθμισης (hedging) που καλύπτουν το 80% των αναγκών της, η έκθεση στο μη καλυμμένο μέρος καθώς και οι πιθανές ελλείψεις στην προμήθεια δημιουργούν μεγαλύτερο ρίσκο ιδιαίτερα κατά την περίοδο αιχμής του καλοκαιριού.
Eξ’ ού και λαμβάνονται τώρα αποφάσεις για σημαντικές περικοπές: Μόλις την περασμένη εβδομάδα η Ryanair ανακοίνωσε ότι από τον ερχόμενο Οκτώβριο προχωρά στο κλείσιμο της βάσης της στο Βερολίνο όπου διατηρεί 7 αεροσκάφη μειώνοντας τις πτήσεις από/προς Βερολίνο κατά 50% με τα εν λόγω αεροσκάφη να μεταφέρονται σε «αεροδρόμια με χαμηλότερα κόστη που έχουν περιορίσει τους αεροπορικούς φόρους όπως η Σουηδία, η Σλοβακία, η Αλβανία και η Ιταλία», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στην ανακοίνωση της.
Eίχε προηγηθεί έτερη ανακοίνωση στις αρχές Απριλίου ότι η εταιρεία προχωρά στη λειτουργία νέα βάσης με 4 αεροσκάφη (επένδυση ύψους 400 εκατ. δολαρίων) στα Τίρανα και για την επερχόμενη θερινή περίοδο του 2026 θα προσφέρει 44 δρομολόγια (εκ των οποίων τα 21 είναι νέα) αναμένοντας αύξηση της επιβατικής κίνησης κατά 50%, φτάνοντας τα 4 εκατομμύρια επιβάτες.
Σύμφωνα με την εταιρεία «η ανάπτυξη αυτή αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα της φιλοαναπτυξιακής πολιτικής μηδενικής φορολόγησης στην αεροπορία από την αλβανική κυβέρνηση, καθώς και των κινήτρων ανάπτυξης που παρέχει το αεροδρόμιο των Τιράνων» σύμφωνα με την αεροπορική. Η διατήρηση βάσης από μία αεροπορική εταιρεία σε ένα αεροδρόμιο σημαίνει στην πράξη ότι αυτό λειτουργεί ως επιχειρησιακό κέντρο αφού συνεπάγεται μόνιμη παρουσία αεροσκαφών, πληρωμάτων και τεχνικής υποστήριξης.
Για τη χώρα μας η εταιρεία έχει κλείσει βάσεις και στο παρελθόν επαναλαμβάνοντας τη ρητορική περί ακριβών τελών και χρεώσεων. Μάλιστα προ τετραετίας, το 2022 η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εταιρεία χαμηλού κόστους είχε βγεί μπροστά ξανά έχοντας στείλει και σχετικές επιστολές προς τo κυβερνητικό επιτελείο για το θέμα των τελών και των χρεώσεων ζητώντας περισσότερα κίνητρα για να ενθαρρύνονται οι αεροπορικές να πετούν στην Ελλάδα για μεγαλύτερη διάρκεια μέσα στο έτος και εκτός των θερινών τους προγραμμάτων.
Η εταιρεία δεν είχε διστάσει και πάλι να κλείσει βάσεις στη Ρόδο το 2022 ή ακόμη παλιότερα, το 2018 στα Χανιά, επιστρέφοντας πάντως στη συνέχεια με το δεδομένο και του ισχυρού ‘’brand’’ της χώρας μας στον ευρωπαϊκό τουρισμό και της ζήτησης των ελληνικών προορισμών από το ευρωπαϊκό ταξιδιωτικό κοινό.
Το «Μακεδονία»
Τώρα για τη Θεσσαλονίκη, η εξέλιξη αυτή, εφόσον γίνει πράξη το κλείσιμο της βάσης από το φθινόπωρο του 2026, έχει θορυβήσει τους φορείς της πόλης ειδικά σε αυτή τη συγκυρία αφενός της γεωπολιτικής αβεβαιότητας που έχει φέρει αναταράξεις ευρύτερα στον τουρισμό διεθνώς αφετέρου της ανόδου ειδικά της Θεσσαλονίκης με σημαντική αύξηση και στο Μακεδονία.
Σημειώνεται ότι το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, μετά από μία πολύ καλή χρονιά το 2025, το α’ τρίμηνο του 2026 έχει κλείσει με άνοδο κατά 5,1% στην επιβατική κίνηση, φτάνοντας τα 1,47 εκατ. επιβατών για την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου, με τη διεθνή κίνηση να αντιστοιχεί σε πάνω από 857 χιλ. με άνοδο κατά 4,2%.
Το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, μάλιστα, είναι και αυτό που οδηγεί σε μεγάλο βαθμό την άνοδο συνολικά στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια υπό τη διαχείριση της Fraport Greece και ήδη από το 2025 είχε μία πολύ καλή χρονιά, ως αποτέλεσμα και των κινήτρων που έχουν δοθεί στις αεροπορικές είτε πρόκειται για ενίσχυση με περισσότερες πτήσεις την περίοδο εκτός αιχμής, είτε πρόκειται για κίνητρα Ανάπτυξης με εκπτώσεις στα αερολιμενικά τέλη για αεροπορικές εταιρείες που παρουσιάζουν αύξηση της επιβατικής κίνησης σε σχέση με το προηγούμενο έτος κ.ο.κ.. Πέρυσι, η επιβατική κίνηση στη Θεσσαλονίκη αυξήθηκε κατά 8,2%, φτάνοντας συνολικά τα 7,98 εκατ. επιβάτες, υπογραμμίζοντας τη διαρκώς αυξανόμενη σημασία της στο εγχώριο και διεθνές αεροπορικό δίκτυο.
Η κινητοποίηση των φορέων
Τη Δευτέρα, σε έκτακτη σύσκεψη εργασίας που συγκάλεσε ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης με τη συμμετοχή της Αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού Βίκυς Χατζηβασιλείου, της Αντιδημαρχίας Τουρισμού, του Οργανισμού Τουρισμού Θεσσαλονίκης και υπηρεσιακών παραγόντων, συζητήθηκε το ζήτημα και
υπήρξε άμεση επικοινωνία με τον Γενικό Γραμματέα του ΕΟΤ Ανδρέα Φιορεντίνο, ώστε να υπάρξει ο βέλτιστος δυνατός συντονισμός για τη διαχείριση του θέματος. Επιπλέον, εστάλη επιστολή στην Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, ώστε να ενημερωθεί για την κατάσταση που έχει ανακύψει, ενώ συμφωνήθηκε πως θα ακολουθήσει μέχρι το τέλος της εβδομάδας διευρυμένη σύσκεψη όλων των φορέων της πόλης, ώστε να παρατεθούν και να αξιολογηθούν όλα τα στοιχεία και τα δεδομένα και να υπάρξει κοινός συντονισμός.
Σε συνέχεια της σύσκεψης εστάλη επιστολή και στην Fraport Greece, που έχει υπό τη διαχείρισή της το «Μακεδονία» στο πλαίσιο της μακροχρόνιας παραχώρησης των 14 περιφερειακών αεροδρομίων και χειρίζεται το θέμα των τελών, τα οποία- παρεμπιπτόντως- προβλέπονται στη σύμβαση παραχώρησης και ισχύουν για όλους τους αερομεταφορείς. Στην επιστολή ζητήθηκε να υπάρξει σχετική ενημέρωση για το αν έχουν αλλάξει οι όροι συνεργασίας με τη Ryanair και αν έχουν γνωστοποιηθεί στη διαχειρίστρια εταιρεία οι προθέσεις της ιρλανδικής αεροπορικής.
Από την πλευρά των φορέων της πόλης, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, ακόμη κι αν η αεροπορική έχει ως τακτική της την επιθετική στρατηγική δεν παύει να είναι από τις αεροπορικές με μεγάλο αποτύπωμα ευρύτερα στις ευρωπαϊκές αερομεταφορές και τη διασυνδεσιμότητα των ευρωπαϊκών αεροδρομίων.
Στην περίπτωση που κλείσει η βάση στο «Μακεδονία» από το φθινόπωρο του 2026 δεν είναι ξεκάθαρο επί του παρόντος πόσες και ποιες περικοπές δρομολογίων θα γίνουν με την εικόνα να ξεκαθαρίζει τις επόμενες ημέρες, ενώ οι φορείς ανησυχούν και για το αν θα αναπληρωθούν οι συνδέσεις που θα χαθούν. Ενδεικτικά, το Επαγγελματικο Επιμελητηρίο Θεσσαλονίκης εκτιμά ότι μία τέτοια εξέλιξη θα μεταφραστεί σε σοβαρή απώλεια διασύνδεσης και εισοδήματος καθώς και σε υποβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της Θεσσαλονίκης,
Το θέμα πήρε και πολιτικές διαστάσεις με το ΠΑΣΟΚ σε επίσημη ανακοίνωση χθες να αναφέρει ότι το θέμα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή επιχειρηματική διαφορά μεταξύ μιας αεροπορικής εταιρείας και της διαχειρίστριας του αεροδρομίου. «Δεν γίνεται ο τουρισμός και οι αερομεταφορές να λειτουργούν στον αυτόματο πιλότο. Δεν γίνεται η χώρα να αφήνει κρίσιμες αποφάσεις που επηρεάζουν τη διεθνή της θέση να καθορίζονται αποκλειστικά από ιδιωτικές διαπραγματεύσεις, χωρίς κανένα θεσμικό αντίβαρο.
Η αποχώρηση της Ryanair αφορά τον τουρισμό και κυριότερο την εθνική μας οικονομία. Η Θεσσαλονίκη και η Βόρεια Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κίνδυνο απώλειας δεκάδων αεροπορικών συνδέσεων, με άμεσο αντίκτυπο στην κινητικότητα, στις τοπικές επιχειρήσεις, στην απασχόληση και στη συνολική αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής. Μια εξέλιξη που, αν επιβεβαιωθεί, θα συνιστά ένα βαρύ πλήγμα για την περιφερειακή συνοχή και τη διεθνή παρουσία της χώρας».
Διαβάστε ακόμη
Ρελάνς Μαξίμου: Από το τανγκό της συναίνεσης στον χορό της μετωπικής σύγκρουσης με ΠΑΣΟΚ