Στην αποκάλυψη φερόμενου κυκλώματος διασυνοριακής απάτης ΦΠΑ, με αντικείμενο τις αγοραπωλησίες κινητών τηλεφώνων και εκτιμώμενη ζημία 114 εκατομμυρίων ευρώ, προχώρησαν οι ευρωπαϊκές αρχές. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), με έδρα το Μόναχο της Γερμανίας.
Στη διάρκεια συντονισμένων επιχειρήσεων που διεξήχθησαν αυτή την εβδομάδα, οι αρχές συνέλαβαν πέντε υπόπτους σε τρεις διαφορετικές χώρες, ενώ έρευνες και κατασχέσεις έγιναν και σε ελληνικό έδαφος.
Συγκεκριμένα, έπειτα από αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, πραγματοποιήθηκαν τρεις συλλήψεις στην Κύπρο, μία στη Γερμανία και μία στην Ιταλία. Η έρευνα σχετίζεται με την ευρύτερη επιχείρηση «Μίδας» (Midas), η οποία επικεντρώνεται σε μεγάλης έκτασης υποθέσεις απάτης ΦΠΑ με διεθνή χαρακτηριστικά.
Όπως προκύπτει από τα μέχρι στιγμής ευρήματα, η φερόμενη εγκληματική οργάνωση είχε αναπτύξει έναν περίπλοκο μηχανισμό διασυνοριακής φορολογικής απάτης, γνωστό ως «απάτη καρουζέλ» (VAT carousel fraud). Η συγκεκριμένη μέθοδος βασίζεται στην εκμετάλλευση των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών-μελών, οι οποίες μπορούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να πραγματοποιούνται χωρίς επιβολή ΦΠΑ.
Στη συγκεκριμένη υπόθεση, οι εμπλεκόμενοι φέρονται να διακινούσαν έξυπνα κινητά τηλέφωνα (smartphones) μέσω εταιρειών και των αποκαλούμενων «εξαφανισμένων εμπόρων» (missing traders), που είχαν έδρα στη Γερμανία, την Αλβανία και τη Σουηδία.
Πρόκειται για επιχειρήσεις που εμφανίζονται ως μέρος εμπορικών συναλλαγών και εισπράττουν τον αναλογούντα ΦΠΑ από τους αγοραστές, χωρίς όμως να τον καταβάλλουν στη συνέχεια στις αρμόδιες φορολογικές αρχές. Αντίθετα, εξαφανίζονται ή παύουν τη λειτουργία τους, αφήνοντας απλήρωτες τις φορολογικές υποχρεώσεις τους.
Η εφαρμογή αυτού του μηχανισμού εκτιμάται ότι επέφερε απώλειες φορολογικών εσόδων ύψους 80 εκατομμυρίων ευρώ στη Σουηδία και 34 εκατομμυρίων ευρώ στη Γερμανία. Έτσι, η συνολική ζημία για τις δύο χώρες υπολογίζεται σε 114 εκατομμύρια ευρώ.
Δώδεκα έρευνες σε τέσσερις χώρες – Η συμμετοχή της Ελλάδας
Κατά την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, οι πέντε συλληφθέντες φέρονται να βρίσκονταν πίσω από την οργάνωση και τον έλεγχο του μηχανισμού απάτης. Με τη συνεργασία των αρμόδιων εθνικών υπηρεσιών σε Κύπρο, Γερμανία, Ελλάδα και Ιταλία, διενεργήθηκαν συνολικά 12 έρευνες σε εγκαταστάσεις και άλλους χώρους που σχετίζονται με τους υπόπτους και τις εταιρείες που εμπλέκονται στην υπόθεση.
Στο πλαίσιο των επιχειρήσεων δεσμεύτηκαν τραπεζικά ποσά που έφταναν έως τις 80.000 ευρώ. Παράλληλα, οι αρχές προχώρησαν σε κατασχέσεις αυτοκινήτων και ακινήτων στην Κύπρο, την Ελλάδα και την Ιταλία.
Στις ενέργειες των ευρωπαϊκών αρχών συνέδραμαν και ελληνικές υπηρεσίες. Μεταξύ αυτών ήταν η Υποδιεύθυνση Ψηφιακής Εγκληματολογικής Έρευνας και Ανάλυσης και η Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων, οι οποίες υπάγονται στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος.
Η εμπλοκή των ελληνικών αρχών αποτελεί μέρος της συνεργασίας μεταξύ των κρατών για τη διερεύνηση των χρηματοοικονομικών συναλλαγών και των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που φέρονται να συνδέονται με το συγκεκριμένο δίκτυο.
Στην ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία παραθέτει τις υπηρεσίες των τεσσάρων χωρών που συνέβαλαν στη διεξαγωγή της έρευνας.
Από τη γερμανική πλευρά, σημαντική ήταν η συνδρομή της Φορολογικής Υπηρεσίας του Μπίλεφελντ. Στην Κύπρο συμμετείχαν το Τμήμα Φορολογίας, το Γραφείο Εκτέλεσης Ευρωπαϊκών Εντολών Έρευνας και Αιτημάτων Δικαστικής Συνδρομής της Αστυνομίας, η αρμόδια υπηρεσία για την καταπολέμηση του ηλεκτρονικού εγκλήματος, το Εργαστήριο Δικανικής Ανάλυσης Ψηφιακών Δεδομένων και η Μονάδα Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών (ΜΟΚΑΣ).
Από ελληνικής πλευράς, στην επιχείρηση έλαβαν μέρος η Υποδιεύθυνση Ψηφιακής Εγκληματολογικής Έρευνας και Ανάλυσης και η Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος.
Τέλος, στην Ιταλία συμμετείχε η Οικονομική Αστυνομία (Guardia di Finanza), μέσω της υπηρεσίας που εδρεύει στο Ντεζεντσάνο ντελ Γκάρντα.