Σε έναν κόσμο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και συνεχών πιέσεων στις εφοδιαστικές αλυσίδες, η ναυτιλία της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποδεικνύεται στρατηγικός πυλώνας σταθερότητας και ανάπτυξης. Η θάλασσα δεν είναι μόνο μέσο μεταφοράς, αλλά ζωτικό κανάλι για την ενέργεια, τη διατροφή, το εμπόριο και την καθημερινή λειτουργία της ευρωπαϊκής οικονομίας. Από τη διακίνηση αργού πετρελαίου, φυσικού αερίου και δημητριακών μέχρι τα εμπορευματοκιβώτια, τα αυτοκίνητα και τα προϊόντα ψύξης, η Ε.Ε. αντιπροσωπεύει σημαντικό μέρος του παγκόσμιου στόλου διασφαλίζοντας την επάρκεια, την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητά της.
Παράλληλα, η ναυτιλία πρωταγωνιστεί στην ενεργειακή μετάβαση, στη συνδεσιμότητα νησιωτικών περιοχών και την υποστήριξη εξειδικευμένων υποδομών. Τα στοιχεία της Ενωσης Ευρωπαίων Εφοπλιστών (ECSA) που ακολουθούν δίνουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της σημασίας του ευρωπαϊκού στόλου, αναδεικνύοντας τη ναυτιλία όχι μόνο ως οικονομική δραστηριότητα, αλλά και ως στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ευρώπη σε ένα περιβάλλον συνεχών κρίσεων.
Οπως επισημαίνει ο γενικός γραμματέας της ECSA Σωτήρης Ράπτης, παρά το μικρό μέγεθος της Ευρώπης, μόλις το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 15% του παγκόσμιου ΑΕΠ, τα κράτη-μέλη αποτελούν τη βάση του 35% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου, επιβεβαιώνοντας την πρωταγωνιστική θέση της Ε.Ε. στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Στην ενέργεια τα 9 στα 10 βαρέλια φτάνουν από τη θάλασσα. Το 88% του πετρελαίου που καταναλώνεται στην Ε.Ε. μεταφέρεται διά θαλάσσης, ενώ το 87% των εισαγωγών φυσικού αερίου καταλήγει στα ευρωπαϊκά λιμάνια μέσω πλοίων. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ευρωπαϊκές ναυτιλιακές εταιρείες ελέγχουν το 35% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων και το 33% των πλοίων μεταφοράς LNG, εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη τροφοδοσία της ευρωπαϊκής αγοράς.
Την ίδια στιγμή, η ναυτιλία διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο και στην ενεργειακή μετάβαση: περίπου 15.000 ανεμογεννήτριες αναμένεται να εγκατασταθούν με τη συνδρομή ευρωπαϊκών υπεράκτιων πλοίων.
Η συμβολή της ναυτιλίας είναι εξίσου κρίσιμη στη διατροφική αλυσίδα. Το 88% των εξαγωγών δημητριακών της Ε.Ε. πραγματοποιείται μέσω θαλάσσιων μεταφορών, ενώ το 82% των εισαγωγών καφέ και τσαγιού εξαρτάται από τα πλοία. Παράλληλα, ο ευρωπαϊκός στόλος αντιπροσωπεύει παγκοσμίως το 30% των bulk carriers και το 33% των πλοίων-ψυγείων, διασφαλίζοντας τη μεταφορά βασικών αγαθών σε σταθερές τιμές.
Το 76% του εξωτερικού εμπορίου της Ε.Ε. διακινείται διά θαλάσσης, γεγονός που καθιστά τη ναυτιλία τη ραχοκοκαλιά των ευρωπαϊκών εφοδιαστικών αλυσίδων. Σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών αυτοκινήτων της Ενωσης -αξίας περίπου 158 δισ. ευρώ- μεταφέρεται επίσης με πλοία.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες ελέγχουν το 44% του παγκόσμιου στόλου πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και το 29% των car carriers, επιβεβαιώνοντας τον στρατηγικό τους ρόλο στο παγκόσμιο εμπόριο.
Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν με σαφήνεια ότι η ευρωπαϊκή ναυτιλία δεν είναι απλώς ένας ισχυρός κλάδος της οικονομίας, αλλά συνιστά στρατηγικό πλεονέκτημα για την ασφάλεια, την αυτάρκεια και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Σε ένα περιβάλλον συνεχών κρίσεων η θάλασσα παραμένει το σταθερό κανάλι μέσω του οποίου κινείται η ευρωπαϊκή οικονομία.
«Ακτινογραφία» του ευρωπαϊκού στόλου
Τα πλοία bulk carriers που μεταφέρουν χύδην φορτία, όπως σιτηρά, αγροτικά προϊόντα, ενεργειακά προϊόντα και σιδηρομετάλλευμα, αποτελούν βασικό κρίκο των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων. Η Ε.Ε. κατέχει περίπου το 30% του παγκόσμιου στόλου στον συγκεκριμένο τομέα, ενώ ένα μεγάλο bulk carrier μπορεί να μεταφέρει ποσότητα σιτηρών ικανή να καλύψει τις ετήσιες ανάγκες 500.000 ανθρώπων.
Κρίσιμη είναι και η συμβολή των δεξαμενόπλοιων (tankers), τα οποία μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και διυλισμένα προϊόντα. Η Ε.Ε. διαθέτει περίπου το 35% του παγκόσμιου στόλου, ενώ τα δεξαμενόπλοια καλύπτουν σχεδόν το 88% των αναγκών της σε πετρέλαιο.
Αντίστοιχα, τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (containerships) μεταφέρουν το μεγαλύτερο μέρος των καταναλωτικών αγαθών που χρησιμοποιούνται καθημερινά. Η Ευρώπη ελέγχει περίπου το 44% του παγκόσμιου στόλου – μάλιστα, με ένα μόνο μεγάλο πλοίο μπορεί να μεταφέρει φορτίο που αντιστοιχεί σε έως και 825.000 ψυγεία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και ο ρόλος των πλοίων μεταφοράς υγροποιημένων αερίων, ήτοι LNG και LPG, τα οποία συνέβαλαν καθοριστικά στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η ευρωπαϊκή ζήτηση LNG αυξήθηκε κατά 71%, ενώ τα πλοία αυτά καλύπτουν περίπου το 87% των αναγκών της Ε.Ε. σε φυσικό αέριο. Η Ευρώπη ελέγχει περίπου το 33% του παγκόσμιου στόλου gas carriers.
Στον τομέα της μεταφοράς οχημάτων, τα vehicle carriers (πλοία πολλαπλών καταστρωμάτων) μετέφεραν 25 εκατομμύρια αυτοκίνητα παγκοσμίως το 2024, με την Ε.Ε. να κατέχει περίπου το 29% του παγκόσμιου στόλου. Τα μεγαλύτερα πλοία της κατηγορίας μπορούν να μεταφέρουν έως και 9.000 αυτοκίνητα.
Παράλληλα, τα ακτοπλοϊκά επιβατηγά-οχηματαγωγά (ferries) αποτελούν βασικό μέσο συνδεσιμότητας για τις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές. Η Ευρώπη διαθέτει περίπου το 53% του παγκόσμιου στόλου, με περισσότερα από 1.200 δρομολόγια και περίπου 400 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως εντός της Ε.Ε.
Ιδιαίτερη είναι και η συμβολή της κρουαζιέρας, όπου η Ε.Ε. κατέχει περίπου το 20% του παγκόσμιου στόλου. Τα κρουαζιερόπλοια στηρίζουν τις τοπικές οικονομίες των λιμένων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το μεγαλύτερο ταξίδι κρουαζιέρας διήρκεσε 245 ημέρες και συμπεριέλαβε 111 προορισμούς. Μάλιστα, τα μεγάλα πλοία προσφέρουν πάνω από 30.000 γεύματα ημερησίως.
Καίριο ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση διαδραματίζουν τα offshore vessels, τα οποία κατασκευάζουν και συντηρούν θαλάσσια αιολικά πάρκα. Η Ε.Ε. κατέχει περίπου το 25% του παγκόσμιου στόλου, ενώ τα πλοία αυτά συγκαταλέγονται στα πιο τεχνολογικά εξελιγμένα παγκοσμίως, με δυνατότητα ανύψωσης φορτίων μέχρι 17.000 τόνους. Στην Ε.Ε. λειτουργούν ήδη περισσότερες από 3.500 υπεράκτιες ανεμογεννήτριες.
Τέλος, τα εξειδικευμένα πλοία, όπως παγοθραυστικά, βυθοκόροι, πλοία έρευνας και καλωδιακά, επιτελούν κρίσιμες αποστολές για τις υποδομές και τη βιομηχανία. Η Ευρώπη κατέχει περίπου το 18,7% του παγκόσμιου στόλου, με τα μεγαλύτερα dredgers να μπορούν να μετακινούν έως και 100.000 κυβικά μέτρα ιζήματος ημερησίως, ενώ τα παγοθραυστικά διασπούν πάγο πάχους 3 μέτρων.
Λεζάντα κεντρικής φωτογραφίας: Ο αντιπρόεδρος της ECSA Νικόλαος Θ. Βενιάμης, ο πρόεδρος Μίκι Κόσκινεν και ο γ.γ Σωτήρης Ράπτης
Διαβάστε ακόμη
Ε.Ε: Ερχεται η επόμενη mega – εμπορική συμφωνία με τις πλούσιες περιοχές του Κόλπου
Slow travel: Η νέα τάση στον τουρισμό για το 2026 – Η φιλοσοφία για τα αργά ταξίδια
Ο Ρούπερτ Μέρντοχ αρνείται να αποσυρθεί
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα