Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική ενεργειακή καμπή, καθώς η πυρηνική ενέργεια περνά από το στάδιο του ταμπού στη θεσμική διερεύνηση. Η κυβέρνηση δεν έχει λάβει απόφαση για πυρηνικό σταθμό, όμως έχει κάνει το πρώτο βήμα με την οργανωμένη αξιολόγηση της επιλογής μετά την τοποθέτηση του πρωθυπουργού στη Διεθνή Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι τον Μάρτιο του 2026.
Οι κύριοι Στάθης Βλασσόπουλος και Διονύσης Χιώνης, συνιδρυτές της Athlos Energy, τονίζουν ότι πρόκειται για μια μακροχρόνια διαδικασία που απαιτεί θεσμική σταθερότητα, τεχνική προετοιμασία και ορίζοντα δεκαετίας πριν από οποιαδήποτε υλοποίηση. Υπογραμμίζουν την ανάγκη να εξεταστεί η πυρηνική ενέργεια με καθαρά τεχνοοικονομικά κριτήρια στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης και της ενεργειακής ασφάλειας και να δημιουργηθεί μόνιμος θεσμικός μηχανισμός ευθυγραμμισμένος με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας ώστε η στρατηγική να μην αλλάζει με πολιτικούς κύκλους. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό ανθρώπινο δυναμικό που θα μπορούσε να στηρίξει ένα μελλοντικό εθνικό πρόγραμμα. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά συνολικά τον ενεργειακό σχεδιασμό έως το 2050.
Η πυρηνική ενέργεια θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά στις ΑΠΕ ως χαμηλών εκπομπών πηγή στο πλαίσιο ενός ενιαίου ενεργειακού μείγματος. Τέλος, οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMR) δημιουργούν νέα διεθνή δεδομένα πιο ευέλικτων λύσεων, με πιθανή ένταξη μετά το 2040 εφόσον υπάρξει έγκαιρη προετοιμασία. Κεντρικό μήνυμα είναι η ανάγκη άμεσης έναρξης μιας σοβαρής, επιστημονικά τεκμηριωμένης διαδικασίας ώστε η Ελλάδα να μετατρέψει μια πρόκληση σε στρατηγική ευκαιρία. Επισημαίνουν μάλιστα ότι υπάρχουν διπλωματούχοι μηχανολόγοι μηχανικοί από το ΕΜΠ που συνέχισαν τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές τους σπουδές στην Πυρηνική Τεχνολογία και Φυσική στην Ελβετία και έχουν πολυετή πείρα από θέσεις ευθύνης στην ελβετική πυρηνική βιομηχανία.
ΜΗΝΑΣ ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ: Τι σας οδήγησε στη δημιουργία της Athlos Energy και ποιο κενό διαπιστώσατε στην ελληνική ενεργειακή στρατηγική;
ΣΤΑΘΗΣ ΒΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ: Το θέμα της πράσινης μετάβασης είναι κάτι που συζητείται εδώ και χρόνια στην Ελλάδα. Για τη σταδιακή απεξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα έχει αναπτυχθεί ένα πλάνο στο πλαίσιο του οποίου όμως δεν έχει εξεταστεί ποτέ η συμβολή της πυρηνικής ενέργειας. Ως εκ τούτου, η αποφυγή οποιαδήποτε συζήτησης περί του θέματος δεν μας επιτρέπει να αξιολογήσουμε αντικειμενικά, στη βάση τεχνοοικονομικών αναλύσεων, τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και τις προκλήσεις που συνδέονται με αυτή. Για εμάς αυτό ακριβώς ήταν το κενό. Εχοντας χρόνια ακαδημαϊκής και επαγγελματικής σταδιοδρομίας στον χώρο της πυρηνικής τεχνολογίας, ιδρύσαμε της Athlos Energy τον Σεπτέμβριο του 2024. Πιστεύουμε ακράδαντα στη χρήση της πυρηνικής ενέργειας ως μέρος ενός πράσινου ενεργειακού μείγματος – κι αυτό ακριβώς προτείνουμε για τη χώρα μας.
ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΧΙΩΝΗΣ: Η Athlos είναι η πρώτη -και μέχρι σήμερα μοναδική- ελληνική εταιρεία που μίλησε δημόσια για την πυρηνική ενέργεια στη χώρα, σε μια περίοδο όπου το θέμα ήταν ακόμη ταμπού.
Μ.ΤΣ.: Η Ελλάδα έκανε πρόσφατα το πρώτο θεσμικό βήμα για να εξετάσει την πυρηνική επιλογή. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Σ.Β.: Είναι σημαντικό να είμαστε ακριβείς. Η Ελλάδα δεν έχει λάβει κάποια απόφαση για την κατασκευή πυρηνικού σταθμού. Αυτό που έχει γίνει είναι το πρώτο, ιδιαίτερα σημαντικό, θεσμικό βήμα ώστε η χώρα μας να εξετάσει δομημένα εάν η πυρηνική ενέργεια μπορεί να έχει ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό μελλοντικό μείγμα. Πριν από δύο μήνες, τον Μάρτιο του 2026, ο Ελληνας πρωθυπουργός ανακοίνωσε στη Διεθνή Σύνοδο Πυρηνική Ενέργειας στο Παρίσι ότι η χώρα μας θα συστήσει ειδική διυπουργική επιτροπή για να εξετάσει εάν πρέπει ή όχι η Ελλάδα να ξεκινήσει το δικό της εθνικό πυρηνικό πρόγραμμα. Για εμάς η ανακοίνωση αυτή είναι μια σημαντικότατη εξέλιξη που κανείς δεν θα την περίμενε πριν από περίπου δύο χρόνια, όταν το θέμα της πυρηνικής ενέργειας δεν αποτελούσε τμήμα του δημοσίου διαλόγου. Μέσω της συστηματικής ενημέρωσης του κοινού αλλά και όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, πιστεύουμε πως βάλαμε κι εμείς ένα λιθαράκι για να είμαστε σήμερα σε αυτό το σημείο.
Δ.Χ.: Είναι ιδιαίτερα κρίσιμο τώρα είναι να μη χαθεί η δυναμική που έχει δημιουργηθεί.
Μ.ΤΣ.: Ποιο είναι το σημαντικότερο επόμενο βήμα για την Ελλάδα;
Σ.Β.: Σίγουρα η θεσμική συνέχεια. Ηδη η χώρα μας έχει κάνει τα τολμηρά πρώτα βήματα ξεκινώντας τη συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια. Για να μη χαθεί η υπάρχουσα κατάσταση και ο δυναμισμός, θα πρέπει άμεσα το κράτος να στελεχώσει τη διυπουργική επιτροπή και την απαραίτητη ομάδα εργασίας με βάση τις προτάσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και να ξεκινήσει συγκεκριμένες ανεξάρτητες εργασίες, όπως η ανάλυση του ενεργειακού συστήματος, η αξιολόγηση των υπαρχουσών πυρηνικών τεχνολογιών, η εκτίμηση κόστους κατασκευής και λειτουργίας, μελέτες χωροθέτησης, το αναγκαίο νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, η δημόσια διαβούλευση. Ακόμη, να δημιουργήσει διεθνείς συνεργασίες.
Δ.Χ.: Υπάρχει επίσης ένα μεγάλο πλεονέκτημα που συχνά υποτιμούμε – κι αυτό είναι το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό για την ανάπτυξη ενός πυρηνικού προγράμματος. Υπάρχουν εξαιρετικοί Ελληνες επιστήμονες και επαγγελματίες στην Ελλάδα, στην Ευρώπη στις ΗΠΑ και στην Ασία με πολύτιμη εμπειρία στην πυρηνική τεχνολογία, στην έρευνα και ανάπτυξη, στο νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, στη βιομηχανία και στη διαχείριση μεγάλων έργων. Εάν η Ελλάδα δημιουργήσει ένα σοβαρό πλαίσιο με πραγματικές προοπτικές, πολλοί από αυτούς τους ομογενείς θα θελήσουν να βοηθήσουν επιστρέφοντας στην πατρίδα και πραγματοποιώντας το κοινό τους όνειρο: να φέρουν την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα.
Μ.ΤΣ.: Γιατί θεωρείτε ότι η πυρηνική ενέργεια πρέπει να εξεταστεί τώρα στην Ελλάδα και όχι αργότερα;
Σ.Β.: Για μια μη πυρηνική χώρα όπως η Ελλάδα, η πιθανή ένταξη της πυρηνικής ενέργειας στο μελλοντικό ενεργειακό μείγμα δεν μπορεί να αποφασιστεί την τελευταία στιγμή. Είναι μια επιλογή που απαιτεί χρόνο, ανθρώπινο κεφάλαιο, θεσμική ωριμότητα και κοινωνική εμπιστοσύνη. Με βάση τη διεθνή εμπειρία, μια τέτοια διαδικασία απαιτεί περίπου μία δεκαετία προετοιμασίας εάν η χώρα θέλει να είναι σε θέση να προχωρήσει με ασφάλεια και αξιοπιστία στη λειτουργία ενός πρώτου αντιδραστήρα μέσα στα επόμενα 10-15 χρόνια. Οι εφαρμογές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της πυρηνικής ενέργειας είναι πολλαπλά και έχουν καλυφθεί σε δεκάδες άρθρα τους τελευταίους μήνες.
Μ.ΤΣ.: Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMR) παρουσιάζονται συχνά ως το μέλλον. Τι τους κάνει διαφορετικούς από τα παραδοσιακά πυρηνικά εργοστάσια;
Η βασική διαφοροποίηση αφορά κυρίως την εγκατεστημένη ισχύ, το μέγεθος και τη φιλοσοφία ανάπτυξής τους. Οι SMRs έχουν εγκατεστημένη ισχύ από 10 MW μέχρι 300 MW, σε αντίθεση με τους μεγάλους παραδοσιακούς αντιδραστήρες, οι οποίοι συχνά υπερβαίνουν τα 1.000 MW. Παράλληλα, οι SMR υπόσχονται ταχύτερη και δυνητικά οικονομικότερη κατασκευή, αξιοποιώντας τη βιομηχανική τυποποίηση, την επαναληψιμότητα στον σχεδιασμό και τη δυνατότητα κατασκευής σημαντικού μέρους του εξοπλισμού σε εργοστασιακό περιβάλλον. Επιπλέον, απαιτούν μικρότερη έκταση γης και μπορούν να ενταχθούν πιο ευέλικτα σε διαφορετικά ενεργειακά συστήματα.
Μ.ΤΣ.: Ρεαλιστικά, σε ποιον χρονικό ορίζοντα θα μπορούσε η Ελλάδα να αξιοποιήσει τέτοιες τεχνολογίες;
Σ.Β.: Εάν η Ελλάδα ξεκινήσει σήμερα την ανάπτυξη ενός εθνικού πυρηνικού προγράμματος, τότε μέχρι το 2035 θα μπορούσε να ξεκινήσει η κατασκευή του πρώτου πυρηνικού αντιδραστήρα. Ρεαλιστικά μιλώντας, η πρώτη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικό αντιδραστήρα θα μπορούσε να τοποθετηθεί περίπου στην περίοδο 2040-2045, συμβάλλοντας στους στόχους της πράσινης μετάβασης και της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.
Μ.ΤΣ.: Θα μπορούσε η πυρηνική ενέργεια να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τις ΑΠΕ ή μιλάμε για ανταγωνιστικές τεχνολογίες;
Δ.Χ.: Η πυρηνική ενέργεια και οι ΑΠΕ δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ανταγωνιστικές τεχνολογίες, αλλά ως δυνητικά συμπληρωματικά στοιχεία ενός καθαρού και αξιόπιστου ενεργειακού συστήματος. Αυτό έχει ήδη αποδειχθεί σε αρκετές χώρες, όπως η Γαλλία, Σουηδία ή η Φινλανδία, όπου ο συνδυασμός πυρηνικής ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών συμβάλλει σε χαμηλές εκπομπές και υψηλή ασφάλεια εφοδιασμού. Η Ελλάδα είναι μια χώρα με εξαιρετικό δυναμικό σε άνεμο και ήλιο και είναι απολύτως λογικό να συνεχίσουμε να επενδύουμε στις ΑΠΕ.
Παράλληλα, όμως, μέσα στα επόμενα χρόνια θα αυξηθεί η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα μας. Οσο αυξάνεται η συμμετοχή μεταβλητών πηγών, όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια, τόσο αυξάνεται και η ανάγκη για καθαρή, αξιόπιστη και διαθέσιμη ισχύ ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες..
Μ.ΤΣ.: Τι απαντάτε σε όσους φοβούνται ότι η πυρηνική ενέργεια ενέχει κινδύνους καταστροφών, με παραδείγματα όπως το Τσέρνομπιλ ή η Φουκουσίμα;
Σ.Β.: Ο φόβος δεν πρέπει να απαξιώνεται. Η πυρηνική ενέργεια έχει μια συγκεκριμένη ιστορία και θα ήταν λάθος να απαντήσουμε επικοινωνιακά, σαν να μη συνέβη τίποτα. Το σωστό είναι να εξηγήσουμε με ειλικρίνεια τι μάθαμε και τι έχει αλλάξει. Τα ατυχήματα στο Τσέρνομπιλ και στη Φουκουσίμα επηρέασαν βαθιά την πυρηνική βιομηχανία, τις απαιτήσεις ασφάλειας και τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, αδειοδοτούνται και λειτουργούν οι σύγχρονοι αντιδραστήρες. Οι σημερινές πυρηνικές τεχνολογίες ενσωματώνουν ενισχυμένα συστήματα ασφάλειας, μεταξύ των οποίων και παθητικά χαρακτηριστικά που μπορούν να λειτουργούν χωρίς ενεργή ανθρώπινη παρέμβαση ή εξωτερική παροχή ισχύος. Παράλληλα, τα σύγχρονα πυρηνικά έργα υπόκεινται σε αυστηρότατο ρυθμιστικό πλαίσιο, ανεξάρτητη εποπτεία, απαιτητικές διαδικασίες αδειοδότησης και διεθνείς αξιολογήσεις ασφάλειας.
Δ.Χ.: Τον σημαντικότερο ρόλο, όμως, τον έχουν οι θεσμοί. Μια χώρα που εξετάζει την πυρηνική ενέργεια πρέπει πρώτα να αποδείξει ότι μπορεί να έχει μια πραγματικά ανεξάρτητη και επαρκώς στελεχωμένη ρυθμιστική αρχή, ένα αξιόπιστο πλαίσιο πυρηνικής ασφάλειας, σχέδια έκτακτης ανάγκης, μηχανισμούς διαφάνειας και κοινωνική εμπιστοσύνη. Ολα αυτά είναι απαραίτητα για να υπάρξει ένα πετυχημένο πυρηνικό πρόγραμμα.
Μ.ΤΣ.: Η Athlos συμμετέχει σε μελέτες για πλωτούς πυρηνικούς σταθμούς στην Ελλάδα. Τι ακριβώς εξετάζετε;
Σ.Β.: Η ναυτιλία και οι παράκτιες ενεργειακές ανάγκες είναι ένας τομέας όπου η Ελλάδα έχει φυσικό ενδιαφέρον.
Σε συνεργασία με τον αμερικανικό νηογνώμονα ABS και την αγγλική Core Power, η Athlos Energy συμμετέχει στην πρώτη συστηματική αξιολόγηση της δυνατότητας χρήσης πλωτών πυρηνικών σταθμών για την Ελλάδα. Η συνεργασία αυτή έχει ήδη ανακοινωθεί διεθνώς και αφορά την αξιολόγηση πιθανών εφαρμογών για νησιά, λιμάνια και παράκτιες κοινότητες.
Δ.Χ.: Δεν πρόκειται φυσικά για άσκηση εντυπωσιασμού. Εξετάζουμε πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές, τεχνολογικές, νομικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους. Δηλαδή, όχι μόνο αν μια τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει, αλλά υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσε να αδειοδοτηθεί, να ασφαλιστεί, να γίνει αποδεκτή από την κοινωνία και να ενταχθεί στο ελληνικό σύστημα. Τα αποτελέσματα αυτής της εργασίας θα δημοσιευτούν πολύ σύντομα. Η σημασία της είναι ότι για πρώτη φορά η συζήτηση για πιθανές εφαρμογές της πυρηνικής τεχνολογίας στη ναυτιλία και στις παράκτιες ενεργειακές υποδομές μετατρέπεται σε δομημένη ανάλυση σκοπιμότητας. Για μια χώρα με ηγετική θέση στην παγκόσμια ναυτιλία, όπως η Ελλάδα, η συμμετοχή σε αυτόν τον διάλογο είναι στρατηγικά αναγκαία. Η Ελλάδα πιστεύουμε πως πρέπει να συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση των τεχνικών, θεσμικών και εμπορικών όρων αυτής της νέας αγοράς.
Μ.ΤΣ.: Υπάρχει συχνά η ανησυχία ότι η ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας μπορεί να συνδεθεί με στρατιωτική χρήση.
Σ.Β.: Υπάρχει η παρανόηση πως η λειτουργία ενός πυρηνικού αντιδραστήρα για ηλεκτροπαραγωγή μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα για την παραγωγή πυρηνικών όπλων. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει, καθώς ένας πυρηνικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής και ένα στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα είναι δύο τελείως διαφορετικές εφαρμογές ως προς την τεχνολογία, τις εγκαταστάσεις, τις διαδικασίες, το ρυθμιστικό πλαίσιο, αλλά και τις διεθνείς υποχρεώσεις. Τα πυρηνικά όπλα απαιτούν υψηλότατο βαθμό εμπλουτισμού ουρανίου, σε επίπεδα πολλαπλάσια του εμπλουτισμού του πυρηνικού καυσίμου που χρησιμοποιείται σε πυρηνικούς αντιδραστήρες, και πλουτώνιο που προκύπτει από την επανεπεξεργασία του χρησιμοποιημένου καυσίμου.
Δ.Χ: Με απλά λόγια, είναι τεχνητά αδύνατο να πάρει κάποιος το πυρηνικό καύσιμο από έναν αντιδραστήρα και να φτιάξει σε ένα κρυφό υπόγειο ένα πυρηνικό όπλο. Για να επιτευχθεί ο υψηλός εμπλουτισμός ουρανίου είτε η επανεπεξεργασία του καυσίμου για παραγωγή πλουτωνίου, πρέπει να χρησιμοποιηθούν ειδικές εγκαταστάσεις με πολύπλοκες προδιαγραφές και τεράστιες ενεργειακές ανάγκες. Εδώ ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας έχει έναν σημαντικότατο ρόλο, καθώς επιθεωρεί, ελέγχει και αξιολογεί συνεχώς τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και τα πυρηνικά τους αποθέματα επαληθεύοντας συνεχώς πως η χρήση τους παραμένει ειρηνική.
Μ.ΤΣ.: Ποιο είναι το προσωπικό σας στοίχημα για την Athlos Energy τα επόμενα χρόνια;
Σ.Β.: Ξεκινήσαμε την προσπάθειά μας πριν από 1,5 χρόνο γνωρίζοντας πως σχεδόν κανένας δεν μιλούσε για την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα. Χρησιμοποιώντας την τεχνογνωσία μας και με εφαλτήριο την αγάπη μας για τη χώρα, έχουμε αφιερώσει αμέτρητο χρόνο και έχουμε κάνει μια σοβαρή προσπάθεια έτσι ώστε να ενημερώσουμε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς για τα πλεονεκτήματα και τις προκλήσεις της πυρηνικής ενέργειας. Πριν από μερικά χρόνια θα μας θεωρούσαν τρελούς – ίσως και δικαιολογημένα. Σήμερα όμως έχουμε συνεισφέρει στο να μπει η πυρηνική ενέργεια στον δημόσιο διάλογο. Αυτό από μόνο του αποτελεί ένα επίτευγμα για το οποίο είμαστε περήφανοι.
Δ.Χ.: Εμείς μπορούμε να υποσχεθούμε ότι θα μείνουμε πιστοί στον στόχο και στις αξίες μας. Δεν προσπαθούμε να αποδείξουμε ότι η πυρηνική ενέργεια είναι πανάκεια. Οπως όλες οι τεχνολογίες, έτσι και τα πυρηνικά, έχουν μεγάλες προκλήσεις. Το κάλεσμα που κάνουμε, λοιπόν, είναι σε όλους όσοι αντιλαμβάνονται ότι η επόμενη μεγάλη ενεργειακή ευκαιρία της Ελλάδας δεν θα είναι εύκολη ή βραχυπρόθεσμη, αλλά μετασχηματιστική με στρατηγικό όραμα, γι’ αυτό πρέπει να μπουν από νωρίς σε αυτή την προσπάθεια.
Σ.Β.: Η Athlos Energy θέλει να είναι ο ελληνικός πυρήνας αυτής της προσπάθειας.
Διαβάστε ακόμη
Το «υπουργικό της τσέπης»: Οι μισθοί, η καθημερινότητα και το νέο στοίχημα του Μαξίμου
“Κάνω διάφορα” – Τι απαντάτε όταν σάς ρωτούν τι δουλειά κάνετε;
Ανοίγει νέα γραμμή καταγγελιών για το φοροελεγκτικό ΔΕΟΣ της Eφορίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα