Η τελευταία παγκόσμια ύφεση που προκλήθηκε από οικονομικούς ή χρηματοπιστωτικούς παράγοντες ήταν η κρίση του 2008. Από τότε, ακόμη και διαδοχικά σοκ, γεωπολιτικά, νομισματικά, εμπορικά δεν κατάφεραν να εκτροχιάσουν διατηρήσιμα την ανάπτυξη. Αυτή είναι η κεντρική διαπίστωση της Citi σε έκθεσή της, η οποία υποστηρίζει ότι η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας έχει εδραιωθεί.
Η Citi εκτιμά ότι η παγκόσμια ανάπτυξη διαμορφώθηκε στο 3% το 2025, ουσιαστικά στο επίπεδο του μακροχρόνιου μέσου όρου, και προβλέπει επιβράδυνση μόλις στο 2,9% το 2026 και 2,8% το 2027. Δεν πρόκειται για επιτάχυνση, αλλά για σταθερότητα κοντά στην τάση, παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία, τους δασμούς, τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και τον επιθετικό κύκλο αύξησης επιτοκίων των προηγούμενων ετών.
Η τράπεζα αποδίδει αυτή την εικόνα στην προσαρμοστικότητα της πλευράς προσφοράς. Οι επιχειρήσεις έχουν αναπτύξει μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση προμηθευτών, κόστους και παραγωγής, με αποτέλεσμα τα σοκ να απορροφώνται ταχύτερα. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θεωρείται ακόμη βασικός μοχλός παραγωγικότητας, αλλά η ευρύτερη τεχνολογική ωρίμανση έχει ήδη ενισχύσει τη δομική αντοχή των οικονομιών.
Στις ανεπτυγμένες αγορές, η ανάπτυξη προβλέπεται στο 1,9% το 2026. Οι ΗΠΑ παραμένουν ο βασικός κινητήρας με ρυθμό 2,4%, η Γερμανία επιταχύνει στο 1,0% λόγω δημοσιονομικής επέκτασης, ενώ η Ισπανία συνεχίζει να υπεραποδίδει. Στις αναδυόμενες οικονομίες, η επέκταση διαμορφώνεται στο 4,1%, με επιβράδυνση σε Κίνα και Ινδία αλλά βελτίωση σε Μεξικό και Κορέα.
Καθοριστικός παράγοντας για τη διατήρηση αυτού του περιβάλλοντος είναι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Ο γενικός δείκτης έχει επιστρέψει κοντά στο 2%, ενώ και ο δομικός πληθωρισμός παραμένει ελεγχόμενος. Με την ανάπτυξη κοντά στην τάση, οι πιέσεις στην αγορά εργασίας και στους παραγωγικούς πόρους θεωρούνται περιορισμένες. Η Citi αναγνωρίζει ανοδικούς κινδύνους από το πετρέλαιο και τα βιομηχανικά μέταλλα, όμως δεν τους θεωρεί επαρκείς για να μεταβάλουν το βασικό σενάριο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η νομισματική πολιτική μεταβαίνει από περιοριστική σε ουδέτερη ή ήπια υποστηρικτική. Οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες έχουν ήδη αντιστρέψει μέρος της σύσφιξης. Η Fed αναμένεται να μειώσει το επιτόκιο στο εύρος 2,75%-3,0% έως το φθινόπωρο του 2026, η Τράπεζα της Αγγλίας να ακολουθήσει πορεία χαλάρωσης, ενώ η ΕΚΤ προβλέπεται να παραμείνει στο 2%. Εξαιρέσεις αποτελούν ορισμένες οικονομίες όπως η Ιαπωνία και η Αυστραλία, όπου η κανονικοποίηση συνεχίζεται.
Ωστόσο, η Citi δεν αγνοεί τους κινδύνους. Πρώτον, μια απότομη διόρθωση στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να επηρεάσει επενδύσεις και αγορές. Δεύτερον, οι γεωπολιτικές εστίες παραμένουν ενεργές, με την ενέργεια να αποτελεί βασικό μηχανισμό μετάδοσης. Τρίτον, η αγορά εργασίας των ΗΠΑ εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Τέταρτον, οι πολιτικές παρεμβάσεις ενόψει εκλογών ενδέχεται να δημιουργήσουν στρεβλώσεις. Και, κυρίως, τα υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους σε μεγάλες οικονομίες συνιστούν τη σημαντικότερη μεσοπρόθεσμη πρόκληση, καθώς η αυξημένη έκδοση κρατικών τίτλων θα πρέπει να απορροφηθεί από τις αγορές.
Το στρατηγικό συμπέρασμα της Citi είναι ότι η παγκόσμια οικονομία έχει αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργεί σε καθεστώς σταθερής ανάπτυξης χωρίς να διολισθαίνει εύκολα σε ύφεση. Για να εκτροχιαστεί το σύστημα, απαιτείται πλέον σοκ μεγαλύτερης κλίμακας ή συνδυασμός παραγόντων. Μέχρι τότε, το βασικό σενάριο παραμένει αυτό της ισορροπημένης ανάπτυξης με ελεγχόμενο πληθωρισμό και σταδιακά πιο χαλαρή νομισματική πολιτική. Η ανθεκτικότητα συνεχίζεται, αλλά το ερώτημα είναι αν οι αγορές έχουν ήδη τιμολογήσει πλήρως αυτή τη σταθερότητα ή αν το επόμενο σοκ θα προκύψει από εκεί που κανείς δεν το περιμένει.
Διαβάστε ακόμη
Eμπόδια και αντιδράσεις αντιμετωπίζει το σχέδιο φον ντερ Λάιεν-Σεζουρνέ για την ευρωπαϊκή βιομηχανία
Σε ώριμη φάση οι συζητήσεις για το μεγάλο data center της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα