Η δυνατότητα της ελληνικής οικονομίας να διατηρήσει την ανάπτυξη όταν περιοριστεί η χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης αναδεικνύεται σε βασικό μεσοπρόθεσμο ερώτημα για τη Citi. Η χώρα διαθέτει δημοσιονομικά περιθώρια, μειώνει το χρέος της και προστατεύεται από τις άμεσες επιπτώσεις των υψηλότερων επιτοκίων. Για την περίοδο 2028–2029, όμως, η προσοχή στρέφεται περισσότερο στις εγχώριες πηγές ανάπτυξης και στην απόδοση των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων.
Ο οίκος εκτιμά ότι η στήριξη των ευρωπαϊκών πόρων θα συνεχιστεί το 2027 και πιθανώς το 2028, δίνοντας στην Ελλάδα χρόνο προσαρμογής. Παράλληλα, διατηρεί συγκρατημένη πρόβλεψη για αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,8% τόσο το 2026 όσο και το 2027, χαμηλότερα από τις κυβερνητικές εκτιμήσεις για 2% και 2,3%, αντίστοιχα.
Η μετάβαση σε λιγότερη ευρωπαϊκή στήριξη
Η απορρόφηση πόρων του NextGenerationEU έχει αποτελέσει σημαντικό παράγοντα της ελληνικής ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια. Η οικονομία αναμένει ακόμη χρηματοδοτήσεις, ενώ μέρος των δαπανών θα πραγματοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση των εκταμιεύσεων. Αυτό εξηγεί γιατί η Citi δεν προβλέπει άμεση εξάντληση της αναπτυξιακής επίδρασης του προγράμματος.
Η διάκριση μεταξύ εκταμίευσης και πραγματικής δαπάνης είναι καθοριστική. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι πληρωμές προς τα κράτη έχουν προηγηθεί της αξιοποίησης των κεφαλαίων στην οικονομία. Επομένως, η ολοκλήρωση των χρηματοδοτήσεων δεν συνεπάγεται ταυτόχρονη διακοπή της επενδυτικής δραστηριότητας.
Επιπλέον, οι υποδομές, η ψηφιοποίηση, οι επενδύσεις ενεργειακής μετάβασης και η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων μπορούν να έχουν διάρκεια μεγαλύτερη από το ίδιο το πρόγραμμα. Η ετήσια συμβολή στην ανάπτυξη αναμένεται να περιοριστεί σταδιακά, ενώ το υψηλότερο απόθεμα κεφαλαίου μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει την παραγωγή.
Για την Ελλάδα, η Citi θεωρεί ενθαρρυντικές τις μεταρρυθμίσεις, τους διαθέσιμους πόρους που παραμένουν αναξιοποίητοι και τη βελτίωση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Ωστόσο, οι εξωτερικές ανισορροπίες και το δυσμενές δημογραφικό προφίλ εξακολουθούν να περιορίζουν τις προοπτικές. Η αντιμετώπισή τους θα επηρεάσει τη δυνατότητα διατήρησης ισχυρών ρυθμών μετά το 2027.
Περιορισμένη αναμένεται, εξάλλου, η πρόσθετη ώθηση από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα αμυντικής χρηματοδότησης SAFE, καθώς στην Ελλάδα έχουν κατανεμηθεί περίπου 787 εκατ. ευρώ.
Δημοσιονομική χαλάρωση με διατήρηση πλεονασμάτων
Η αναπτυξιακή μετάβαση συμπίπτει με κάποια χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής. Η Citi αναμένει επιδείνωση του πρωτογενούς αποτελέσματος το 2026 και το 2027, κυρίως λόγω του πακέτου μέτρων περίπου 0,7% του ΑΕΠ που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ και των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των αυξημένων ενεργειακών τιμών.
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού κινείται περίπου εντός των προσδοκιών της, αν και οι αναπτυξιακές παραδοχές κρίνονται ελαφρώς αισιόδοξες. Παρά τη διεύρυνση των παρεμβάσεων, η χώρα προβλέπεται να συνεχίσει να καταγράφει πρωτογενή πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια.
Η διαφοροποίηση εμφανίζεται στο συνολικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης, το οποίο εκτιμάται ότι θα περάσει σε μικρό έλλειμμα το 2028. Η εξέλιξη αυτή δεν αλλάζει τη θετική βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση του οίκου για τα δημόσια οικονομικά, υπογραμμίζει όμως τη σημασία της διατήρησης της ανάπτυξης.
Οι αποπληρωμές απέναντι στα υψηλότερα επιτόκια
Η Ελλάδα εισέρχεται σε αυτή την περίοδο έχοντας περιορίσει τις άμεσες χρηματοδοτικές πιέσεις. Τα πλεονάζοντα ταμειακά διαθέσιμα επέτρεψαν πρόωρες αποπληρωμές περίπου 12,8 δισ. ευρώ το 2026, μειώνοντας τις υποχρεώσεις των επόμενων ετών.
Οι συναλλαγές αφορούν δάνεια του μηχανισμού GLF και του EFSF, καθώς και επαναγορές ελληνικών ομολόγων με λήξη το 2027. Μαζί με την ευνοϊκή διάρθρωση και τη μεγάλη διάρκεια του χρέους, περιορίζουν τη βραχυπρόθεσμη ευαισθησία στις αποδόσεις της αγοράς.
Αυτό αποκτά μεγαλύτερη αξία στο ευρωπαϊκό περιβάλλον που περιγράφει η Citi. Ο οίκος τοποθετεί το επιτόκιο πολιτικής της ΕΚΤ στο 3% και την απόδοση του γερμανικού δεκαετούς στο 3,4% το 2027. Η επιβάρυνση των κρατικών προϋπολογισμών θα γίνεται εντονότερη όσο παλαιότερο χρέος αντικαθίσταται με ακριβότερη χρηματοδότηση.
Η πτώση του χρέους και οι επόμενες αναβαθμίσεις
Για την Ελλάδα, η πρόβλεψη παραμένει καθοδική, με το δημόσιο χρέος στο 138% του ΑΕΠ το 2026 και στο 131% το 2027. Οι αντίστοιχοι κυβερνητικοί στόχοι διαμορφώνονται στο 137% και στο 129%.
Η πολιτική συναίνεση υπέρ της μείωσης του χρέους, η ανάπτυξη και οι ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης έχουν στηρίξει την πρόοδο. Η συνέχισή της θεωρείται απαραίτητη καθώς σταδιακά μειώνεται η συμμετοχή των δανείων με προνομιακούς όρους στις συνολικές υποχρεώσεις.
Η Citi συνδέει αυτή την πορεία με την εδραίωση της πρόσβασης στις αγορές και με πιθανό νέο κύκλο πιστοληπτικών αναβαθμίσεων από το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής θα στηρίξει τόσο τη δημοσιονομική πορεία όσο και την περαιτέρω βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας.