Μειωμένη πρόβλεψη στο 1,8% για την οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2026, δίνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε σημερινή του έκθεση, λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας και της ασθενέστερη εξωτερικής ζήτησης, που περιορίζουν την κατανάλωση και τον τουρισμό. Αντίστοιχα, εκτιμά ότι μεσοπρόθεσμα η ανάπτυξη αναμένεται να κινηθεί γύρω στο 1,5%, λόγω δημογραφικών πιέσεων και χαμηλής παραγωγικότητας.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι κίνδυνοι για την χώρα, είναι κυρίως καθοδικοί: παρατεταμένη σύγκρουση, γεωπολιτικές εντάσεις, κατακερματισμός εμπορίου και αστάθεια στις αγορές. Από την άλλη, οι μεταρρυθμίσεις και η δημοσιονομική πολιτική θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανάπτυξη περισσότερο από το αναμενόμενο. Ο πληθωρισμός παραμένει ανοδικός κίνδυνος, λόγω ενέργειας, μισθών και κλιματικών πιέσεων.
Παρότι αναγνωρίζεται, ότι η ισχυρή εγχώρια ζήτηση και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του Next Generation EU στηρίζουν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, οι προοπτικές επιβαρύνονται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ισχυρή ανάπτυξη και σημαντική θωράκιση της Ελλάδας απέναντι σε εξωτερικούς κινδύνους
Τονίζεται, ότι η χώρα εμφανίζεται καλύτερα θωρακισμένη απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς, καθώς τα δημόσια οικονομικά ενισχύονται — κάτι που αποτυπώνεται και στη γρήγορη αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ — ενώ η δημοσιονομική πολιτική στρέφεται προς την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών και της προσιτής στέγασης.
Ένα ισορροπημένο μείγμα πολιτικής, με έμφαση σε συνετή αλλά φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική διαχείριση, ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση διαρθρωτικών αδυναμιών, μπορεί να διασφαλίσει σταθερότητα και βιώσιμη ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα.
Η ανάπτυξη παρέμεινε ισχυρή το 2025, με το ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 2,1% σε ετήσια βάση, χάρη στην έντονη εσωτερική ζήτηση, την επιτάχυνση επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από το NGEU και την αυξημένη κατανάλωση. Ο τουρισμός κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό, ενώ η ανεργία υποχώρησε στο 8,3% στο τέλος του έτους, κοντά στα προ κρίσης επίπεδα. Ο πληθωρισμός παρέμεινε επίμονος, στο 3,1% τον Φεβρουάριο του 2026, ενώ το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών περιορίστηκε στο 5,7% του ΑΕΠ, παραμένοντας όμως υψηλό λόγω ισχυρών εισαγωγών.
Παρά την αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, η δημοσιονομική εικόνα βελτιώθηκε. Το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 4,4% του ΑΕΠ το 2025, ενώ ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε περίπου κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, στο 145%, από περίπου 210% το 2020.
Το τραπεζικό σύστημα παραμένει ισχυρό, με βελτιωμένη ποιότητα ενεργητικού και ιστορικά χαμηλά μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Η πιστωτική επέκταση ενισχύεται, ιδιαίτερα προς τις επιχειρήσεις, ενώ τα στεγαστικά δάνεια επιστρέφουν σε θετικό ρυθμό. Η κερδοφορία των τραπεζών υποχωρεί ελαφρώς λόγω χαμηλότερων επιτοκίων, αλλά παραμένει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών δίνει τη δυνατότητα στήριξης της ανάπτυξης. Οι μειώσεις φόρου εισοδήματος και οι ενισχύσεις για οικογένειες και νέους συμβάλλουν στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης. Το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 3,8% του ΑΕΠ το 2026, ενώ μεσοπρόθεσμα αναμένεται στο 2,75%, με το χρέος να υποχωρεί στο 110% έως το 2031.
Η στήριξη απέναντι στις αυξήσεις ενέργειας πρέπει να είναι στοχευμένη και προσωρινή, με έμφαση στα ευάλωτα νοικοκυριά. Παράλληλα, η πλήρης αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων είναι κρίσιμη για τη διατήρηση των επενδύσεων και την ενίσχυση της ανάπτυξης. Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημοσιονομικής πολιτικής απαιτεί μεταρρυθμίσεις, όπως αξιολόγηση φορολογικών δαπανών, προσαρμογή φορολογικών κλιμακίων και εκσυγχρονισμό των δημοσίων προμηθειών.
Οι προκλήσεις και οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις
Οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα παραμένουν διαχειρίσιμοι, με τις τράπεζες να εμφανίζουν ανθεκτικότητα. Ωστόσο, απαιτείται στενή παρακολούθηση των κινδύνων και ευελιξία στη μακροπροληπτική πολιτική. Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει αυξήσει το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα στο 0,5% και μπορεί να το ενισχύσει περαιτέρω αν αυξηθούν οι κίνδυνοι. Παράλληλα, η εποπτεία πρέπει να ενισχυθεί, ιδίως σε νέους κινδύνους όπως ο κυβερνοχώρος.
Παραμένουν προκλήσεις, όπως η αργή επίλυση κόκκινων δανείων και οι συνδέσεις κράτους-τραπεζών. Παρότι οι κίνδυνοι είναι περιορισμένοι, σε περίπτωση σοβαρού σοκ μπορεί να ενισχύσουν αρνητικές εξελίξεις.
Η διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης απαιτεί φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις. Η ψηφιακή μετάβαση, η μείωση γραφειοκρατίας και η ενίσχυση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας είναι κρίσιμες προτεραιότητες. Η ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς και η ενίσχυση της ενεργειακής ενοποίησης θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και τη σταθερότητα της οικονομίας.
Στο μέτωπο της στέγασης, οι αυξήσεις τιμών και τα προβλήματα προσφοράς απαιτούν πολιτικές που θα ενεργοποιήσουν ανεκμετάλλευτα ακίνητα, θα ενισχύσουν τις ανακαινίσεις και θα αυξήσουν τη διαθεσιμότητα κατοικιών.
Διαβάστε ακόμη
Γιατί το σχολείο δεν προετοιμάζει τους μαθητές για το μέλλον
Πλασματικά έτη: Πώς «κλειδώνουν» σύνταξη στα 62 και τι κερδίζουν οι ασφαλισμένοι
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα