Προβληματισμό στο οικονομικό επιτελείο προκαλεί το καθεστώς επιβολής προστίμων για εκπρόθεσμες φορολογικές δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει καμία φορολογική οφειλή. Το ζήτημα επανέρχεται δυναμικά, μετά από παρέμβαση της Διαρκούς Επιτροπής για την αρωγή της φορολογικής πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία ζητά επανεξέταση των κυρώσεων που επιβάλλονται ακόμη και σε περιπτώσεις μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων ΦΠΑ. Τα πρόστιμα φθάνουν έως και τα 500 ευρώ ανά παράβαση, γεγονός που έχει πυροδοτήσει αντιδράσεις στην αγορά.
Η Επιτροπή, που λειτουργεί ως θεσμοθετημένος δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του Υπουργείου και των κοινωνικών φορέων για φορολογικά θέματα, υποστηρίζει ότι η υφιστάμενη πρακτική προσκρούει στην αρχή της αναλογικότητας. Όπως επισημαίνει, όταν μια δήλωση δεν οδηγεί σε καταβολή φόρου, η επιβολή υψηλής χρηματικής κύρωσης λόγω καθυστέρησης δεν ενισχύει τη συμμόρφωση ούτε υπηρετεί ουσιαστικά το δημόσιο συμφέρον.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, προβλέπεται πρόστιμο 250 ευρώ για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που τηρούν απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για όσους εφαρμόζουν διπλογραφικό σύστημα, ακόμη κι αν η εκπρόθεσμη δήλωση ΦΠΑ είναι μηδενική ή οδηγεί σε επιστροφή φόρου. Για παράδειγμα, επαγγελματίας που καταθέτει με καθυστέρηση μηδενική αρχική δήλωση ΦΠΑ επιβαρύνεται με 250 ευρώ, ενώ στην περίπτωση διπλογραφικών βιβλίων το ποσό ανέρχεται στα 500 ευρώ.
Η ρύθμιση αυτή έχει προκαλέσει σειρά αντιδράσεων, με δεκάδες υποθέσεις να έχουν ήδη προσφύγει στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών. Ταυτόχρονα, πολλές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πρακτικές συνέπειες, καθώς η επιβολή προστίμων μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα έκδοσης φορολογικής ενημερότητας, στοιχείο κρίσιμο για συναλλαγές και συμμετοχή σε διαγωνισμούς.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή απέστειλε αναλυτικό υπόμνημα προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, ζητώντας άμεση νομοθετική παρέμβαση. Κεντρικός άξονας της πρότασης είναι η αποκατάσταση της αναλογικότητας σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου για αντίστοιχες παραβάσεις τα πρόστιμα ήταν χαμηλότερα ή ακόμη και μηδενικά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στο θέμα της αναδρομικής εφαρμογής των αυξημένων προστίμων. Όπως τονίζεται, η επιβολή βαρύτερων κυρώσεων για παρελθούσες χρήσεις δημιουργεί ζητήματα νομικής ασφάλειας και προβλεψιμότητας των φορολογικών υποχρεώσεων, επηρεάζοντας τον προγραμματισμό επιχειρήσεων και επαγγελματιών.
Μεταξύ των προτεινόμενων αλλαγών περιλαμβάνεται η πλήρης απαλλαγή των μηδενικών και πιστωτικών δηλώσεων από πρόστιμο, η θέσπιση ανώτατου πλαφόν σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων, καθώς και η μη επιβολή κύρωσης όταν ο φόρος που προκύπτει δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός πλαισίου πιο δίκαιου και λειτουργικού, που να ενισχύει τη συμμόρφωση χωρίς να επιβαρύνει δυσανάλογα την πραγματική οικονομία.
Διαβάστε ακόμη
Αναλυτές για Alpha Bank: Ποιότητα κερδών, κεφαλαιακή αυτοπεποίθηση και το στοίχημα του 2026
Δυναμική κερδοφορίας στην Εθνική Ασφαλιστική (γράφημα)
Airbnb: Σπριντ στο παρά πέντε για δηλώσεις, φόρους και πωλήσεις με «άδεια στο χέρι»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα