Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα διατηρείται το βάρος του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα, την ώρα που η εγχώρια αγορά ακινήτων συνεχίζει να κινείται σε ρυθμούς έντονης «υπερθέρμανσης» και η αγοραστική δύναμη των συνταξιούχων δοκιμάζεται. Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα από το δεύτερο τεύχος του Τριμηνιαίου Δελτίου για το Ιδιωτικό Χρέος στην Ελληνική Οικονομία, που συνέταξε το Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) με την υποστήριξη της CEPAL και τη χρήση δεδομένων της ReDataset.
Η «ακτινογραφία» της μελέτης αποτυπώνει μια οικονομία δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα καταγράφει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης συγκριτικά με την Ευρώπη, όμως από την άλλη, οι δομικές ανισορροπίες, το συσσωρευμένο χρέος και η στεγαστική κρίση συνθέτουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σκηνικό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το πρώτο εξάμηνο του 2026 σημαδεύτηκε από επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πυροδότησε νέο ράλι στις τιμές της ενέργειας και επανέφερε τις πληθωριστικές πιέσεις. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική οικονομία επέδειξε σημαντικές αντοχές, σημειώνοντας ετήσια μεγέθυνση 2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, αφήνοντας πολύ πίσω τον αναιμικό μέσο όρο της ευρωζώνης (0,3%). Η επίδοση αυτή στηρίχθηκε κυρίως στις πάγιες επενδύσεις και τις εξαγωγές.
Ωστόσο, το ΙΟΒΕ προειδοποιεί ότι οι προκλήσεις παραμένουν έντονες, εστιάζοντας στον επίμονο δομικό πληθωρισμό, την αδύναμη αποταμίευση των νοικοκυριών και το υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.
Το συνολικό ιδιωτικό χρέος (προς τράπεζες, servicers, εφορία και ασφαλιστικά ταμεία) διαμορφώθηκε σε 417 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025, μέγεθος που αντιστοιχεί στο 168% του ΑΕΠ της χώρας. Η άνοδος αυτή αποδίδεται τόσο στην τρέχουσα πιστωτική επέκταση όσο και στη συνεχιζόμενη συσσώρευση νέων απλήρωτων υποχρεώσεων προς το Δημόσιο.
Όσον αφορά τα βασικά στοιχεία του χρέους, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές ανέρχονται σε 237,8 δισ. ευρώ, αποτελώντας το 57% του συνολικού ιδιωτικού χρέους. Σχεδόν το 70% των ληξιπρόθεσμων χρεών (165,2 δισ. ευρώ) αφορά οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ.
Το συνολικό χρέος σε δάνεια άγγιξε τα 251,9 δισ. ευρώ, με κύριο μοχλό τα επιχειρηματικά δάνεια. Τα «κόκκινα» δάνεια έχουν σταθεροποιηθεί στο 30% του συνόλου, με τους διαχειριστές απαιτήσεων (servicers) να έχουν πλέον στα χέρια τους το 92% των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Παράλληλα, οι πλειστηριασμοί παρουσίασαν ελαφρά επιβράδυνση, καθώς τελικά ολοκληρώνεται μόλις 1 στις 7 προγραμματισμένες δημοπρασίες.
Η αγορά ακινήτων συνεχίζει το ανοδικό της κρεσέντο, τροφοδοτούμενη από τις ξένες άμεσες επενδύσεις που καταγράφουν επίπεδα ρεκόρ. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν περαιτέρω, με τη μεγαλύτερη πίεση να εντοπίζεται στα διαμερίσματα ενός υπνοδωματίου (δυάρια), που κατέγραψαν ετήσια αύξηση 5% έως 8%.
Αν και οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών δανείων επιταχύνθηκαν, παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα το πρόβλημα της προσιτότητας της στέγης για τα ελληνικά νοικοκυριά να γίνεται όλο και πιο ασφυκτικό.
Στην ειδική θεματική ενότητα του δελτίου αναλύεται η πορεία των συντάξεων γήρατος στην Ελλάδα. Η διαπίστωση είναι απογοητευτική για τους δικαιούχους. Η μέση σύνταξη γήρατος παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη σε πραγματικούς όρους (αποπληθωρισμένη) καθ’ όλη την περίοδο 2019-2025.
Η αγοραστική δύναμη των συνταξιούχων δεν βελτιώθηκε, καθώς ο πληθωρισμός απορρόφησε τις όποιες ονομαστικές αυξήσεις. Την ίδια στιγμή, το χάσμα μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μειώθηκε, κυρίως επειδή η μέση σύνταξη των πρώην δημοσίων υπαλλήλων υποχώρησε σε πραγματικούς όρους, ενώ του ιδιωτικού τομέα έμεινε στάσιμη. Σημειώνεται, επίσης, η έντονη γήρανση του πληθυσμού, με το 89% των συνταξιούχων να είναι πλέον άνω των 65 ετών.
Οι προοπτικές για το υπόλοιπο του 2026 χαρακτηρίζονται από προκλήσεις. Η διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα και οι προσδοκίες των ιδιοκτητών για περαιτέρω αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων λειτουργούν ανασταλτικά, δυσκολεύοντας την προσπάθεια των πολιτών για ταχύτερη εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών τους.
Δείτε εδώ την έκθεση του ΙΟΒΕ
Διαβάστε ακόμη
Bank of America: Το ελληνικό story περνά σε πιο ώριμη φάση
Global Wealth Report: Νέο ρεκόρ, στους 3.302 οι δισεκατομμυριούχοι του πλανήτη – Η θέση της Ελλάδας
ΑΠΣΙ Πίνδος: Δημόσια πρόσκληση συνεργασίας στον Συνεταιρισμό Άρτας μετά το deal της Νιτσιάκος
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα