Στάση αναμονής κράτησε η Moody’s διατηρώντας αμετάβλητη την βαθμολογία της ελληνικής οικονομίας σε «Baa3» με σταθερές προοπτικές, επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις.
Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε σε ένα ιδιαίτερα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να εντείνει τη μεταβλητότητα στις αγορές και να ασκεί πιέσεις στα ευρωπαϊκά (αλλά και ελληνικά) ομόλογα, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο μιας ενεργειακής κρίσης που θα ανατρέψει τα δεδομένα για τον πληθωρισμό και την τροχιά της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη.
Θυμίζουμε ότι η Moody’s ήταν ο τελευταίος από τους μεγάλους οίκους που έδωσε στην Ελλάδα επενδυτική βαθμίδα, τον Μάρτιο του 2025, επιβεβαιώνοντας ότι είναι ο πιο «αυστηρός» στις αξιολογήσεις του. Έκτοτε έχει κρατήσει αμετάβλητη την αξιολόγηση του, τονίζοντας τη σημαντική βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, την ανθεκτικότητα της οικονομίας και την σταθερή εικόνα του τραπεζικού συστήματος.
Αιτιολόγηση της αξιολόγησης
Οι αξιολογήσεις Baa3 της Ελλάδας και η σταθερή προοπτική υποστηρίζονται από ένα ισχυρό ιστορικό μεταρρυθμίσεων, το οποίο έχει οδηγήσει σε εμφανείς βελτιώσεις στους θεσμούς και τη διακυβέρνηση, ισχυρότερες επενδύσεις και έναν υγιέστερο τραπεζικό τομέα. Παρά την αναμενόμενη μεγάλη μείωση, το χρέος προς το ΑΕΠ θα παραμείνει πολύ υψηλό. Παρά ταύτα, η ευνοϊκή δομή του χρέους και το μεγάλο χρηματικό απόθεμα αποτελούν σημαντικούς παράγοντες μετριασμού του κινδύνου.
Η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει ισχυρή απορρόφηση σημαντικών πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίοι, μαζί με τις ιδιωτικές επενδύσεις, θα υποστηρίξουν την ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Σε συνδυασμό με τις συνεχείς μεταρρυθμίσεις, αυτό θα βοηθήσει στην ενίσχυση της δυναμικότητας ανάπτυξης και θα μετριάσει εν μέρει τις αρνητικές επιπτώσεις από την δυσμενή δημογραφία.
Το δημοσιονομικό ιστορικό της Ελλάδας μετά την πανδημία συνεχίζει να υπερβαίνει τις προσδοκίες και παραμένει μια βασική πιστωτική δύναμη.
Εκτιμούμε το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 στο 4,4% του ΑΕΠ, αντανακλώντας έναν συνδυασμό ισχυρής ανάπτυξης, εξαιρετικής απόδοσης των φορολογικών εσόδων και αυστηρού ελέγχου των δαπανών. Αυτό ακολουθεί μια ήδη εξαιρετική επίδοση το 2024, όταν το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε το 4,7% του ΑΕΠ, βοηθώντας να μειωθεί ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ στο περίπου 154% του ΑΕΠ στο τέλος του 2024.
Εκτιμούμε ότι το χρέος μειώθηκε στο 148% του ΑΕΠ στο τέλος του 2025, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010. Προβλέπουμε ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα θα παραμείνουν σημαντικά, λίγο πάνω από το 3% του ΑΕΠ το 2026-27 και θα μειωθούν σταδιακά από εκεί και πέρα, συνεχίζοντας να οδηγούν σε ταχεία πτώση του λόγου χρέους προς περίπου 140% του ΑΕΠ μέχρι το 2027.
Εκτιμούμε ότι το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε περίπου κατά 2,1% το 2025, παρόλο που το παγκόσμιο περιβάλλον ήταν πιο αδύναμο και οι δυναμικές του τουρισμού εξομαλύνονταν. Η σύνθεση της ανάπτυξης είναι ολοένα και πιο ευνοϊκή από πιστωτική σκοπιά: οι ιδιωτικές επενδύσεις ήταν ο κύριος παράγοντας της ανάκαμψης τα τελευταία έξι χρόνια, μειώνοντας μια μακροχρόνια επενδυτική διαφορά και αυξάνοντας τον λόγο επενδύσεων προς ΑΕΠ από περίπου 11% σε περίπου 16% το 2024, με περαιτέρω βελτίωση το 2025.
Η «baa1» οικονομική δύναμη της Ελλάδας, ισορροπεί υψηλότερα επίπεδα πλούτου σε σχέση με ομοειδή κράτη και ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης τα επόμενα τρία χρόνια με μέτριο οικονομικό μέγεθος και προκλήσεις για τη δυναμικότητα ανάπτυξης από την αρνητική δημογραφία. Η «baa1» βαθμολογία για τους θεσμούς και τη διακυβέρνηση αντανακλά την ισχυρή πρόοδο στην εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που έχουν ήδη φέρει απτό πρόοδο σε διάφορους τομείς. Ωστόσο, η αναδιάρθρωση του χρέους το 2012 εξακολουθεί να επηρεάζει την αξιολόγηση.
Η δημοσιονομική δύναμη στην βαθμολογία «ba1» βασίζεται στο πολύ υψηλό αλλά ταχέως μειούμενο χρέος της κυβέρνησης, που υποστηρίζεται από ευνοϊκή δομή χρέους με χαμηλά επιτόκια και πολύ μεγάλες ληξιπρόθεσμες ημερομηνίες. Η ευαισθησία στους κινδύνους εκδήλωσης γεγονότων στην βαθμολογία «baa», συνεχίζει να καθοδηγείται από κινδύνους που σχετίζονται με τον τραπεζικό τομέα, παρά την σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs).
Η σταθερή προοπτική ενσωματώνει την άποψή μας ότι η τρέχουσα πολύ ισχυρή δημοσιονομική επίδοση είναι πιθανό να μετριαστεί με το χρόνο, αν και το βάρος του χρέους θα συνεχίσει να μειώνεται. Εξισορροπεί επίσης το γεγονός ότι κάποια από τα κύρια πιστωτικά προβλήματα της Ελλάδας θα βελτιωθούν αργά σε σχέση με τα θετικά πιστωτικά στοιχεία ενός σταθερού θεσμικού και πολιτικού περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα, οι βασικές υποθέσεις μας αναγνωρίζουν ότι η ολοκλήρωση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν τους θεσμούς και την ανάπτυξη θα χρειαστεί χρόνο. Αναμένουμε επίσης ότι η οικονομική ανάπτυξη είναι πιθανό να επιβραδυνθεί σε σχέση με τα τρέχοντα υψηλά επίπεδα μόλις ολοκληρωθεί η απορρόφηση των κονδυλίων του RRF.
Εν μέρει, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα αρνητικά δημογραφικά δεδομένα θα δημιουργήσει σημαντικά εμπόδια στην ανάπτυξη, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να αυξήσει τα ποσοστά συμμετοχής στην αγορά εργασίας και να εφαρμόσει διαρθρωτικές μακροοικονομικές μεταρρυθμίσεις.
Παρά το γεγονός ότι το χρέος έχει μειωθεί γρήγορα τα τελευταία χρόνια, θα παραμείνει ένα από τα υψηλότερα στον κόσμο μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας. Οι βασικές μας υποθέσεις αναγνωρίζουν επίσης ότι οι ελληνικές αρχές χρησιμοποιούν θετικά τη δυναμική που δημιουργήθηκε από τα κονδύλια του RRF για να εφαρμόσουν με σθένος πολιτικές οικονομικής και δημοσιονομικής στήριξης, μια επιλογή πολιτικής που μειώνει τους κινδύνους προς τα κάτω για τις αξιολογήσεις που μπορεί να προκύψουν από αυτές τις οικονομικές και δημοσιονομικές αδυναμίες.
Ανοδικές και καθοδικές τάσεις
Η ανοδική τάση στις αξιολογήσεις Baa3 της Ελλάδας θα μπορούσε να εμφανιστεί εάν παρατηρούσαμε διαρκείς μειώσεις στο χρέος της Ελλάδας που υπερβαίνουν σημαντικά τις τρέχουσες προσδοκίες μας. Ενώ βελτιώσεις σε τομείς όπως η ενίσχυση της αποδοτικότητας του δικαστικού συστήματος ή η διαφοροποίηση της οικονομίας θα χρειαστούν χρόνο, σημάδια επιταχυμένης εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων θα ήταν θετικά για την αξιολόγηση. Μια αυξανόμενη πιθανότητα ότι το μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό θα υπερβεί τις τρέχουσες προσδοκίες μας θα ήταν επίσης θετική για την αξιολόγηση.
Αντιθέτως, καθοδική πίεση στις αξιολογήσεις Baa3 της Ελλάδας θα μπορούσε να εμφανιστεί εάν ακολουθήθηκε η πολιτική πορεία των τελευταίων ετών, ή αν υπήρχαν ενδείξεις ότι οι προηγούμενες μεταρρυθμίσεις δεν αποδίδουν την ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά οφέλη που αναμένουμε.
Συγκεκριμένα, ενδείξεις μιας συνεχιζόμενης και σημαντικής επιδείνωσης της δημοσιονομικής θέσης της κυβέρνησης, πιθανόν σε συνδυασμό με σοβαρή επιδείνωση της υγείας του τραπεζικού τομέα, θα προκαλούσαν αρνητική αξιολόγηση, όπως θα συνέβαινε και με πισωγύρισμα στις διαρθρωτικές μακροοικονομικές ή δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις. Μια σημαντική επιδείνωση της γεωπολιτικής κατάστασης στην Ευρώπη που θα είχε χειροπιαστές ενδείξεις αδύναμης στήριξης από βασικούς συμμάχους, κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες. θα οδηγούσε επίσης σε καθοδική πίεση στην προοπτική ή την αξιολόγηση.
Οι επόμενες αξιολογήσεις
Ο κύκλος των αξιολογήσεων για την Ελλάδα θα συνεχιστεί με τη Scope Ratings στις 20 Μαρτίου, ενώ ακολουθούν η Standard & Poor’s στις 24 Απριλίου και η Fitch Ratings στις 8 Μαΐου.
Το επόμενο ραντεβού της ελληνικής οικονομίας με την Moody’s είναι στις 18 Σεπτεμβρίου.
Διαβάστε ακόμη
Το πετρέλαιο στα ύψη: Ολοι εξαρτώνται από τα Στενά του Ορμούζ (χάρτης)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα