Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης μπαίνει σε τροχιά λειτουργίας, σηματοδοτώντας μια από τις πιο πολυαναμενόμενες παρεμβάσεις στον χώρο του πολεοδομικού σχεδιασμού. Από τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026 ξεκίνησε η πιλοτική εφαρμογή της, εγκαινιάζοντας το πρώτο ουσιαστικό στάδιο για την ενεργοποίηση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης μέσα από ένα σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον, που φιλοδοξεί να επιλύσει μια εκκρεμότητα δεκαετιών.
Η ενεργοποίηση της πλατφόρμας συνιστά σημαντική θεσμική τομή, καθώς για πρώτη φορά ένα εργαλείο που επί χρόνια παρέμενε εγκλωβισμένο ανάμεσα σε νομικές ασάφειες και διοικητικά εμπόδια αποκτά σαφή λειτουργική βάση και ψηφιακή υποστήριξη. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιχειρεί έτσι να κλείσει ένα διαχρονικό κενό στον σχεδιασμό του δομημένου χώρου και να θέσει πιο σταθερές βάσεις για την ανάπτυξη των πόλεων.
Πώς θα λειτουργεί η πιλοτική διαδικασία
Σύμφωνα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄1451/13-3-2026) των υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθορίζεται η διαδικασία καταχώρισης τίτλων Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης που ήδη ισχύουν, διαθέτουν υπόλοιπο δόμησης προς μεταφορά και έχουν εκδοθεί βάσει των νόμων 880/1979, 2300/1995 και 3044/2002.
Η πιλοτική φάση θα διαρκέσει τέσσερις μήνες, περίοδος κατά την οποία θα δοκιμαστεί στην πράξη το σύστημα και θα αξιολογηθούν οι διαδικασίες πριν από την πλήρη εφαρμογή του.
Τι είναι η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης
Η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης αποτελεί ένα κρίσιμο πολεοδομικό εργαλείο, το οποίο επιτρέπει τη μεταφορά δικαιωμάτων δόμησης από ακίνητα όπου δεν μπορούν να αξιοποιηθούν σε άλλες περιοχές όπου αυτό είναι επιτρεπτό.
Στην πράξη, το μέτρο συμβάλλει στην προστασία διατηρητέων κτιρίων, στη διασφάλιση κοινόχρηστων χώρων και στην πιο ισορροπημένη ανάπτυξη του αστικού ιστού. Η διαδικασία υλοποιείται μέσω των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ), δηλαδή περιοχών που μπορούν να δεχθούν επιπλέον δόμηση.
Μέσω gov.gr και με τη συμμετοχή μηχανικών
Η καταχώριση των τίτλων θα γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας gov.gr, με τη συμμετοχή εξουσιοδοτημένων μηχανικών. Οι ιδιοκτήτες ή οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους θα επιβεβαιώνουν τη διαδικασία ψηφιακά, ενώ η ανάπτυξη της εφαρμογής πραγματοποιείται με τη συμβολή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.
Παράλληλα, το σύστημα συνδέεται με βασικά πληροφοριακά συστήματα της Δημόσιας Διοίκησης μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας, όπως το φορολογικό μητρώο της ΑΑΔΕ, το Ελληνικό Κτηματολόγιο, το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας και το ΓΕΜΗ, εξασφαλίζοντας διασταύρωση στοιχείων και μεγαλύτερη ασφάλεια στη διαδικασία.
Παπαστεργίου: Ψηφιακό άλμα για τη διοίκηση
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, υπογράμμισε ότι η πλατφόρμα δημιουργεί για πρώτη φορά ένα αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον για τη διαχείριση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης.
«Η πιλοτική λειτουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της Δημόσιας Διοίκησης και την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων σε κρίσιμους τομείς δημόσιας πολιτικής», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η μεταρρύθμιση ενισχύει τη διαφάνεια, μειώνει τη γραφειοκρατία και διευκολύνει την καθημερινότητα πολιτών και επαγγελματιών.
Ταγαράς: Κομβική μεταρρύθμιση για τον χωρικό σχεδιασμό
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Ταγαράς, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία βασικό πυλώνα της συνολικής αναδιάρθρωσης του χωρικού σχεδιασμού της χώρας.
Όπως σημείωσε, δεν πρόκειται απλώς για ψηφιοποίηση διαδικασιών, αλλά για μια ευρύτερη ανασυγκρότηση του πλαισίου, με σαφείς χρήσεις γης, όρους δόμησης και ζώνες προστασίας.
Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης εντάσσεται στο πρόγραμμα πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», στο πλαίσιο του οποίου εκπονούνται Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, καθώς και μελέτες για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης. Τα σχέδια αυτά αναμένεται να καλύψουν περίπου το 80% της επικράτειας, δημιουργώντας ένα πιο συνεκτικό και λειτουργικό μοντέλο χωρικής οργάνωσης.
Ένα χρόνιο πρόβλημα βρίσκει διέξοδο
Η ενεργοποίηση της Ψηφιακής Τράπεζας Γης επιχειρεί να ξεμπλοκάρει ένα από τα πιο επίμονα προβλήματα του πολεοδομικού συστήματος.
Η μεταρρύθμιση συνδέει την προστασία του περιβάλλοντος, την πολεοδομική ισορροπία και τη δίκαιη αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας, θέτοντας τις βάσεις για ένα πιο διαφανές και αποτελεσματικό μοντέλο ανάπτυξης.
Διαβάστε ακόμη
FT: Η Κομισιόν επεξεργάζεται σχέδιο για δελτίο στα καύσιμα και απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου
Μασούτης: Αποκαλυπτήρια για το project με κατοικίες πάνω από σούπερ μάρκετ
Μισός αιώνας Apple: Η ιστορία της εταιρείας που δημιούργησε το μέλλον
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα