Σε «επιθετική» χρήση των νέων δημοσιονομικών κανόνων για να μπορεί, χωρίς να τους παραβιάζει, να τους εκμεταλλεύεται για να υπερβαίνει τα νέα όρια δαπανών που ισχύουν πανευρωπαϊκά η ΕΕ, προχωρά η κυβέρνηση.
Ίσως για πρώτη φορά μετά την ελληνική κρίση, η χώρα μας δεν εμφανίζεται απλώς να συμμορφώνεται με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, αλλά να το αξιοποιεί ώστε να το στρέφει υπέρ της δικής της πολιτικής στρατηγικής, ιδίως σε περίοδο μεγάλης διεθνούς κρίσης όπως η σημερινή.
Η Γνωμοδότηση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου το οποίο συνοδεύει την ετήσια Έκθεση για το Μεσοπρόθεσμο που υπέβαλε στις Βρυξέλλες το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα θα αυξήσει τις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες της κατά 7,5% το 2026 (σε σχέση με το 2025), παρότι η ευρωπαϊκή σύσταση μιλά για 3,6%. Σχεδόν διπλάσιες δαπάνες δηλαδή ενώ όμως, ταυτόχρονα, εμφανίζεται ως υπόδειγμα δημοσιονομικής πειθαρχίας και συμμόρφωσης στους νέους κανόνες της ΕΕ.
Δύο κινήσεις
Το ενδιαφέρον δεν είναι απλώς ότι η Αθήνα ανεβάζει τις δαπάνες. Είναι πώς το κάνει, χωρίς να εμφανίζεται ως παραβάτης.
Το «μυστικό» είναι ότι από το 2024 το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο άλλαξε: δεν ισχύει όπως για χρόνια ξέραμε με όρους ελλειμμάτων ή πλεονάσματος. Βάζει όριο απευθείας στο «πόσα θα ξοδέψει» μια κυβέρνηση, όχι στα πλεονάσματα «για να έχει» να ξοδεύει μια κυβέρνηση όπως ίσχυε στα Μνημόνια -και πολλοί νομίζουν ακόμα ότι ισχύει.
Η έκθεση αποκαλύπτει πώς παίζεται στην πράξη, πλέον, το «παιχνίδι» των παροχών:
– Ο κανόνας δεν λειτουργεί πια μόνο με έναν άκαμπτο ετήσιο «κόφτη», αλλά με έναν λογαριασμό αποκλίσεων, το λεγόμενο control account, που μετρά τι έχεις ξοδέψει πάνω ή κάτω από το επιτρεπτό όριο σε βάθος χρόνου.
– Στην πράξη όμως το 2025, όπως αποδείχθηκε μετά τις προ δεκαημέρου ανακοινώσεις της Eurostat, η οικονομία εξελίχθηκε καλύτερα από τις προσδοκίες, με μεγαλύτερο ΑΕΠ. Εκ του αποτελέσματος, αφού έκλεισε η χρονιά, αποδείχθηκε ότι ξόδεψε 4 δισ. περισσότερα από το 2024, ενώ η σύσταση για τη χώρα μας προέβλεπε αύξηση έως 3,7 δισ. Δηλαδή ξεπέρασε το όριο αυτό πέρυσι και -θεωρητικά- θα έπρεπε φέτος να πάρει ισόποσα μέτρα λιτότητας (αυξήσεις φόρων κλπ) για να διορθώσει την περσινή υπέρβαση.
– Ωστόσο το υπουργείο Οικονομικών πέτυχε να πείσει τις Βρυξέλλες ότι …ξόδεψε λιγότερα από όσα μπορούσε! Οι Βρυξέλλες «διαβάζουν» ότι το 2025 το κράτος ξόδεψε 2,9 δισ. και όχι 4 δισ. περισσότερες «καθαρές» δαπάνες. Περίσσεψε έτσι ένα «υπόλοιπο» αύξησης 0,8 δισ. για το 2026.
Πώς έγινε αυτό; Λόγω του ΑΕΠ που αποδείχθηκε υψηλότερο, όσο και επειδή η Κομισιόν δέχθηκε ότι τα μέτρα για τη φοροδιαφυγή (DRM – Direct Revenue Measures) όπως σύνδεση POS, myDATA κλπ απέδωσαν 1,1 δισ περισσότερα έσοδα από όσο αναμενόταν -και σε μόνιμη βάση κάθε χρόνο πλέον. Έτσι το 1,1 δισ αφαιρέθηκε από τα 4 δισ , σαν η κυβέρνηση να είχε πάρει «έξτρα» νέα μέτρα λιτότητας από μόνη της, για να καλύψει την υπέρβαση. Επιπλέον η Αθήνα αξιοποίησε την εξαίρεση για να μη μετράνε οι αμυντικές δαπάνες λόγω της γεωπολιτικής κρίσης (ρήτρα διαφυγής).
– Με όλα τα «εργαλεία» αυτά, από το 2025 περίσσεψε περιθώριο αύξησης δαπανών 1,6% του ΑΕΠ. Και ενώ για το 2026 το ετήσιο όριο αύξησης δαπανών είχε τεθεί για τη χώρα μας στο 3,6%, ο νέος Προϋπολογισμός προβλέπει να δαπανήσει 7,5% περισσότερα από πέρυσι. Διπλάσιες δαπάνες δηλαδή, που θα υποχρέωναν τη χώρα και πάλι σε μέτρα λιτότητας. Εδώ μπαίνει όμως ο «τελικός λογαριασμός» (account control) όπου το υπουργείο Οικονομικών αξιοποιεί και την περσινή εξοικονόμηση (1,6% του ΑΕΠ), την αύξηση του ΑΕΠ αλλά και την ευελιξία για αμυντικές δαπάνες.
Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Παρά τις έκτακτες και μόνιμες παροχές 782 εκατ. ευρώ που προ ημερών ανακοίνωσε για εφέτος, περισσσεύουν πάλι και άλλα 0,1% του ΑΕΠ (περίπου 200 – 250 εκατ. ευρώ) που τα κρατά και έχει ακόμα ξοδέψει η κυβέρνηση για το 2026!
Όλα αυτά δημιουργούν μόνιμο χώρο και για το 2027 (έως 1 δισ. ευρώ ήδη) ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξει και νέα υπέρβαση «χώρου» όπως το 2025, αν οι συνθήκες και οι αντοχές της ελληνικής Οικονομιας το επιτρέψουν ξανά.
Διαβάστε ακόμη
Κυβέρνηση: Fast‑track προανακριτική μετά την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τον ΟΠΕΚΕΠΕ
Interamerican: Το στοίχημα της Anytime στη Ρουμανία και το άνοιγμα στην Ευρώπη (pics)
Ετσι είναι οι άνθρωποι που απέχουν από τα social media
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα