search icon

Τεχνολογία

Επαναφορτιζόμενη μπαταρία με βιταμίνη Β12 – Το νέο βήμα από τους ερευνητές

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Κόρδοβα στην Ισπανία αξιοποίησαν τη βιταμίνη Β12 για την ανάπτυξη μιας πειραματικής μπαταρίας ψευδαργύρου-αέρα, η οποία άντεξε έως και 250 κύκλους φόρτισης και εκφόρτισης

123RF

Η βιταμίνη Β12, γνωστή κυρίως για τη σημασία της στην ανθρώπινη υγεία, ενδέχεται να αποκτήσει στο μέλλον έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο: να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Κόρδοβα, στην Ισπανία, αξιοποίησαν τις χημικές ιδιότητες της συγκεκριμένης βιταμίνης για να δημιουργήσουν μια πειραματική επαναφορτιζόμενη μπαταρία ψευδαργύρου-αέρα. Η συσκευή κατάφερε να ολοκληρώσει έως και 250 κύκλους φόρτισης και εκφόρτισης, προσφέροντας μια νέα πιθανή κατεύθυνση στην προσπάθεια ανάπτυξης αποδοτικότερων, ασφαλέστερων και πιο φιλικών προς το περιβάλλον μπαταριών.

Η συγκεκριμένη τεχνολογία βασίζεται στη χημική αντίδραση μεταξύ ψευδαργύρου και οξυγόνου, μέσω της οποίας παράγεται ηλεκτρική ενέργεια. Σε αντίθεση με τις συνηθισμένες μπαταρίες, που περιλαμβάνουν στο εσωτερικό τους όλα τα υλικά που απαιτούνται για τη λειτουργία τους, οι μπαταρίες ψευδαργύρου-αέρα αξιοποιούν το οξυγόνο της ατμόσφαιρας. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να έχουν μικρότερο βάρος και υψηλή ενεργειακή πυκνότητα, αποθηκεύοντας δηλαδή μεγάλη ποσότητα ενέργειας σε σχέση με τη μάζα τους. Μπαταρίες αυτού του τύπου χρησιμοποιούνται ήδη σε μικρές ηλεκτρονικές συσκευές, όπως τα ακουστικά βαρηκοΐας.

Ένα ακόμη πλεονέκτημα είναι ότι ο ψευδάργυρος αποτελεί ένα ευρέως διαθέσιμο και ανακυκλώσιμο υλικό. Επιπλέον, οι μπαταρίες αυτές λειτουργούν με ηλεκτρολύτες που έχουν ως βάση το νερό και δεν είναι εύφλεκτοι, γεγονός που μπορεί να τις καταστήσει ασφαλέστερη επιλογή σε σχέση με τις συμβατικές μπαταρίες ιόντων λιθίου. Η παραγωγή των τελευταίων συνδέεται με την εξόρυξη πρώτων υλών, η οποία συνοδεύεται από οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις.

Ο ρόλος της βιταμίνης Β12 στη φόρτιση και την εκφόρτιση

Παρά τα πλεονεκτήματά τους, οι μπαταρίες ψευδαργύρου-αέρα παρουσιάζουν μια σημαντική τεχνική δυσκολία: την αποτελεσματική επαναφόρτισή τους. Για να πραγματοποιείται τόσο η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας όσο και η αντίστροφη διαδικασία που επιτρέπει την επαναφόρτιση, είναι απαραίτητη η παρουσία ενός κατάλληλου καταλύτη, δηλαδή μιας ουσίας που διευκολύνει τις απαιτούμενες χημικές αντιδράσεις.

Σε αυτό το σημείο οι επιστήμονες στράφηκαν στη βιταμίνη Β12, γνωστή και ως κοβαλαμίνη. Η μοριακή δομή της περιλαμβάνει κοβάλτιο στην οξειδωτική κατάσταση III, το οποίο μπορεί να συμμετέχει στις χημικές διεργασίες που απαιτούνται για τη λειτουργία της μπαταρίας.

Η συγκεκριμένη βιταμίνη είναι απαραίτητη για τον ανθρώπινο οργανισμό και παράγεται με φυσικό τρόπο από ορισμένα βακτήρια. Παράλληλα, παρασκευάζεται σε εμπορική κλίμακα για χρήση στη βιομηχανία τροφίμων και στον φαρμακευτικό τομέα. Περιέχεται κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης και χορηγείται για την αντιμετώπιση διατροφικών ελλείψεων. Έχει επίσης αποκτήσει δημοτικότητα, μαζί με άλλες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ως μέσο αντιμετώπισης των συμπτωμάτων του hangover, λόγω της συμβολής της στη μείωση της κόπωσης.

Ο ερευνητής Αντόνιο Φερνάντεζ Ρομέρο εξήγησε ότι η βιταμίνη Β12 διαθέτει τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται για να αποτελέσει έναν αποτελεσματικό καταλύτη. Ειδικότερα, κατά την εκφόρτιση διευκολύνει τη μετατροπή του οξυγόνου σε νερό, ενώ κατά την επαναφόρτιση ενισχύει την αντίστροφη αντίδραση, κατά την οποία παράγεται οξυγόνο.

Πώς αξιοποιήθηκαν οι νανοσωλήνες άνθρακα

Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετώπισε η ερευνητική ομάδα ήταν η σταθεροποίηση της βιταμίνης στο εσωτερικό της μπαταρίας. Καθώς η Β12 είναι υδατοδιαλυτή, η απευθείας προσθήκη της σε ένα σύστημα που χρησιμοποιεί ηλεκτρολύτη με βάση το νερό δεν θα επέτρεπε την αποτελεσματική συγκράτησή της.

Για να ξεπεράσουν αυτό το εμπόδιο, οι επιστήμονες προσάρτησαν τα μόρια της βιταμίνης σε μονοτοιχωματικούς νανοσωλήνες άνθρακα. Πρόκειται για εξαιρετικά λεπτές δομές, οι οποίες συγκρατούν τη Β12 στη θέση της, χωρίς να εμποδίζουν τη συμμετοχή της στις χημικές αντιδράσεις. Η τεχνική βασίστηκε σε μια προσέγγιση που προσομοιάζει τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται τα αμινοξέα για τον σχηματισμό πρωτεϊνών.

Η πειραματική μπαταρία αναπτύχθηκε από την ομάδα Φυσικής Χημείας FQM-204 του Ινστιτούτου Χημείας για την Ενέργεια και το Περιβάλλον (IQUEMA), που υπάγεται στο Πανεπιστήμιο της Κόρδοβα.

Όπως ανέφερε ο Μανουέλ Κάνο Λούνα, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, η ερευνητική προσπάθεια επικεντρώθηκε στον εντοπισμό χρήσιμων ιδιοτήτων φυσικών υλικών, με στόχο την αξιοποίησή τους στην κατασκευή νέων τύπων μπαταριών.

Έως 250 κύκλοι επαναφόρτισης – Οι δυνατότητες της νέας τεχνολογίας

Η χρήση της βιταμίνης Β12 αποτελεί το τρίτο εγχείρημα της συγκεκριμένης ερευνητικής ομάδας για την ανάπτυξη μπαταριών με καταλύτες που βασίζονται σε βιολογικά μόρια.

Σε προηγούμενες προσπάθειες, οι επιστήμονες είχαν πειραματιστεί με την αιμοσφαιρίνη, η οποία περιέχει σίδηρο στην οξειδωτική κατάσταση II, καθώς και με την καταλάση, ένα ένζυμο που περιέχει σίδηρο στην οξειδωτική κατάσταση III.

Η ουσιαστική διαφορά της νέας προσέγγισης είναι ότι η αξιοποίηση της βιταμίνης Β12 κατέστησε δυνατή την επαναφόρτιση της μπαταρίας. Κατά τις εργαστηριακές δοκιμές, το πρωτότυπο πραγματοποίησε έως και 250 κύκλους φόρτισης και εκφόρτισης, επιβεβαιώνοντας τις δυνατότητες της συγκεκριμένης μεθόδου.

Παρότι η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο και απαιτεί περαιτέρω ανάπτυξη, τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι φυσικά μόρια μπορούν να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία οικονομικότερων και περιβαλλοντικά πιο βιώσιμων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας.

Σε βάθος χρόνου, η εξέλιξη των επαναφορτιζόμενων μπαταριών ψευδαργύρου-αέρα θα μπορούσε να προσφέρει νέες λύσεις για την αποθήκευση της περίσσειας ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική προοπτική, καθώς η αποτελεσματική αποθήκευση ενέργειας αποτελεί μία από τις βασικές προκλήσεις για τη μετάβαση σε ένα καθαρότερο και πιο βιώσιμο ενεργειακό σύστημα.

Exit mobile version