Οδηγούς προστασίας ετοίμασε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) που αφορούν όλους τους πελάτες χρήστες χρηματοικονομικών υπηρεσιών καθώς παρά τις σημαντικές επιτυχίες των πιστωτικών ιδρυμάτων η απάτη τρέχει πιο μπροστά από την αντιμετώπισή της, ειδικά την εποχή του AI.
Σύμφωνα με την ΕΒΑ οι απάτες χωρίζονται σε δύο σημαντικές κατηγορίες. Τις κοινές απάτες συναλλαγών και εκείνες που επιχειρούνται μέσω των κρυπτονομισμάτων.
Οι τραπεζικές απάτες δεν είναι κάτι καινούργιο, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολύ πιο πειστικές και δύσκολα ανιχνεύσιμες, καθώς οι επιτήδειοι αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI), deepfakes και προηγμένες τεχνικές κοινωνικής μηχανικής. Οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές προειδοποιούν ότι κανένας πελάτης τραπεζών δεν είναι απρόσβλητος.
Σε κάθε περίπτωση η EBA θεωρεί το hacking ως έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους στα stress tests των τραπεζών καθώς πολλές δικαστικές υποθέσεις έχουν δικασθεί κατά των τραπεζών και οι τράπεζες έχουν αναγκασθεί να καταβάλουν σημαντικές αποζημιώσεις.
Το γεγονός των πολλαπλών επιβεβαιώσεων έχει οδηγήσει αρκετές τράπεζες να κερδίσουν υποθέσεις στα δικαστήρια διεθνώς, ωστόσο καθώς η απάτη τρέχει και εξελίσσεται πολλά δεδομένα μπορεί να θεωρηθούν αμέλεια των τραπεζών.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι Aρχές συμβάλουν όσο μπορούν στην ενημέρωση των πελατών των τραπεζών και των χρηματοοικονομικών οργανισμών.
Οι βασικότερες μορφές απάτης είναι οι εξής:
1. Απάτη υποκλοπής ταυτότητας (impersonation – deepfake)
Αποδοχή τηλεφωνήματος από άτομο που ισχυρίζεται ότι είναι υπάλληλος τράπεζας, δημόσιας αρχής ή ακόμη και συγγενής . Δημιουργεί αίσθηση επείγοντος και ζητά τη μεταφορά χρημάτων και την αποκάλυψη στοιχείων. Πλέον χρησιμοποιούνται και AI‑παραγόμενες φωνές ή βίντεο που μιμούνται πραγματικά πρόσωπα.
2. Phishing και social engineering
Λήψη email ή SMS που φαίνεται να προέρχεται από την τράπεζα του πελάτη και τον καλεί να «επιβεβαιώσετε» τον λογαριασμό του μέσω συνδέσμου. Ο σύνδεσμος οδηγεί σε ψεύτικη ιστοσελίδα που αντιγράφει την πραγματική, με στόχο την υποκλοπή κωδικών και στοιχείων κάρτας.
3. Επενδυτικές και ασφαλιστικές απάτες
Διαφημίσεις σε social media υπόσχονται υψηλές αποδόσεις με χαμηλό ρίσκο ή «μοναδικές προσφορές» ασφάλισης. Συχνά εμφανίζονται ψεύτικες συστάσεις από διασημότητες. Αφού ο πελάτης επενδύσει η επικοινωνία διακόπτεται και τα χρήματα χάνονται.
4. Ρομαντικές απάτες (romance scams)
Άτομα γνωστά μέσω κοινωνικών δικτύων ή εφαρμογών γνωριμιών χτίζουν σχέση εμπιστοσύνης και στη συνέχεια ζητούν χρήματα ή σ καθοδηγούν σε δήθεν επενδύσεις, συχνά σε κρυπτονομίσματα.
5. Απάτες αγορών (purchase scams)
Δελεαστικές προσφορές σε online αγορές που ζητούν πληρωμή εκτός πλατφόρμας. Ο πελάτης οδηγείται σε ψεύτικες τραπεζικές σελίδες και υποκλέπτονται οι κωδικοί του.
Όπως αναφέρει η αρχή τα σημάδια κινδύνου που ο πελάτης δεν πρέπει να αγνοεί είναι:
- Αιφνιδιαστική και επείγουσα απαίτηση για χρήματα
- Αίτημα για κωδικούς, PIN ή στοιχεία κάρτας
- Πληρωμές μέσω κρυπτονομισμάτων, gift cards ή μη ανιχνεύσιμων μεθόδων
- Ύποπτα links, QR codes ή συνημμένα αρχεία
- Φωνές ή βίντεο που «δεν ακούγονται φυσικά»
Ωστόσο, καμία τράπεζα δεν ζητά ποτέ τηλεφωνικά ή μέσω email κωδικούς, PIN ή μεταφορές χρημάτων. Είναι σημαντικό η οποιαδήποτε αμφιβολία να σταματάει τις ενέργειες του χρήστη.
Κρυπτονομίσματα: οι πιο συχνές απάτες – Μέθοδοι προστασίας
Ο κόσμος των κρυπτονομισμάτων προσφέρει ευκαιρίες, αλλά κρύβει και σοβαρούς κινδύνους. Οι απατεώνες χρησιμοποιούν πλέον AI, deepfakes και ψεύτικες ιστοσελίδες, για να σας εξαπατήσουν και να υποκλέψουν τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία των χρηστών.
Οι πιο συχνές απάτες περιλαμβάνουν:
1. Pump and dump / rug pull
Διαφημίσεις υποσχόμενες γρήγορα κέρδη σε νέα κρυπτονομίσματα και οδηγούν σε επενδύσεις που τελικά καταρρέουν ή εξαφανίζονται μαζί με τα χρήματά του χρήστη.
2. Απάτη υποκλοπής ταυτότητας (Impersonation)
Λήψη μηνύματος ή email από άτομο που υποδύεται αξιόπιστη πηγή (π.χ. ανταλλακτήριο ή φίλο). Ζητά στοιχεία όπως που αν χορηγηθούν οδηγούν σε μόνιμη απώλεια επενδύσεων crypto.
3. Phishing
Μηνύματα που φαίνονται επίσημα και ζητούν login ή εγκατάσταση εφαρμογής. Μπορεί με τον τρόπο αυτόν να εγκατασταθεί κακόβουλο λογισμικό που δίνει πρόσβαση στους απατεώνες.
4. Giveaway scams
Ψεύτικες προσφορές «διπλασιασμού» κρυπτονομισμάτων με διασημότητες ή γνωστές εταιρείες.
5. Romance investment scams
Μέσω κοινωνικών δικτύων ή dating apps, οι απατεώνες προτρέπουν σε επενδύσεις σε crypto με υποσχέσεις υψηλών αποδόσεων.
6. Ponzi schemes
Υποσχετικές για σταθερά υψηλές αποδόσεις μέσω πολυεπίπεδης δομής. Τα πρώτα κέρδη πληρώνονται με χρήματα νεότερων επενδυτών. Όταν οι νέες εισφορές μειωθούν, η απάτη καταρρέει και όλες οι επενδύσεις χάνονται. Κανένα αξιόπιστο ανταλλακτήριο ή εταιρεία δεν θα ζητήσει ποτέ τα προσωπικούς κωδικούς. Αν κάτι φαίνεται πολύ καλό για να είναι αληθινό, συνήθως είναι απάτη.
Διαβάστε ακόμη
Hello Moto! – Η άνοδος, η πτώση και η αναγέννηση της Motorola
Φρεγάτα «Κίμων»: Ιστορική ημέρα για το ΠΝ – Στο «πηδάλιο» της πρώτης Belharra ο Μητσοτάκης
Το τέλος της Roomba: Το ρομπότ που καθάρισε σπίτια αλλά χάθηκε στη σκόνη του ανταγωνισμού
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα