Νέες κατευθυντήριες γραμμές όρισε η EBA (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών), προκειμένου οι κίνδυνοι ESG να ενσωματωθούν στα κανονικά stress tests, στα οποία υποβάλλονται όλες οι χρηματοοικονομικές οντότητες.
Μάλιστα, με τρόπο τέτοιον που:
– Να διασφαλίζεται η ομοιογένεια για λόγους δικαίου
– Να εξασφαλίζονται οι ιδιαιτερότητες του συνολικού κλίματος κάθε περιφέρειας και των κινδύνων των χρηματοοικονομικών οντοτήτων.
Πώς εξελίσσονται τα δεδομένα
Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και πιο ξεκάθαρο, ότι τα προβλήματα που σχετίζονται με το περιβάλλον, την κοινωνία και τον τρόπο που διοικούνται οι επιχειρήσεις δεν αφορούν μόνο την καθημερινή ζωή των πολιτών, αλλά επηρεάζουν άμεσα και την οικονομία. Φαινόμενα όπως η κλιματική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές, οι κοινωνικές ανισότητες ή η κακή διοίκηση μεγάλων οργανισμών μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα σε τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και γενικότερα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Για τον λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές αποφάσισαν ότι αυτοί οι κίνδυνοι πρέπει πλέον να λαμβάνονται υπόψην πιο συστηματικά.
Οι κίνδυνοι αυτοί είναι γνωστοί με τον όρο ESG, που προέρχεται από τις αγγλικές λέξεις Environment (Περιβάλλον), Social (Κοινωνία) και Governance (Διακυβέρνηση). Με απλά λόγια, πρόκειται για κινδύνους που προκύπτουν όταν, για παράδειγμα, μια επιχείρηση δραστηριοποιείται σε περιοχές που πλήττονται από ακραία καιρικά φαινόμενα, όταν δεν σέβεται τα εργασιακά δικαιώματα ή όταν διοικείται με αδιαφάνεια και χωρίς σωστούς κανόνες. Όλα αυτά μπορεί να οδηγήσουν σε οικονομικές απώλειες, χρεοκοπίες ή ακόμη και σε κρίσεις που επηρεάζουν ολόκληρη την οικονομία.
Γι’ αυτόν τον λόγο, οι Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές – δηλαδή οι φορείς που εποπτεύουν τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις αγορές σε ευρωπαϊκό επίπεδο – εξέδωσαν κοινές οδηγίες για το πώς οι κίνδυνοι αυτοί, πρέπει να ενσωματώνονται στους ελέγχους που πραγματοποιούν. Οι έλεγχοι αυτοί είναι γνωστοί ως «προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων» ή αλλιώς τεστ αντοχής. Πρόκειται για ασκήσεις στις οποίες εξετάζεται τι θα συμβεί σε μια τράπεζα ή σε μια ασφαλιστική εταιρεία αν προκύψουν πολύ δύσκολες και δυσμενείς συνθήκες.
Μέχρι σήμερα, τα τεστ αντοχής επικεντρώνονταν κυρίως σε οικονομικούς κινδύνους, όπως μια μεγάλη ύφεση, η αύξηση των επιτοκίων ή η πτώση των τιμών των ακινήτων. Πλέον όμως, οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν ότι και οι κίνδυνοι ESG μπορούν να προκαλέσουν εξίσου σοβαρές αναταράξεις. Για παράδειγμα, μια μεγάλη πλημμύρα ή μια παρατεταμένη ξηρασία μπορεί να καταστρέψει περιουσίες και επιχειρήσεις, αυξάνοντας τα «κόκκινα» δάνεια. Αντίστοιχα, αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανόνες μπορεί να επηρεάσουν επιχειρήσεις που δεν είναι έτοιμες να προσαρμοστούν, με συνέπειες για τις τράπεζες που τις χρηματοδοτούν.
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές δεν απευθύνονται στους πολίτες ή στις ίδιες τις επιχειρήσεις, αλλά στις εθνικές εποπτικές αρχές κάθε χώρας. Στόχος τους είναι να διασφαλίσουν ότι όλοι οι εποπτικοί φορείς στην Ευρώπη ακολουθούν παρόμοια λογική και κριτήρια, όταν εξετάζουν τους κινδύνους ESG. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται μεγάλες διαφορές από χώρα σε χώρα και ενισχύεται η συνολική σταθερότητα του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι εποπτικές αρχές θα εξετάζουν πιο προσεκτικά σε ποιους τομείς δραστηριοποιούνται οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες, σε ποιες περιοχές του κόσμου έχουν έκθεση και πόσο ευάλωτες είναι σε περιβαλλοντικούς ή κοινωνικούς κινδύνους. Θα προσπαθούν δηλαδή να εντοπίσουν έγκαιρα πού μπορεί να δημιουργηθεί πρόβλημα, πριν αυτό πάρει μεγάλες διαστάσεις. Παράλληλα, θα δίνεται στις ίδιες τις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις χρόνος να προετοιμαστούν και να βελτιώσουν τον τρόπο που διαχειρίζονται αυτούς τους κινδύνους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, στους κινδύνους, που σχετίζονται με το περιβάλλον και το κλίμα. Οι αρχές αναγνωρίζουν ότι για αυτούς τους κινδύνους υπάρχουν ήδη περισσότερα δεδομένα και σενάρια, όπως για παράδειγμα προβλέψεις για την εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής. Σταδιακά, και όσο βελτιώνονται τα εργαλεία και οι πληροφορίες, η προσοχή θα επεκταθεί και σε κοινωνικά ζητήματα, όπως οι συνθήκες εργασίας ή οι κοινωνικές εντάσεις, καθώς και σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης.
Σημαντικό είναι επίσης ότι οι νέες οδηγίες δεν επιβάλλουν νέους ελέγχους ή επιπλέον υποχρεώσεις από τη μια μέρα στην άλλη. Αντίθετα, λειτουργούν ως ένας πρακτικός οδηγός για το πώς μπορούν να ενσωματωθούν οι κίνδυνοι ESG στους ήδη υπάρχοντες ελέγχους, με τρόπο σταδιακό και ρεαλιστικό. Έτσι, αποφεύγεται η υπερβολική επιβάρυνση τόσο των εποπτικών αρχών όσο και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Κατευθυντήριες γραμμές ΕΒA
Τρόποι ενσωμάτωσης ESG: Μέσω προσαρμογής υφιστάμενων πλαισίων τεστ αντοχής ή μέσω συμπληρωματικών αξιολογήσεων με δυσμενή σενάρια ESG.
Αρχική εστίαση κινδύνων: Έμφαση στους κλιματικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους (φυσικούς και μεταβατικούς).
Μελλοντική επέκταση: Δυνατότητα σταδιακής ένταξης κοινωνικών και διακυβερνητικών
κινδύνων, όταν τα διαθέσιμα δεδομένα και εργαλεία το επιτρέψουν.
Μεθοδολογικές αρχές: Καθιέρωση κοινών προτύπων και μεθοδολογικών αρχών για
συνέπεια, διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου σε επίπεδο ΕΕ.
Ευελιξία πλαισίου: Οι κατευθυντήριες γραμμές είναι ευέλικτες και μπορούν να προσαρμόζονται σε νέες μεθοδολογίες και βελτιωμένα δεδομένα ESG.
Νέες υποχρεώσεις: Δεν εισάγονται νέες υποχρεώσεις για τη διενέργεια τεστ αντοχής ESG, αλλά παρέχεται πλαίσιο καθοδήγησης.
Σχεδιασμός ασκήσεων: Οι εποπτικές αρχές οφείλουν να καθορίζουν σαφείς στόχους, κάλυψη χαρτοφυλακίων, τομέων, γεωγραφικών περιοχών και δραστηριοτήτων.
Οργανωτικές απαιτήσεις: Ανάγκη επαρκών ανθρώπινων και υλικών πόρων, εξειδικευμένου
προσωπικού και κατάλληλων υποδομών πληροφορικής και δεδομένων ESG.
Χρονικός ορίζοντας: Κάλυψη τόσο βραχυπρόθεσμων όσο και μακροπρόθεσμων
κινδύνων για τη βιωσιμότητα των επιχειρηματικών μοντέλων
Διαβάστε ακόμη
Συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur: Ανοίγει νέα αγορά 300 εκατ. καταναλωτών για τα ελληνικά προϊόντα
ΚΡΕ.ΚΑ: Τέλος εποχής με σφυρί για τις εγκαταστάσεις στην Καβάλα (pics)
Πάνος Μήτρου: «H Ελλάδα μπορεί και οφείλει να πρωταγωνιστεί στην καθαρή ναυτιλία»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα