Οι κάλπες του 2027 μπορεί να στηθούν στην Ελλάδα, αλλά ένα μεγάλο μέρος του λογαριασμού τους θα κριθεί στις Βρυξέλλες. Λίγους μήνες μετά τις εθνικές εκλογές, η χώρα αναλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακριβώς την ώρα που ενδέχεται να κλείνει η μάχη για τον νέο κοινοτικό προϋπολογισμό και ένα πακέτο σχεδόν 60 δισ. ευρώ για την ελληνική οικονομία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Κωστής Χατζηδάκης, στη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής, δεν άνοιξαν μόνο τους φακέλους των ευρωπαϊκών πόρων και των μεγάλων έργων. Έδειξαν και ένα από τα διλήμματα με τα οποία η κυβέρνηση θέλει να φτάσει στην κάλπη: ποιος θα κρατά το τιμόνι της χώρας όταν θα μοιράζονται τα χρήματα της επόμενης δεκαετίας.
Το μήνυμα τους ήταν είναι σαφές: η ψήφος δεν θα κρίνει μόνο ποιος θα κυβερνήσει την Ελλάδα. Θα κρίνει και ποιος θα διαπραγματευτεί το οικονομικό καύσιμο της επόμενης περιόδου.
Τα δισεκατομμύρια
Η χρονική σύμπτωση είναι σχεδόν ιδανική για το κυβερνητικό αφήγημα. Οι εκλογές έχουν τοποθετηθεί την άνοιξη του 2027 και η ελληνική προεδρία αρχίζει την 1η Ιουλίου. Εάν η δύσκολη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο δεν έχει κλείσει νωρίτερα, η επόμενη κυβέρνηση θα βρεθεί στην κορυφή του ευρωπαϊκού τραπεζιού όταν θα παζαρεύονται οι τελικοί αριθμοί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έβαλε ευθέως αυτή την παράμετρο στη συζήτηση. Και ο Χατζηδάκης συμπλήρωσε το κάδρο, μιλώντας για την ανάγκη μιας κυβέρνησης που θα μπορεί να εκπροσωπήσει τη χώρα με αξιοπιστία και βάρος στις Βρυξέλλες.
Ο πρώτος αριθμός είναι τα 49,5 δισ. ευρώ που προβλέπει για την Ελλάδα η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο δεύτερος είναι τα επιπλέον 8 έως 10 δισ. ευρώ που η Αθήνα πιστεύει ότι μπορεί να αντλήσει από το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο μιλούν για ένα ποσό που προσεγγίζει συνολικά τα 60 δισ. ευρώ. Ο Χατζηδάκης παρομοίασε μάλιστα τα πρόσθετα κεφάλαια με «μισό Ταμείο Ανάκαμψης», θέλοντας να δείξει το μέγεθος της ευκαιρίας.
Η διαφορά όμως είναι ότι, τα χρήματα του Ταμείου Ανταγωνιστικότητας δεν θα περιμένουν την Ελλάδα σε έναν κλειδωμένο εθνικό φάκελο. Θα πρέπει να κερδηθούν απέναντι σε άλλες χώρες, εταιρείες, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Με άλλα λόγια, ο νέος ευρωπαϊκός κουμπαράς ανοίγει με ώριμα έργα, επενδυτικά σχέδια και μηχανισμό ικανό να τα τρέξει.
Τα δίκτυα
Τα ευρωπαϊκά κεφάλαια έχουν τροφοδοτήσει ένα μεγάλο κομμάτι των επενδύσεων σε υποδομές, ενέργεια και ψηφιακό μετασχηματισμό. Εάν το πέρασμα στο νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο δεν γίνει ομαλά, η οικονομία διακινδυνεύει σημαντικά καύσιμα για τη λειτουργία της μηχανής.
Η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει ακριβώς αυτό το απότομο φρενάρισμα. Και εδώ μπαίνουν στο παιχνίδι τα δίκτυα. Όχι ως ένας ακόμη κατάλογος έργων, αλλά ως το χαρτοφυλάκιο με το οποίο η Ελλάδα θα διεκδικήσει τα επόμενα ευρωπαϊκά κεφάλαια.
Στους αυτοκινητοδρόμους, το πρώτο χειροπιαστό ορόσημο είναι ο Ε65. Με την παράδοση του τελευταίου τμήματος Καλαμπάκα-Εγνατία, ολοκληρώνεται ένας άξονας 181 χιλιομέτρων που αλλάζει τις διαδρομές από τη Στερεά Ελλάδα προς τη Δυτική Μακεδονία.
Στη Θεσσαλονίκη, το Flyover έχει φτάσει στο 55% και ο κυβερνητικός σχεδιασμός το τοποθετεί στην πρώτη γραμμή των έργων που πρέπει να έχουν προχωρήσει αποφασιστικά πριν από τις κάλπες.
Αργότερα χρονικά, αλλά ψηλά στον επενδυτικό χάρτη, βρίσκονται ο ΒΟΑΚ, η επέκταση της Ιόνιας Οδού έως την Κακαβιά, η παράκαμψη Χαλκίδας και Ψαχνών και ο άξονας Καλαμάτα-Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη.
Την ίδια ώρα, 900 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην αποκατάσταση των οδικών υποδομών που χτυπήθηκαν από τον Daniel και τον Elias. Πρόκειται για έργα που δεν αφορούν μόνο την επιστροφή στην κανονικότητα, αλλά και το νέο μεγάλο κεφάλαιο των ανθεκτικών υποδομών απέναντι στην κλιματική πίεση.
Ο σιδηρόδρομος
Από την άλλη ο σιδηρόδρομος παραμένει το δύσκολο τεστ. Η πλήρης επαναφορά του άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη, με ηλεκτροκίνηση, σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και ETCS, βρίσκεται στον πυρήνα του σχεδιασμού.
Γύρω του αναπτύσσεται ένα δίκτυο προς τα λιμάνια και τα βόρεια σύνορα: Θεσσαλονίκη-Ειδομένη, Αλεξανδρούπολη-Πύθιο-Ορμένιο, σύνδεση του λιμένα Καβάλας και σιδηροδρομική πρόσβαση στον 6ο Προβλήτα του ΟΛΘ.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι ένα ακόμη κομμάτι γραμμής. Είναι η προσπάθεια να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο συντηρείται ο σιδηρόδρομος. Το σχέδιο προβλέπει ψηφιακή αποτύπωση μέσω digital twin και μακροχρόνιες συμβάσεις με συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης.
Ενεργειακός χάρτης
Στην ενέργεια, τα δίκτυα έχουν ήδη αρχίσει να αλλάζουν κλίμακα. Οι επενδύσεις των τεσσάρων μεγάλων διαχειριστών αυξήθηκαν από 479 εκατ. ευρώ το 2019 σε 1,9 δισ. ευρώ το 2024.
Μετά την Κρήτη και τις Κυκλάδες, σειρά παίρνουν τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο. Το όφελος δεν μένει στα καλώδια που περνούν κάτω από τη θάλασσα. Μεταφράζεται σε χαμηλότερες χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, λιγότερη εξάρτηση από τις ακριβές τοπικές μονάδες και περισσότερο χώρο για τουριστικές και παραγωγικές επενδύσεις.
Η ετήσια εξοικονόμηση υπολογίζεται κατά μέσο όρο στα 550 εκατ. ευρώ έως το 2030 και μπορεί να φτάσει κοντά στο 1 δισ. ευρώ μετά την ολοκλήρωση των νέων διασυνδέσεων.
Μαζί με τον TAP, τον αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας και το FSRU της Αλεξανδρούπολης, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις χτίζουν έναν ευρύτερο ενεργειακό διάδρομο. Εκεί όπου η γεωγραφία της Ελλάδας μετατρέπεται από μόνιμη δυσκολία σε επενδυτικό και γεωπολιτικό πλεονέκτημα.
Ψηφιακή πύλη
Η ίδια μάχη παίζεται πλέον και κάτω από τη θάλασσα, μέσα από καλώδια δεδομένων. Η κάλυψη των δικτύων οπτικών ινών πλησιάζει το 70%, ενώ το 5G αγγίζει το 99,8% του πληθυσμού. Το μεγαλύτερο παιχνίδι, όμως, βρίσκεται στις διεθνείς συνδέσεις.
Τα νέα υποθαλάσσια καλώδια, επιδιώκεται να βάλουν την Ελλάδα στις διαδρομές που ενώνουν την Ευρώπη με την Ασία, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Η χωρητικότητα δεδομένων εκτιμάται ότι μπορεί να υπερπολλαπλασιαστεί έως το τέλος της δεκαετίας.
Ακολουθούν τα data centers, οι edge κόμβοι και τα AI factories. Ο σχεδιασμός προβλέπει ισχύ περίπου 1.000 MW και περισσότερα από 50 κέντρα δεδομένων έως το 2030, ανοίγοντας μια αγορά που δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά και την ενέργεια, τα ακίνητα, τις κατασκευές και τις επενδύσεις.
Διαβάστε ακόμη
Έλον Μασκ: Πόσα χρήματα δικαιούται για τη σύνταξη ο πλουσιότερος άνθρωπος στον πλανήτη
Οι εφοπλιστές επενδύουν στα LNG carriers παρά την αβεβαιότητα στο Ορμούζ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα