Ένα «έξυπνο» πλάνο για τον βαθύ χειμώνα της ενεργειακής κρίσης επιχειρεί να εξασφαλίσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης με το βλέμμα στην επόμενη τακτική Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών, που καλείται να λάβει κρίσιμες αποφάσεις υπερβαίνοντας τα ρήγματα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ πολλών ωρών.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός επέστρεψε στην Αθήνα από την προχθεσινή Σύνοδο Κορυφής διατηρώντας τον στόχο της πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας για περαιτέρω στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, που δεν θα αγγίζουν ωστόσο τη συμφωνημένη συνθήκη των πλεονασμάτων.
Σε μια στιγμή που η Ευρώπη «φλέγεται» από το αποτύπωμα της ενεργειακής κρίσης λόγω των δύο πολέμων, στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή –στη Γαλλία οι διαδηλωτές για την ακρίβεια, τα καύσιμα και την εκπαίδευση ξεπερνούν το μισό εκατομμύριο στους δρόμους- ο κ. Μητσοτάκης στρέφεται σε «διαρκείς» πρωτοβουλίες για την στήριξη των πολιτών, απευθύνεται με συγκεκριμένες προτάσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και «επενδύει» στη μερική αλλαγή χρήσης (μετά από την ευρωπαϊκή έγκριση της ρήτρας διαφυγής) του ενός δις. ευρώ για την επόμενη τετραετία- αντί δηλαδή αυτά τα χρήματα να διοχετευτούν σε έργα υποδομής, όπως σε αντικατάσταση αντλιών θερμότητας, να αξιοποιηθούν για την προστασία των Ελλήνων καταναλωτών τους επόμενους δύσκολους μήνες.
Η έκτακτη Σύνοδος στις 26 Νοεμβρίου δύσκολα, όπως εκτιμάται, θα «κλειδώσει» τις αναγκαίες αποφάσεις, όμως ο χρόνος πιέζει και σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, πρέπει να γίνουν πολλά από τώρα, ώστε στην τακτική Σύνοδο του Δεκεμβρίου να υπάρξει μια ουσιαστική επίλυση της ενεργειακής εξίσωσης.
Στην κυβέρνηση υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία, όχι όμως σιγουριά ότι η Ευρώπη θα καταφέρει να υπερβεί τις δογματικές παραδοχές της. «Δεν περιμένουν ότι θα βγουν λαγοί από το καπέλο και ότι υπάρχουν ευρωπαϊκές μαγικές λύσεις για να μπορέσουμε οριζόντια να μειώσουμε φόρους και να γίνει κάποια τεράστια παρέμβαση. Αυτό που ζητάμε είαι περαιτέρω δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα που θα μας επιτρέψουν στο «οπλοστάσιο» που έχουμε ήδη ανακοινώσει να προσθέσουμε κάποια ακόμη μέτρα», δήλωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός μετά το φινάλε της Συνόδου, την Παρασκευή το βράδυ θέλοντας να διαβεβαιώσει επιπλέον τους Έλληνες πολίτες ότι «η κυβέρνηση κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της, στα πλαίσια των δημοσιονομικών περιορισμών που έχουμε -δεν τους έχουμε μόνο εμείς όλες οι ευρωπαϊκές χώρες τους έχουν- να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα το οποίο είναι παγκόσμιο».
Το σίγουρο είναι – όπως υπογράμμισε ο κ. Μητσοτάκης- ότι η στήριξη της κοινωνίας δεν σταματά στα ήδη εξαγγελθέντα μέτρα. Παραμένει ως εκ τούτου ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων ανάλογα με την πορεία της κρίσης, ανάλογα με τα «δόντια» που θα δείχνει κάθε φορά φέτος ο δύστροπος ενεργειακά χειμώνας. Και υπάρχει σήμερα η δυνατότητα σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος να στηριχθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η παρέμβαση για παράδειγμα που αφορά στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης είναι ένα σημαντικό δείγμα γραφής της προσπάθειας– «η κυβέρνηση έκανε «πραγματικά το καλύτερο» που μπορούσε», εξήγησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθυμίζοντας τη μεγάλη, ευρωπαϊκή και διεθνή, εικόνα η οποία προσγειώνει εκ των πραγμάτων τις προσδοκίες για τις δυνατότητες προστασίας της ελληνικής οικονομίας από τη διεθνή αναταραχή.
«Αν πιστεύει κάποιος ότι η Ελλάδα θα είναι κάποιο γαλατικό χωριό που θα μείνει απομονωμένη και δεν θα πιεστεί καθόλου από αυτή την κρίση, λυπάμαι», είπε χαρακτηριστικά απαντώντας στα ερωτήματα των δημοσιογράφων και παραπέμποντας στη μεγάλη ενεργειακή κρίση από τους δυο πολέμους και στο ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να προβλέψει εκ των προτέρων όλες τις ανάγκες που θα δημιουργήσουν οι διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και των υπόλοιπων προϊόντων.
Εκείνο βέβαια το οποίο έκανε ο πρωθυπουργός μεταξύ άλλων ήταν να πιέσει στο παρασκήνιο της Συνόδου να τροποποιηθεί το αρχικό κείμενο των συμπερασμάτων που δεν ικανοποιούσε την Αθήνα και να αξιολογηθούν τα περιθώρια για τη λήψη έκτακτων μέτρων από μέρους των κρατών-μελών που έχουν τη δυνατότητα να το πράξουν. Η Ελλάδα ως γνωστόν έχει το περιθώριο λόγω της πρόσφατης έγκρισης της ρήτρας διαφυγής για δαπάνες που σχετίζονται με την ενέργεια, αλλά για το 2026 δεν έχει επιπρόσθετο δημοσιονομικό χώρο βάσει του κανονισμού για τις «οροφές» δαπανών.
Στο εσωτερικό, οι κινήσεις της κυβέρνησης στρέφονται στο κλείσιμο μετώπων, με τους αρμόδιους υπουργούς να αναλαμβάνουν κάθε φορά «ειδικές αποστολές» υπό τις οδηγίες του πρωθυπουργού για την υλοποίηση του σχεδίου που αναμένει η κάθε επαγγελματική κατηγορία. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός στράφηκε προ ημερών στον αγροτικό κόσμο, συναντήθηκε με αγρότες στη Λάρισα και δεσμεύτηκε ότι θα ισχύσει από την 1η Νοεμβρίου το αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία.
Περί τα τέλη Νοεμβρίου δε, σύμφωνα με δηλώσεις του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτη Σχοινά, θα δοθεί μια ισχυρή προκαταβολή σε αγρότες και κτηνοτρόφους, ενώ μέχρι το τέλος του έτους θα υπάρξει πλήρης εξόφληση. Έμφαση δίδεται και στην στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που πλήττονται από την ενεργειακή κρίση και αναμένουν εμπροσθοβαρείς παρεμβάσεις. Παράλληλα είναι σε εξέλιξη η υλοποίηση του συνολικού πακέτου μέτρων που παρουσίασε ο κ. Μητσοτάκης στη ΔΕΘ και εξειδίκευσε στη συνέχεια το οικονομικό επιτελείο.