Με χιούμορ, αιχμές αλλά και εμφανώς συναινετική διάθεση, ο Έντι Ράμα συνομίλησε με τον Αλέξη Παπαχελά στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2026, στέλνοντας μήνυμα ότι Αθήνα και Τίρανα βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια συνολική διευθέτηση των εκκρεμοτήτων τους.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός εξέφρασε ξεκάθαρα την εκτίμηση ότι εντός του έτους θα υπάρξει λύση για την ΑΟΖ Ελλάδας–Αλβανίας, καθώς οι δύο χώρες έχουν συμφωνήσει να παραπέμψουν το ζήτημα στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης:
«Αποφασίσαμε ότι πρέπει να λύσουμε μια και καλή τα εκκρεμή θέματα μεταξύ των χωρών μας. Η φιλοδοξία είναι αυτό το θέμα να λυθεί μέσα στο έτος και ελπίζουμε το επόμενο φθινόπωρο να ανακοινώσουμε ότι έχουμε πλήρη συμφωνία για όλα τα ζητήματα» είπε.
Το ιστορικό «αγκάθι»: Το δίκαιο του πολέμου
Ο Έντι Ράμα διαβεβαίωσε ότι, από την πλευρά της Αλβανίας, δεν υπάρχουν αντιρρήσεις για τη συμφωνία της ΑΟΖ, ωστόσο αποκάλυψε ότι το «αγκάθι» των διαπραγματεύσεων κρύβεται βαθιά στην ιστορία των δύο χωρών.
«Από την δική μας πλευρά, δεν βλέπουμε κανένα θέμα, για εμάς όλα τα θέματα είναι εντάξει. Υπάρχει βέβαια το παράλογο θέμα του “δικαίου του πολέμου” που πρέπει να φύγει» είπε ο Αλβανός πρωθυπουργός.
Ο Ράμα αναφέρεται σε ένα ιστορικό νομικό κατάλοιπο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ελλάδα κήρυξε «εμπόλεμη κατάσταση» με την Αλβανία τον Νοέμβριο του 1940, μετά την ιταλική εισβολή στην Ελλάδα μέσω αλβανικού εδάφους. Το καθεστώς του «εμπόλεμου» συνδέεται με δεσμεύσεις περιουσιών και περιορισμούς δικαιωμάτων πολιτών που θεωρούνται προερχόμενοι από «εχθρικό κράτος».
Αν και στην πράξη δεν εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες, παραμένει ως νομικό κατάλοιπο, δημιουργώντας μια «γκρίζα ζώνη» κυρίως σε περιουσιακά ζητήματα.
Η αναφορά του Ράμα δείχνει ότι, πέρα από τα τεχνικά ζητήματα της ΑΟΖ, υπάρχει προσπάθεια από την αλβανική πλευρά να «τακτοποιήσει» το συνολικό θεσμικό και ιστορικό πλαίσιο των διμερών σχέσεων.
«Χάσαμε χρόνο» λόγω Μπελέρη
Ο Αλβανός πρωθυπουργός παραδέχθηκε ανοιχτά ότι η υπόθεση του Φρέντι Μπελέρη επιβράδυνε την πρόοδο:
«Το θέμα Μπελέρη έχει προκαλέσει δυσκολίες στις σχέσεις μας και χάσαμε χρόνο».
Έσπευσε ωστόσο να υπογραμμίσει ότι αυτό δεν επηρεάζει τη συνολική πολιτική βούληση:
«Στη σχέση μου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη είμαστε ανοιχτοί και έχουμε σεβασμό ο ένας για τον άλλο. Δεν παίζουμε θέατρο, τον σέβομαι πολύ για αυτό».
Η αυτοκριτική για το 2009
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του στο παρελθόν, καθώς παραδέχθηκε ότι και ο ίδιος —όταν ήταν στην αντιπολίτευση— συνέβαλε στην εμπλοκή της συμφωνίας:
«Δεν ήμουν αντίθετος. Αλλά όταν δημοσιεύτηκε η συμφωνία, ένα διάσημο στέλεχος του στρατού την επέκρινε και αυτό έβαλε φωτιά στην κοινή γνώμη. Τότε ήμασταν στην αντιπολίτευση».
Ο Ράμα υποστήριξε ότι τότε η στάση του ήταν να μην εκμεταλλευτεί πολιτικά το θέμα, αλλά να διασφαλίσει τη νομιμότητα: «Είπε ότι δεν μπορούμε να μείνουμε άπραγοι και πρέπει να το πάμε στο Συνταγματικό Δικαστήριο».
Η συμφωνία του 2009 ακυρώθηκε στη συνέχεια από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας, μετά από προσφυγή της αντιπολίτευσης και εν μέσω έντονων αντιδράσεων στο εσωτερικό της χώρας, ανοίγοντας έναν κύκλο εκκρεμότητας που επιχειρείται τώρα να κλείσει οριστικά μέσω Χάγης.
Ενέργεια και η… «συνωμοσία»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συζήτηση για τον ενεργειακό ρόλο που διεκδικεί η Αλβανία:
«Δεν μπορώ να αποκαλύψω κάτι, αλλά υπάρχει μια “συνωμοσία” για να γίνει η Αλβανία κόμβος. Δεν θέλουμε να καταπιούμε κανέναν άλλον. Οι Αμερικανοί φίλοι μας μάς βοηθάνε και είμαστε ευτυχείς που έχουμε μια πραγματική συζήτηση με την Ελλάδα για τα ενεργειακά».
«Δεν έχουμε διμερή θέματα», «Είμαι ερωτευμένος με την Ελλάδα»
Σε μια προσπάθεια να υποβαθμίσει τις εντάσεις, ο Ράμα επέμεινε ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές:
«Δεν έχουμε διμερή θέματα, δεν νομίζω. Κάποιοι τρελάθηκαν όταν είπα ότι δεν είστε ανίψια του Πλάτωνα, αλλά αυτά δεν είναι σοβαρά ζητήματα».
Και σε ιδιαίτερα προσωπικό τόνο προσέθεσε: «Έχω μεγάλο θαυμασμό για αυτή τη χώρα. Κάθε φορά που έρχομαι νιώθω ότι είμαι ερωτευμένος με τη χώρα. Πώς μπορώ να είμαι εχθρικός;»
Δικαιώματα ιδιοκτησίας και ελληνική μειονότητα.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός αναγνώρισε τα διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι σχέσεις των δύο χωρών, κυρίως σε ότι αφορά στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των μελών της ελληνικής μειονότητας: «Μετά από 50 χρόνια αλλάξαμε ένα άθλιο καθεστώς και η ιδιοκτησία ήταν το βασικό θέμα. Ο νόμος που πέρασε τότε προκάλεσε overlap παλιών και νέων ιδιοκτησιών. Το αντιμετωπίζουμε και ψηφιοποιούμε όσο μπορούμε… είναι ένα αλβανικό πρόβλημα που αφορά όλους».
Παράλληλα χαρακτήρισε την ελληνική μειονότητα «πολιτιστικό θησαυρό», προσθέτοντας: «Θέλω να επαινέσω τον Κυριάκο Μητσοτάκη που είναι επίμονος σε αυτό το θέμα… και εγώ λέω στον λαό μου ότι πρέπει να δείξουμε πόσο εκτιμούμε αυτή τη σχέση».
Μπελέρης: «Δεν αφορά έναν Έλληνα»
Επανερχόμενος στην υπόθεση Μπελέρη, επιχείρησε να την εντάξει στο ευρύτερο πλαίσιο της λειτουργίας του αλβανικού δικαστικού συστήματος: «Δεν είναι κάτι που αφορούσε έναν Έλληνα, αλλά και άλλους δημάρχους της Αλβανίας». Όπως είπε: «Η προδικαστική κράτηση έχει γίνει πρόβλημα… το 58% των ανθρώπων στη φυλακή δεν έχουν δικαστεί ακόμα».
Οικονομία, μετανάστευση και «επιστροφές»
Ο Ράμα παρουσίασε μια εικόνα βελτίωσης της αλβανικής οικονομίας:
«Όταν ανέλαβα, το ΑΕΠ ήταν κάτω από 10 δισ. ευρώ — τώρα είναι πάνω από 20 δισεκατομμύρια. Πέρυσι είχαμε πάνω από 12 εκατομμύρια τουρίστες, από 2 εκατομμύρια όταν ανέλαβα». Όπως είπε, η βελτίωση της οικονομίας έχει δημιουργήσει και αντίστροφες μεταναστευτικές ροές: «Οι Αλβανοί συνεχίζουν να φεύγουν, αλλά βλέπουμε ότι πολλοί επιστρέφουν και το χάσμα μειώνεται».
Ο Έντι Ράμα υπογράμμισε τον δυτικό προσανατολισμό της χώρας και εξέφρασε την πεποίθηση ότι η περιοχή των δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται στην καλύτερη περίοδο ιστορικά:
«Δεν έχω την αίσθηση ότι τα Βαλκάνια είναι ξεχασμένη περιοχή… διανύουμε την καλύτερη εποχή — ποτέ δεν ήμασταν πιο κοντά στην ΕΕ» είπε.
Διαβάστε ακόμη
Οικογενειακές επιχειρήσεις χωρίς διαδόχους και η κατάρα της 3ης γενιάς
Τι αλλάζει στη δόμηση σε περιοχές Natura 2000: Πολεοδομείται έως το 20%
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα