Η αγορά αυτοκινήτου στην Ευρώπη αλλάζει ρυθμό, με την ενεργειακή αστάθεια να λειτουργεί ως επιταχυντής μιας μετάβασης που ήδη βρισκόταν σε εξέλιξη. Η άνοδος των τιμών καυσίμων, ιδιαίτερα μετά τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, ωθεί ολοένα και περισσότερους καταναλωτές να στραφούν σε λύσεις ηλεκτροκίνησης.
Οι πωλήσεις αμιγώς ηλεκτρικών οχημάτων ενισχύονται σταθερά και οι αναλυτές εκτιμούν ότι η ανοδική τάση θα συνεχιστεί, καθώς το αυξημένο κόστος βενζίνης καθιστά τα συμβατικά αυτοκίνητα λιγότερο ελκυστικά, σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Euronews.
Ο ρόλος της ενεργειακής κρίσης
Η πρόσφατη κρίση που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν ανέδειξε με σαφήνεια τη σημασία της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, που ήδη στηρίζουν την ηλεκτροκίνηση εδώ και χρόνια, ενισχύουν τα μέτρα τους, επιχειρώντας να περιορίσουν την έκθεση των οικονομιών τους στις διακυμάνσεις της ενέργειας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γαλλία, η οποία σχεδιάζει σχεδόν διπλασιασμό της χρηματοδότησης για τον εξηλεκτρισμό, αυξάνοντας τις δαπάνες στα 10 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030 από 5,5 δισ. ευρώ σήμερα. Το σχέδιο περιλαμβάνει ενίσχυση κινήτρων αγοράς και ανάπτυξη υποδομών φόρτισης, με στόχο τα δύο στα τρία νέα οχήματα να είναι ηλεκτρικά μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόγραμμα κοινωνικής μίσθωσης για 100.000 ηλεκτρικά οχήματα, απευθυνόμενο σε χαμηλότερα εισοδήματα και εργαζομένους με υψηλές μετακινήσεις.
Η διείσδυση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύεται αισθητά. Το 2025, τα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα αντιστοιχούσαν στο 17,4% της αγοράς, έναντι 13,6% το 2024, ενώ το πρώτο δίμηνο του 2026 το ποσοστό αυξήθηκε περαιτέρω στο 18,8%.
Η δυναμική αυτή αποτυπώνει τόσο τη μεταβολή της ζήτησης όσο και την αποτελεσματικότητα των πολιτικών στήριξης που εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Κίνητρα και φορολογικά οφέλη
Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ προσφέρουν κάποιο είδος κινήτρων για την αγορά ή κατοχή ηλεκτρικών οχημάτων, είτε μέσω άμεσων επιδοτήσεων είτε μέσω φορολογικών ελαφρύνσεων. Τα προγράμματα διαφέρουν σημαντικά, αλλά συνήθως περιλαμβάνουν τέσσερις βασικές κατηγορίες: επιδοτήσεις αγοράς, φορολογικά κίνητρα στην απόκτηση, απαλλαγές κατά τη διάρκεια κατοχής και στήριξη για υποδομές φόρτισης.
Ωστόσο, υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών, με ορισμένες να μην προσφέρουν άμεσες επιδοτήσεις, ενώ άλλες εστιάζουν σε φορολογικά εργαλεία.
Οι ενισχύσεις για τους καταναλωτές ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με το εισόδημα και τους όρους απόσυρσης παλαιών οχημάτων. Στην Ιταλία, τα κίνητρα μπορούν να φτάσουν έως 11.000 ευρώ, ενώ στην Κύπρο έως 9.000 ευρώ για αγορά και έως 20.000 ευρώ για ειδικές κατηγορίες.
Στη Σλοβενία παρέχονται έως 7.200 ευρώ και στη Μάλτα από 6.000 έως 8.000 ευρώ, με επιπλέον μπόνους απόσυρσης. Η Γερμανία προσφέρει έως 6.000 ευρώ με εισοδηματικά κριτήρια, ενώ η Γαλλία έως 5.700 ευρώ.
Η Ισπανία παρέχει έως 4.500 ευρώ για οχήματα που κατασκευάζονται εντός ΕΕ και η Πορτογαλία έως 4.000 ευρώ.
Το φορολογικό πλεονέκτημα
Τα φορολογικά οφέλη λειτουργούν τόσο κατά την αγορά όσο και κατά τη διάρκεια χρήσης. Σε ορισμένες χώρες, η απαλλαγή από φόρους δημιουργεί ισχυρό κίνητρο, μειώνοντας σημαντικά το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας.
Η Νορβηγία ξεχωρίζει, προσφέροντας πλήρη απαλλαγή από ΦΠΑ για συγκεκριμένο όριο αξίας και απαλλαγή από τον φόρο κτήσης, γεγονός που έχει οδηγήσει σε εξαιρετικά υψηλή διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων.
Σε κράτη όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ουγγαρία, τα ηλεκτρικά οχήματα απαλλάσσονται πλήρως από τέλη ταξινόμησης και φόρους κατοχής, ενώ άλλες χώρες προσφέρουν μειωμένες επιβαρύνσεις ή προσωρινές απαλλαγές.
Η προσιτή τιμή παραμένει καθοριστικός παράγοντας για την ευρεία υιοθέτηση της ηλεκτροκίνησης. Τα κίνητρα μειώνουν το αρχικό κόστος, ενισχύουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και διευρύνουν την πρόσβαση σε περισσότερες κοινωνικές ομάδες.
Χωρίς αυτή τη στήριξη, ακόμη και οι πιο ανεπτυγμένες υποδομές και η μεγαλύτερη ποικιλία μοντέλων δεν επαρκούν για να διασφαλίσουν τη μαζική ζήτηση που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων κλιματικής ουδετερότητας.
Καθώς η Ευρώπη επιδιώκει να θωρακίσει την ενεργειακή της αυτονομία και να επιταχύνει την πράσινη μετάβαση, η ηλεκτροκίνηση αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο — όχι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά και οικονομικό.
Διαβάστε ακόμη
Η ΕΕ απαντά στην απειλή ενεργειακής κρίσης με το πακέτο AccelerateEU – Τι περιλαμβάνει
Μοναδική εμπειρία: Δύο φορές τον χρόνο ο ήλιος παίζει με τη Νέα Υόρκη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα