Ένας κανόνας του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που ενδέχεται να αγνοούν πολλοί οδηγοί προβλέπει πρόστιμο 350 ευρώ σε συγκεκριμένη περίπτωση, όταν παραμένει αναμμένος ο κινητήρας οχήματος που έχει ακινητοποιηθεί για παρατεταμένο χρονικό διάστημα σε σήραγγα με την προβλεπόμενη σήμανση.
Ειδικότερα, το άρθρο 33, παράγραφος 8ββ, του νόμου 5209/2025 αφορά τις σήραγγες όπου υπάρχει σχετική σήμανση και ορίζει ότι, σε περίπτωση παρατεταμένης ακινητοποίησης, ο οδηγός οφείλει να σβήσει τον κινητήρα. Η διάταξη τέθηκε σε ισχύ στις 13 Σεπτεμβρίου 2025.
Η συγκεκριμένη παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β και οι κυρώσεις καθορίζονται από το άρθρο 108 του ΚΟΚ. Αυτό σημαίνει ότι το πρόστιμο δεν εφαρμόζεται αυτομάτως σε κάθε περίπτωση που ένα αυτοκίνητο παραμένει αναμμένο ενώ είναι σταθμευμένο έξω από ένα κατάστημα ή περιμένει σε φωτεινό σηματοδότη.
Επιπλέον, χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι η συγκεκριμένη παράβαση δεν συνεπάγεται αυτομάτως αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος. Το άρθρο 108 παραπέμπει στις εξαιρέσεις του άρθρου 106, στις οποίες δεν περιλαμβάνεται η συγκεκριμένη περίπτωση.
Τι πρέπει να κάνουν οι οδηγοί
Ο ΚΟΚ αναφέρεται σε «παρατεταμένη ακινητοποίηση», χωρίς να προσδιορίζει συγκεκριμένη διάρκεια σε λεπτά. Ωστόσο, η Ολυμπία Οδός παρέχει πρακτικές οδηγίες για την ασφάλεια των οδηγών, συστήνοντας να σβήνουν τον κινητήρα όταν η αναμονή ξεπερνά το ένα λεπτό. Το χρονικό αυτό όριο αποτελεί σύσταση του αυτοκινητοδρόμου και όχι συγκεκριμένη προθεσμία που προβλέπεται από τη νομοθεσία.
Σε περίπτωση κυκλοφοριακής συμφόρησης μέσα στη σήραγγα, οι οδηγοί πρέπει να ενεργοποιούν τα φώτα έκτακτης ανάγκης και να διατηρούν ασφαλή απόσταση από το προπορευόμενο όχημα. Σύμφωνα με τις οδηγίες της Ολυμπίας Οδού, όταν τα οχήματα έχουν ακινητοποιηθεί, η απόσταση αυτή πρέπει να είναι τουλάχιστον πέντε μέτρα.
Παράλληλα, είναι απαραίτητο να παρακολουθούν τις φωτεινές πινακίδες και να συμμορφώνονται με τις οδηγίες του κέντρου ελέγχου. Δεν πρέπει να επιχειρούν αναστροφή ή οπισθοπορεία προκειμένου να απομακρυνθούν από την ουρά των οχημάτων. Επίσης, πριν εισέλθουν στη σήραγγα, οφείλουν να έχουν αναμμένα τα φώτα διασταύρωσης, ανεξάρτητα από το αν ο χώρος διαθέτει φωτισμό.
Εάν παρουσιαστεί μηχανική βλάβη, ο οδηγός πρέπει, εφόσον είναι εφικτό και ασφαλές, να μετακινήσει το όχημα σε εσοχή έκτακτης ανάγκης ή όσο το δυνατόν πιο δεξιά. Στη συνέχεια, ενεργοποιεί τα αλάρμ, σβήνει τον κινητήρα και ζητά βοήθεια. Η χρήση των τηλεφώνων έκτακτης ανάγκης που βρίσκονται μέσα στη σήραγγα επιτρέπει στο κέντρο διαχείρισης να εντοπίσει με ακρίβεια το σημείο του περιστατικού.
Άσκοπη κατανάλωση καυσίμου και επιβάρυνση του κινητήρα
Το παρατεταμένο ρελαντί δεν επιβαρύνει μόνο το περιβάλλον, αλλά οδηγεί και σε κατανάλωση καυσίμου χωρίς να διανύεται καμία απόσταση. Η ποσότητα που καταναλώνεται εξαρτάται από τον τύπο του κινητήρα, τις καιρικές συνθήκες, καθώς και τη χρήση του κλιματισμού και άλλων ηλεκτρικών συστημάτων του αυτοκινήτου.
Αντίθετα με όσα υποστηρίζονται συχνά, δεν ισχύει ως γενικός κανόνας ότι κάθε επανεκκίνηση του κινητήρα καταναλώνει περισσότερο καύσιμο από την παραμονή του οχήματος στο ρελαντί. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας, ακόμη και περίπου δέκα δευτερόλεπτα λειτουργίας στο ρελαντί μπορεί να καταναλώσουν περισσότερο καύσιμο από όσο απαιτείται για την επανεκκίνηση του κινητήρα.
Η συγκεκριμένη πληροφορία αφορά την εξοικονόμηση καυσίμου και δεν σημαίνει ότι οι οδηγοί πρέπει να σβήνουν χειροκίνητα τον κινητήρα σε κάθε σύντομη διακοπή της κυκλοφορίας. Άλλωστε, η σχετική αμερικανική σύσταση εξαιρεί την αναμονή μέσα στην κίνηση. Στα αυτοκίνητα που διαθέτουν σύστημα start-stop, η διαχείριση της λειτουργίας του κινητήρα στις σύντομες στάσεις γίνεται αυτόματα, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.
Τι ισχύει για τα πετρελαιοκίνητα οχήματα και το DPF
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα που διαθέτουν φίλτρο μικροσωματιδίων, γνωστό ως DPF. Το συγκεκριμένο εξάρτημα χρειάζεται περιοδική αναγέννηση, δηλαδή μια διαδικασία κατά την οποία απομακρύνεται η συσσωρευμένη αιθάλη.
Η Ford, για παράδειγμα, επισημαίνει για ορισμένα πετρελαιοκίνητα μοντέλα της ότι η αποφυγή παρατεταμένης λειτουργίας στο ρελαντί μπορεί να διευκολύνει τη διαδικασία αναγέννησης του φίλτρου.
Παράλληλα, η πολύωρη λειτουργία του κινητήρα χωρίς κίνηση μπορεί να επηρεάσει και το λιπαντικό. Η Ford αναφέρει ότι η παρατεταμένη παραμονή στο ρελαντί, σε συνδυασμό με συχνές σύντομες διαδρομές, ενδέχεται να προκαλέσει αραίωση του λαδιού και αύξηση της στάθμης του. Για τον λόγο αυτό, οι ιδιοκτήτες πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες συντήρησης και να δίνουν προσοχή στις σχετικές προειδοποιητικές ενδείξεις του οχήματός τους.
Οι πιθανές επιπτώσεις διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο του κινητήρα, τη θερμοκρασία και τις συνθήκες χρήσης. Επομένως, δεν υπάρχει ένα ενιαίο χρονικό όριο, όπως πέντε ή δέκα λεπτά, μετά το οποίο θεωρείται ότι προκαλείται βλάβη σε όλα τα αυτοκίνητα. Ούτε μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι το παρατεταμένο ρελαντί θα οδηγήσει οπωσδήποτε σε ζημιά στον καταλύτη ή στο φίλτρο DPF.
Για όσους οδηγούς περνούν πολλές ώρες σε αναμονή, τα χιλιόμετρα που αναγράφονται στο κοντέρ δεν αποτυπώνουν από μόνα τους τη συνολική καταπόνηση του κινητήρα. Ακόμη και όταν το αυτοκίνητο δεν κινείται, ο κινητήρας εξακολουθεί να λειτουργεί. Για αυτόν τον λόγο, είναι χρήσιμο να ενημερώνεται το συνεργείο για τις συνθήκες χρήσης του οχήματος, ώστε να εφαρμόζεται το κατάλληλο πρόγραμμα συντήρησης.