Δύο κατοικίες με διαφορετική προσέγγιση στην εσωτερική τους διακόσμηση αποτελούν παραδείγματα για το πώς εξελίσσεται η αισθητική του αθηναϊκού κέντρου.
Η ανακαίνιση ενός διαμερίσματος στο κέντρο της Αθήνας ή λίγα χιλιόμετρα πιο μακριά, δεν είναι ποτέ μια απλή υπόθεση. Πίσω από κάθε πρόσοψη κρύβονται δεκαετίες ιστορίας, διαδοχικές επεμβάσεις και κατασκευαστικές εκπλήξεις που αποκαλύπτονται μόνο όταν αρχίσουν οι εργασίες. Παλιά δίκτυα, φέροντες τοίχοι σε απρόσμενα σημεία, ταβάνια με γύψινα διακοσμητικά και δάπεδα που μετρούν σχεδόν έναν αιώνα ζωής συνθέτουν ένα πεδίο όπου ο σχεδιασμός οφείλει να είναι ταυτόχρονα τολμηρός και ευαίσθητος. Εδώ βρίσκεται όμως και η γοητεία του εγχειρήματος. Το παλιό κέλυφος δεν είναι εμπόδιο αλλά αφετηρία: ένα υλικό με μνήμη, που προσκαλεί σε διάλογο ανάμεσα στο χθες και στο σήμερα. Τα δύο διαμερίσματα, το ένα στην οδό Ευριπίδου και το άλλο στον Άγιο Δημήτριο, δείχνουν με διαφορετικούς τρόπους πώς η σύγχρονη αθηναϊκή κατοικία μπορεί να σεβαστεί το παρελθόν της και ταυτόχρονα να ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας νέας καθημερινότητας.
EVRIPIDOU, Lowfat architecture
Στην οδό Ευριπίδου, στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, η ανακαίνιση ενός διατηρητέου κτιρίου 200 τ.μ. διαμορφώνει μια σύγχρονη συνθήκη κατοίκησης, μέσα από έναν διακριτικό διάλογο με την αρχιτεκτονική μνήμη του χώρου. Η αρχιτεκτονική προσέγγιση του γραφείου lowfat architecture στηρίζεται στην αρχή των ελάχιστων δυνατών επεμβάσεων, με στόχο τη διατήρηση της αυθεντικής φυσιογνωμίας του κτιρίου και την ανάδειξη των ιδιαίτερων μορφολογικών και διακοσμητικών του στοιχείων. Το παλιό δεν αντιμετωπίζεται ως ένα στατικό ιστορικό υπόβαθρο, αλλά ως ένα ζωντανό αρχιτεκτονικό περιβάλλον, ικανό να ενσωματώσει νέες λειτουργίες και σύγχρονες μορφές κατοίκησης.
Στο εσωτερικό, διαφανή και ημιδιαφανή γυάλινα διαχωριστικά, ενταγμένα σε λεπτά μαύρα μεταλλικά πλαίσια, οργανώνουν τις επιμέρους χρήσεις και επαναπροσδιορίζουν τα όρια μεταξύ των χώρων. Η διαφάνεια του γυαλιού διατηρεί την οπτική συνέχεια και επιτρέπει στο φυσικό φως να διαχέεται στο εσωτερικό, ενώ η αυστηρή γεωμετρία των μεταλλικών πλαισίων εισάγει μια σύγχρονη κατασκευαστική γλώσσα. Η αντίθεση ανάμεσα στις λεπτές, καθαρές γραμμές των νέων στοιχείων και στον υφιστάμενο αρχιτεκτονικό διάκοσμο δημιουργεί μια ισορροπία, στην οποία κάθε εποχή διατηρεί τη δική της ταυτότητα. Οι νέες κατασκευές εντάσσονται με ακρίβεια στη συνολική σύνθεση, χωρίς να επισκιάζουν τα ιστορικά στοιχεία ή να διαταράσσουν την αίσθηση συνέχειας του χώρου.
Στο ισόγειο διαμέρισμα, η απουσία έντονου διακοσμητικού διακόσμου επιτρέπει μια πιο τολμηρή σχεδιαστική έκφραση. Μια μεταλλική κατασκευή με δύο πλατφόρμες σε έντονο κίτρινο χρώμα αποτελεί το χαρακτηριστικό στοιχείο της σύνθεσης, εισάγοντας μια ισχυρή γεωμετρική παρουσία και μια απρόσμενη χρωματική ένταση. Η κατασκευή λειτουργεί ως αυτόνομο αρχιτεκτονικό αντικείμενο, προσδίδοντας δυναμισμό στον χώρο και διαφοροποιώντας τον από την πιο συγκρατημένη ατμόσφαιρα των υπόλοιπων εσωτερικών. Πίσω από τα δύο μεγάλα ανοίγματα του ισογείου, η πλούσια φύτευση και ο προσεκτικά σχεδιασμένος φωτισμός διαμορφώνουν μια πράσινη ζώνη ανάμεσα στην κατοικία και τον αστικό δρόμο. Η βλάστηση λειτουργεί ως φυσικό φίλτρο, ενισχύοντας την ιδιωτικότητα και περιορίζοντας οπτικά την ένταση του δημόσιου χώρου. Παράλληλα, η παρουσία της φύσης και η εναλλαγή του φωτός προσθέτουν βάθος στην εσωτερική εμπειρία, δημιουργώντας μια πιο ήρεμη ατμόσφαιρα μέσα στο πυκνό αστικό περιβάλλον.
Στο καθιστικό και στο υπνοδωμάτιο, ο χρωματικός σχεδιασμός αναπτύσσεται μέσα από οριζόντιες ζώνες σε απόχρωση μέντας, οι οποίες διατρέχουν τους τοίχους και τις πόρτες ανάμεσα στις υφιστάμενες γύψινες διακοσμήσεις. Η ενιαία χρωματική χειρονομία αναδεικνύει τον ανάγλυφο χαρακτήρα των επιφανειών και δημιουργεί μια αίσθηση οπτικής συνέχειας. Οι απαλές αποχρώσεις λειτουργούν συμπληρωματικά προς τον ιστορικό διάκοσμο, προσφέροντας μια σύγχρονη ανάγνωση των παραδοσιακών στοιχείων χωρίς να αναιρούν την εκφραστική τους δύναμη. Σε αντίθεση με την ηπιότερη παλέτα των χώρων διημέρευσης και ανάπαυσης, η κουζίνα αποκτά πιο έντονο χρωματικό χαρακτήρα. Οι φωτεινές αποχρώσεις προσδίδουν ζωντάνια και αυτονομία, ενώ η αντίθεσή τους με το λευκό κοινόχρηστο κλιμακοστάσιο υπογραμμίζει τη μετάβαση από τον δημόσιο στον ιδιωτικό χώρο.
Η εξωτερική όψη διατηρεί τα υφιστάμενα υλικά και τις αρχιτεκτονικές διακοσμήσεις, με τον χρωματικό σχεδιασμό σε δύο διακριτές ζώνες να αναδεικνύει τη μορφολογία και τη διάρθρωσή της. Η προσέγγιση παραμένει συνεπής με τη συνολική φιλοσοφία του έργου: η αρχιτεκτονική κληρονομιά διατηρεί την αυθεντικότητά της, ενώ οι σύγχρονες παρεμβάσεις ενσωματώνονται με σαφήνεια και μέτρο. Το αποτέλεσμα συγκροτεί ένα συνεκτικό περιβάλλον κατοίκησης, στο οποίο η ιστορική ταυτότητα δεν λειτουργεί ως περιορισμός, αλλά ως αφετηρία για μια νέα αρχιτεκτονική εμπειρία. Μέσα από τη λεπτομέρεια των κατασκευών, την ισορροπία των υλικών και τη στοχευμένη χρήση του χρώματος, το διατηρητέο κτίριο αποκτά μια νέα καθημερινότητα, διατηρώντας ζωντανή τη σχέση του με το παρελθόν.
Αρχιτεκτονική απεικόνιση: Στέλιος Τσαπάρας
www.lowfat.gr
ATHENIAN APARTMENT, DNE Architecture & Interior
Στον Άγιο Δημήτριο, το γραφείο DNE Architecture & Interior ανέλαβε τη συνολική ανακαίνιση ενός διαμερίσματος για ένα ζευγάρι με δύο παιδιά. Η οικογένεια ζει το μισό έτος στο εξωτερικό και αναζητούσε ένα αθηναϊκό σπίτι που να λειτουργεί ως σταθερό καταφύγιο κάθε φορά που επιστρέφει. Ο σχεδιασμός συνδυάζει κλασικές αναφορές με καθαρές, μινιμαλιστικές γραμμές, δημιουργώντας ένα ήρεμο και φιλόξενο οικογενειακό περιβάλλον.
Οι σημαντικότερες παρεμβάσεις εστιάζουν στον χώρο του καθιστικού. Ένα σύστημα κινητών πάνελ ενσωματώνει τις υφιστάμενες κολόνες και, ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής, αποκαλύπτει ή κρύβει την κουζίνα καθώς και την πρόσβαση προς τα υπνοδωμάτια. Η διάταξη αυτή δημιουργεί έναν κυκλικό διάδρομο κίνησης γύρω από το σαλόνι, εγκαθιστώντας μια ζωντανή, δυναμική σχέση ανάμεσα στους κοινόχρηστους και τους ιδιωτικούς χώρους. Όταν τα πάνελ είναι ανοιχτά, η κουζίνα γίνεται μέρος της κοινωνικής ζωής του σπιτιού και συνομιλεί άμεσα με το καθιστικό.
Αντίστοιχα, ο διάδρομος προς τα υπνοδωμάτια μπορεί να ανοίγει ή να κλείνει, επιτρέποντας στην οικογένεια να ρυθμίζει το βαθμό επικοινωνίας και ιδιωτικότητας σε κάθε στιγμή της ημέρας. Το σπίτι προσαρμόζεται έτσι στους ρυθμούς των ένοικών του, και όχι το αντίθετο.
Μια ουδέτερη παλέτα σε αποχρώσεις του υπόλευκου απλώνεται σε υφάσματα και αρχιτεκτονικές επιφάνειες, χαρίζοντας στο εσωτερικό μια αίσθηση οπτικής συνέχειας. H τραβερτίνη, στο τζάκι και στο μπάνιο, λειτουργεί ως διακριτική υλική πινελιά, προσθέτοντας υφή και μια συγκρατημένη κομψότητα. Μαζί, τα στοιχεία αυτά, ισορροπούν τη σαφήνεια της αρχιτεκτονικής σύνθεσης με τη ζεστασιά της καθημερινής οικιακής ζωής.
Φωτογραφίες: Δημήτρης Σπύρου
www.dnearchitects.com