Τα ελληνικά εστιατόρια γνωρίζουν τη δική τους χρυσή εποχή στο Λονδίνο και η ελληνική γαστρονομία είναι ένα από τα πιο ισχυρά trends της λονδρέζικης εστίασης.
Η νέα εικόνα της ελληνικής κουζίνας στο Λονδίνο
Κάπου στη Notting Hill, το 2012, η Χριστίνα Μουράτογλου άνοιξε το «Mazi» και ένιωθε ότι έπρεπε να αποδείξει κάτι. Το ελληνικό φαγητό, ήταν υποτιμημένο και παρεξηγημένο, σε σχέση με τις άλλες μεσογειακές κουζίνες. Αρκεί να θυμηθεί κανείς ότι τα βρετανικά σουπερμάρκετ πουλούσαν χούμους ως παραδοσιακό ελληνικό ντιπ και οι πελάτες το ζητούσαν. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, η ίδια έχει ανοίξει άλλα δύο εστιατόρια, το «Suzi Tros», το 2019 και το «Maza», στο Mayfair, στις αρχές του 2026. Το Λονδίνο έχει αλλάξει.
Ο Ασημάκης Χανιώτης, ο σεφ που άνοιξε το «Myrtos» στο Kensington, το 2025, θυμάται ότι όταν έφτασε στο Λονδίνο το 2011, η ελληνική κουζίνα ήταν σχεδόν ανύπαρκτη για μια πόλη αυτού του μεγέθους. Μια χούφτα ταβέρνες με μακροχρόνια παρουσία, λίγα εστιατόρια με ελληνοκυπριακές ρίζες. Αυτό ήταν όλο. Σήμερα το τοπίο είναι αγνώριστο: Gaia, Oma, Agora, Pyro, Myrtos, Maza, Lagana, Taverna Ermou, Fenix, Zylia. Τα ελληνικά κρασιά, όπως το Ασύρτικο, το Ξινόμαυρο και το Αγιωργίτικο, έχουν γίνει από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις της λονδρέζικης εστίασης. Ο Χανιώτης συγκρίνει τη γαστρονομία με τη μόδα: ο κόσμος ψάχνει πάντα την επόμενη κουζίνα να εξερευνήσει, για καιρό ήταν η ιταλική και τώρα φαίνεται να έφτασε η στιγμή της ελληνικής.
Αυτό που κάνει ενδιαφέρουσα την εξέλιξη είναι ότι δεν ακολουθεί ένα μόνο μοντέλο. Το «Pyro», στο London Bridge, με την ανοιχτή φωτιά ως κεντρική φιλοσοφία, έχει διαλέξει τον δρόμο της εκλέπτυνσης: Χτένια στη σχάρα με σάλτσα αυγολέμονο, σπανακόπιτα που παραπέμπει σε pastel de nata, με τριμμένη γαλομυζήθρα Κρήτης. Ο σεφ-ιδιοκτήτης Γιάννης Μέξης εξηγεί ότι βαρέθηκε να βλέπει ελληνικούς καταλόγους που έμοιαζαν μεταξύ τους (πίτες, ψητά, χωριάτικη, μουσακάς) και υπενθυμίζει κάτι που ξεχνάμε εύκολα: η ελληνική κουζίνα χρησιμοποιεί πολλά περισσότερα μπαχαρικά από όσα φαντάζεται κανείς, όπως η κανέλα, το μπαχάρι, το γαρύφαλλο. Η χώρα δεν είναι απλά ένα ατέλειωτο καλοκαίρι.
Στον αντίποδα, η «Taverna Ermou», το λονδρέζικο παρακλάδι της αθηναϊκής ταβέρνας, σερβίρει κεφτεδάκια, σαγανάκι, γαλακτομπούρεκο. Μεταλλικοί δίσκοι, παλιά αντικείμενα. Ο Θωμάς Δούζης, CEO της Ergon, μιλά για παραδοσιακό, νοσταλγικό ελληνικό φαγητό προσαρμοσμένο σε à la carte περιβάλλον. Τίποτα παραπάνω από αυτό που χρειάζεται.
Το ελληνικό hype και η αθηναϊκή σκιά
Δεν είναι μόνο τα εστιατόρια που άλλαξαν, άλλαξε και το κοινό. Η Μουράτογλου παρατηρεί ότι η Ελλάδα έχει αποκτήσει τη μεγάλη δημοσιότητα που είχε κάποτε η Ισπανία, με την Αθήνα να δίνει διαρκώς νέα πολιτισμική τροφή. Ο Δούζης μιλά για έκρηξη δημοσιότητας μέσω των social media. Δύσκολο να το αμφισβητήσεις όταν βλέπεις τις ουρές έξω από τα νέα ελληνικά εστιατόρια κάθε Παρασκευή. Πίσω από τα likes, πάντως, υπάρχει και κάτι πιο ουσιαστικό: ο Βρετανός που γύρισε από τη Σαντορίνη ή την Πελοπόννησο θέλει να ξαναβρεί αυτό που έφαγε εκεί και δεν τον ικανοποιεί πια μια οποιαδήποτε ταβέρνα.
Βοηθά και το γεγονός ότι η ελληνική κουζίνα ταιριάζει με αυτό που ζητά ο σύγχρονος Λονδρέζος: ελαφριά αλλά και πλούσια, με λαχανικά και ψάρι, με υλικά που φαίνονται στο πιάτο. Η Μουράτογλου το θέτει πιο πρακτικά: υπάρχει ψητό και υπάρχει κοκκινιστό, θαλασσινό και κρεατικό, ελαφρύ και βαρύ.
Ο Χανιώτης πιστεύει ότι η ελληνική κουζίνα είναι σχεδόν ανεξάντλητη ως πεδίο. Τα επόμενα χρόνια θα φέρουν περισσότερα ανοίγματα. Κάποια θα επιβιώσουν, κάποια όχι. Ο Μέξης κοιτά ακόμη πιο μακριά και μιλά για παγκόσμιο δυναμικό, για κοινό που εκπαιδεύεται σταδιακά, για χώρο που δεν έχει ακόμη εξερευνηθεί. Η Μουράτογλου δεν ασχολείται με προβλέψεις, λέει απλώς ότι δεν νιώθει πια ότι έχει κάτι να αποδείξει. Και σε αυτή τη φράση κρύβεται ίσως όλη η ιστορία.