Ο ελβετικός οίκος Jaeger-LeCoultre φέρνει στο προσκήνιο μία συλλεκτική πρωτοβουλία αφιερωμένη σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σχέδια της ωρολογοποιίας: το Reverso.
Στο πλαίσιο του προγράμματος The Collectibles, ο οίκος συγκέντρωσε και αποκατέστησε οκτώ σπάνια vintage Reverso της περιόδου 1931–1937, τα οποία εκτίθενται και διατίθενται σε συλλέκτες.
Η ιστορία της Jaeger-LeCoultre ξεκινά το 1833, όταν ο Antoine LeCoultre ίδρυσε ένα μικρό εργαστήριο στο Vallée de Joux της Ελβετίας, περιοχή που εξελίχθηκε σε κέντρο υψηλής ωρολογοποιίας. Η εταιρεία απέκτησε γρήγορα φήμη για την τεχνική της αρτιότητα και την κατασκευή μηχανισμών υψηλής ακρίβειας. Στις αρχές του 20ού αιώνα η LeCoultre συνεργάστηκε στενά με τον παριζιάνικο οίκο ωρολογοποιίας του Edmond Jaeger. Η συνεργασία αυτή οδήγησε τελικά στη δημιουργία της Jaeger-LeCoultre το 1937. Μέχρι τότε, ωστόσο, τα δύο εργαστήρια λειτουργούσαν σε κοινά projects αλλά ως ξεχωριστές εταιρείες, γεγονός που εξηγεί γιατί τα πρώτα Reverso έφεραν στο καντράν απλώς την ένδειξη “Reverso”, χωρίς το πλήρες όνομα του οίκου.
Το Reverso δημιουργήθηκε το 1931 για έναν πολύ πρακτικό λόγο. Την εποχή εκείνη τα ρολόγια χειρός είχαν εύθραυστο γυαλί και οι παίκτες πόλο κινδύνευαν να το σπάσουν κατά τη διάρκεια του αγώνα. Η λύση ήταν ένα έξυπνο μηχανικό σύστημα: η κάσα του ρολογιού μπορούσε να περιστραφεί και να κλείσει, προστατεύοντας έτσι το καντράν. Λίγους μήνες μετά την παρουσίασή του, η βιομηχανία ανέπτυξε πιο ανθεκτικά κρύσταλλα. Ο αρχικός λόγος ύπαρξης του Reverso είχε ήδη ξεπεραστεί τεχνολογικά, όμως το ρολόι παρέμεινε επίκαιρο χάρη στον σχεδιασμό του. Οι επιμήκεις γραμμές, οι γεωμετρικές λεπτομέρειες και η ισορροπημένη αναλογία του αντικατοπτρίζουν την αισθητική του Art Deco, ενώ η κάσα που «γυρίζει» έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία στην ιστορία των ρολογιών.
Ένα «κυνήγι θησαυρού» για συλλέκτες
Η δημιουργία της νέας capsule συλλογής δεν ήταν απλή διαδικασία. Όπως εξηγεί ο Matthieu Sauret, Product Marketing και Heritage Director της Jaeger-LeCoultre, η συγκέντρωση τέτοιων κομματιών μοιάζει με πραγματικό κυνήγι θησαυρού. Τα ρολόγια εντοπίζονται σε μικρές δημοπρασίες, σε ιδιωτικές συλλογές ή μέσω εμπόρων και αποκτώνται ένα-ένα. Η ομάδα του οίκου χρειάστηκε περίπου δύο χρόνια για να συγκεντρώσει τα οκτώ συγκεκριμένα κομμάτια. Μετά την εντόπισή τους, πέρασαν από διαδικασία αυθεντικοποίησης και αποκατάστασης στα εργαστήρια της Jaeger-LeCoultre, ώστε να επανέλθουν όσο το δυνατόν πιο κοντά στην αρχική τους μορφή.
Τα ρολόγια της συλλογής καλύπτουν τα πρώτα χρόνια παραγωγής του Reverso, από το 1931 έως το 1937. Οι κάσες τους είναι κατασκευασμένες από διάφορα μέταλλα, όπως κίτρινο και λευκό χρυσό, ατσάλι, αλλά και χρώμιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρώτο Reverso σχεδιάστηκε ως αθλητικό ρολόι από ατσάλι. Μάλιστα, το κράμα που χρησιμοποιήθηκε τότε δεν λεγόταν ακόμη «stainless steel» αλλά Staybrite, μια ειδική σύνθεση μετάλλων που διατηρούσε τη λάμψη της.
Ανάμεσα στα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια βρίσκεται ένα δίχρωμο Reverso από ατσάλι και χρυσό 9 καρατίων, του οποίου οι ενδείξεις ώρας σε «γοτθικό» ύφος προσδίδουν ιδιαίτερο χαρακτήρα, το λεπτό Reverso Dame από λευκό και κίτρινο χρυσό 18 καρατίων, ένα από τα πρώτα γυναικεία μοντέλα της σειρά και ένα Reverso 1931 Dame με μπλε δείκτες και διπλή υπογραφή Golay Fils & Stahl Genève, της δεκαετίας του 1930.
Γιατί επιστρέφουν τα vintage ρολόγια
Το πρόγραμμα The Collectibles εξυπηρετεί δύο σκοπούς για τον οίκο. Από τη μία πλευρά, προσφέρει στους συλλέκτες τη δυνατότητα να αποκτήσουν ιστορικά κομμάτια που έχουν ελεγχθεί και αποκατασταθεί από την ίδια τη μάρκα. Από την άλλη, λειτουργεί ως πηγή έμπνευσης για το μέλλον.
Κατά τη διαδικασία αποκατάστασης, οι ωρολογοποιοί μελετούν τις τεχνικές και τις λύσεις που χρησιμοποιήθηκαν πριν από σχεδόν έναν αιώνα. Πολλές φορές ανακαλύπτουν λεπτομέρειες που είχαν ξεχαστεί με τον χρόνο και που μπορούν να επηρεάσουν τη σύγχρονη σχεδίαση.
Τα συγκεκριμένα κομμάτια έχουν ηλικία περίπου 90 έως 95 ετών. Παρότι δεν διαθέτουν τις τεχνολογίες αντοχής των σύγχρονων ρολογιών, για παράδειγμα δεν είναι αδιάβροχα, εξακολουθούν να λειτουργούν με ακρίβεια. Και αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της μηχανικής ωρολογοποιίας: οι μηχανισμοί μπορούν να επισκευάζονται και να συντηρούνται επ’ άπειρον.
Η Jaeger-LeCoultre ελπίζει ότι αυτά τα ρολόγια θα συνεχίσουν να λειτουργούν και για τις επόμενες γενιές. Με άλλα λόγια, ένα αντικείμενο που δημιουργήθηκε πριν από σχεδόν έναν αιώνα μπορεί ακόμη να φορεθεί σήμερα και να συνεχίσει να μετρά τον χρόνο για άλλα τόσα χρόνια.
Φωτογραφίες: @ jaeger-lecoultre.com