Από την τσίχλα της Nina Simone στους βωμούς θαυμασμού του Prince. Η πολυσυζητημένη έκθεση σύγχρονης τέχνης στο διάσημο Somerset House του Λονδίνου.
Μια έκθεση αφιερωμένη σε εκείνους και σε εκείνες που αναζήτησαν τον τάφο του Jim Morrison στο απέραντο κοιμητήριο Père Lachaise στο Παρίσι, με ένα σχεδιάγραμμα στο χέρι. Που μάζευαν με ευλάβεια τα εισιτήρια από το Ρόδον και τα δωμάτιά τους έμοιαζαν με παρεκκλήσια αφιερωμένα στη Madonna, τους Cure, τους Depeche Mode. Μια έκθεση που δεν αποθεώνει τα είδωλα, αλλά τους θαυμαστές.
Με τον παιχνιδιάρικο τίτλο Holy Pop!, το αφιέρωμα στο Somerset House στο Λονδίνο εξερευνά την αφοσίωση των θαυμαστών και την εξέλιξή της σε μια σύγχρονη μορφή λατρείας, παρουσιάζοντας «ιερά» αφιερωμένα σε διασημότητες -από την Dolly Parton και τον David Bowie μέχρι το ξωτικό Dobby από τον Χάρι Πότερ.
Λατρεία σε είδωλα της pop κουλτούρας
Το νεοκλασικό κτίριο στον ιστορικό δρόμο Strand φιλοξενεί μια σειρά από απίθανα εκθέματα: ένα αντικέ ντουλάπι αφιερωμένο στον Prince με πάνω από 250 επιστολές, σπάνιες μουσικές εκδόσεις και παράξενα memorabilia. Μια συλλογή Spice Girls που περιλαμβάνει παζλ και κουτάκια αναψυκτικών με φωτογραφίες του girl band αλλά και την τσίχλα της Nina Simone που «διέσωσε» ο Warren Ellis των Nick Cave and the Bad Seeds από συναυλία της στο Royal Festival Hall το 1999. Η τσίχλα, τοποθετημένη σε έναν μαρμάρινο βωμό, είναι το πιο παράδοξο κειμήλιο αυτής της έκθεσης και η ιστορία της θα μπορούσε να γίνει ταινία: βρέθηκε κολλημένη σε ένα πιάνο Steinway, χυτεύτηκε σε ασήμι και έγινε κόσμημα, παρουσιάστηκε ως γλυπτό σε έκθεση στη Βασιλική Βιβλιοθήκη της Δανίας, ενώ αποτέλεσε την έμπνευση για το βιβλίο του Ellis, Nina Simone’s Gum.
Ανάμεσά τους βρίσκονται και έργα καλλιτεχνών, όπως το project Children of Graceland (2017) της Haley Louisa Brown. Πρόκειται για μια σειρά φωτογραφιών που απεικονίζουν σύμβολα της Graceland, όπως η τεράστια πινακίδα «Till We Meet Again May God Bless You Elvis», αλλά και πορτρέτα τινέιτζερ που εργάζονται εκεί part-time και δεν ενδιαφέρονται καθόλου για τη ζωή και τα τραγούδια του «Βασιλιά του ροκ εν ρολ». Ή ένα αντίγραφο από ρητίνη της προτομής από το μνήμα του Jim Morrison, έργο του visual artist Graham Dolphin, ο οποίος δημιουργεί ρέπλικες συναισθηματικά φορτισμένων αντικειμένων -όπως το Bench (2010), ένα παγκάκι καλυμμένο με συνθήματα για τον Kurt Cobain, πιστό αντίγραφο εκείνου που βρίσκεται στο πάρκο μπροστά στο σπίτι του τραγουδιστή, στο Seattle.
Αφίσες, κασέτες, VHS, γλυπτά και τοιχογραφίες αφηγούνται ιστορίες λατρείας για τη Britney Spears, τον George Michael, τον Andy Warhol, την Νταϊάνα, τους Beatles. Πίσω όμως από αυτά τα αφιερώματα, η έκθεση διερευνά την αφοσίωση: πώς διαμορφώνει ταυτότητες και αξίες, δημιουργεί αίσθημα σύνδεσης και χτίζει κοινότητες. «Η έκθεση Holy Pop! είναι ένας διάλογος ανάμεσα στους ανθρώπους και τα αντικείμενα που αγαπούν: τα αναμνηστικά που συγκεντρώνουν στο ψυγείο τους, τα λουλούδια, τα σημειώματα και τα αφιερώματα που αφήνουν στους τάφους διάσημων προσώπων. Αφορά την κοινότητα που δημιουργείται όταν οι θαυμαστές χτίζουν τα δικά τους μνημεία για τους ήρωές τους και τη συγγένεια που νιώθουν μεταξύ τους άγνωστοι άνθρωποι επειδή εξιδανικεύουν τον ίδιο ποπ σταρ, διαβάζουν με πάθος την ίδια λογοτεχνία ή λατρεύουν τον ίδιο ηθοποιό», αναφέρει η ειδικευμένη στο στυλ και την ποπ κουλτούρα επιμελήτρια της έκθεσης Tory Turk.
Οι θεματικές ενότητες
Τα εκθέματα αναπτύσσονται σε τρεις αίθουσες: Στο The Personal Spark πρωταγωνιστεί η βαθιά προσωπική φύση της αφοσίωσης και όσα μας ελκύουν στις προσωπικότητες που εξιδανικεύουμε. Το Communal Mourning είναι αφιερωμένο στις στιγμές θλίψης και παρηγοριάς, σε όλα όσα συνδέουν άγνωστους μεταξύ τους ανθρώπους όταν θρηνούν το είδωλό τους. Τέλος, το Domestic Shrines τιμά τα οικιακά «ιερά», τους «προσωπικούς χώρους περισυλλογής και μνήμης» που δημιουργούν οι φαν στο σπίτι τους.
Συγκινητική και αστεία, η έκθεση Holy Pop! ανασύρει και αναμνήσεις. Από μια περίοδο της ζωής μας που η αφίσα ήταν σαν λατρευτική εικόνα και το σχισμένο εισιτήριο, θησαυρός.
*Holy Pop!, Somerset House, έως 9 Αυγούστου 2026
Φωτογραφίες: www.somersethouse.org.uk