Tα εγκαίνια της έκθεσης «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος» συγκέντρωσαν 2.000 εκλεκτούς προσκεκλημένους στο Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων.
Μια έκθεση αρχιτεκτονικής δεν είναι εύκολη υπόθεση, αν αναλογιστεί κάποιος ότι παρουσίαζε κτίρια από όλες τις γωνιές της Ελλάδας αλλά και από όλες τις περιόδους της ιστορίας της. Κι όμως, το αποτέλεσμα εντυπωσιάζει και κάποιον που δεν έχει σπουδάσει αρχιτεκτονική -και μάλλον αυτός είναι και ο σκοπός της. Η έκθεση ξεναγεί τον επισκέπτη στις ιστορικές περιόδους της αρχιτεκτονικής αλλά και στους σύγχρονους οραματιστές που προώθησαν τα όρια της δημιουργίας κτιρίων στη χώρα μας.
Όπως τόνισε ο Πρόεδρος της Βουλής, κ. Ν. Κακλαμάνης, «η συγκέντρωση, η επιστημονική τεκμηρίωση και η δημόσια παρουσίαση αυτού του πολύτιμου αρχιτεκτονικού αποθέματος αναδεικνύουν την ανάγκη να αποκτήσει η χώρα μας έναν σταθερό θεσμό, αφιερωμένο στην ιστορία και την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής της. Η προοπτική ίδρυσης ενός Ελληνικού Μουσείου Αρχιτεκτονικής αποτελεί εύλογο στόχο, που αξίζει να αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικού διαλόγου και συνεργασίας ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα, τους πολιτιστικούς φορείς και την Πολιτεία», διαβεβαιώνοντας πως η Βουλή θα είναι παρούσα σε αυτό το εγχείρημα.
Αναφερόμενος στη σχέση της αρχιτεκτονικής με τη Δημοκρατία, ο κ. Κακλαμάνης επεσήμανε ότι ο σχεδιασμός του δημόσιου χώρου δεν είναι ποτέ ουδέτερος, αλλά αποτυπώνει τις αντιλήψεις μας για τη συνύπαρξη, την ισότητα, την προσβασιμότητα και τη συμμετοχή, καταλήγοντας πως «μια δημοκρατική κοινωνία χρειάζεται χώρους που ενώνουν, όχι χώρους που αποκλείουν. Χώρους ανοιχτούς, προσβάσιμους, φιλόξενους, που ενθαρρύνουν τη συνάντηση, την επικοινωνία και τον διάλογο». Για να δανειστούμε μια έκφραση του Πρόεδρου της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, κ. Ισίδωρου Κούβελου υπό την αιγίδα της οποίας τελεί η διοργάνωση: “Σε αυτήν την έκθεση η ιστορία αποκτάει ζωή. Ο χώρος, η εικόνα, οι ήχοι και κυρίως τα εκθέματα, είναι σα να αναπνέουν”.
Την έκθεση συνδιοργανώνουν το Citylab και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), με την αρωγή της Βουλής των Ελλήνων, και θα διαρκέσει έως τις 17 Ιανουαρίου 2027. Πρόκειται για μια μεγάλης κλίμακας συλλογική προσπάθεια. Την εκτέλεση παραγωγής έχει αναλάβει η Entertain.gr του Γιώργου Μυλωνά, ενώ τον στρατηγικό σχεδιασμό – χορηγική διαχείριση και μερική επιμέλεια παράλληλων δράσεων της έκθεσης έχει αναλάβει η Design Ambassador και ο ιδρυτής της Βασίλης Μπαρτζώκας. Το σκεπτικό, τους θεματικούς άξονες και την ερευνητική διαδρομή της έκθεσης ανέπτυξαν στις ομιλίες τους οι συνεπιμελητές της, Παναγιώτης Πάγκαλος, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Δημήτρης Φιλιππίδης, Ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ, και Μανόλης Κορρές, Ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ και Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
Στα εγκαίνια τον Πρωθυπουργό εκπροσώπησε η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κα Μαριλένα Σούκουλη – Βιλιάλη, ενώ παρέστησαν επίσης ο Γ ́Αντιπρόεδρος της Βουλής, κ. Αθανάσιος Μπούρας, και οι βουλευτές κ. Ξενοφών Μπαραλιάκος, κ. Ευάγγελος Αποστολάκης και κ. Σπύρος Μπιμπίλας. Μετά το πέρας των ομιλιών, οι επισκέπτες ξεναγήθηκαν στους χώρους της έκθεσης από την επιμελητική ομάδα. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με αφιέρωμα στην έντεχνη ελληνική μουσική, με ερμηνεύτρια τη Μαρία Στάη και τον μαέστρο Γιώργο Παγιάτη στο πιάνο.
Τι περιέχει η έκθεση
Η έκθεση χωρίζεται σε ενότητες που συνοψίζουν ιστορικές περιόδους αλλά εστιάζει και στη σύγχρονη ιστορία, με πρόσωπα και θέματα που επηρέασαν την αρχιτεκτονική στην χώρα μας. Αποτελεί μια μορφή πολιτισμικής έκφρασης και ιστορικού τεκμηρίου, που ξεδιπλώνεται ως διάλογος ανάμεσα σε έργα διαφορετικών εποχών, από την προϊστορία έως τη σύγχρονη εποχή, αναζητώντας συνέχειες, συγγένειες, τομές και μετασχηματισμούς. Αφετηρία της εκθεσιακής αφήγησης είναι η σκέψη του Δημήτρη Πικιώνη για τη «μυστηριακή γλώσσα του σχήματος» και την ικανότητα της μορφής να συνομιλεί με τον ιστορικό χρόνο.
Ο κοινός παρονομαστής που διατρέχει την έκθεση είναι η ελληνική γη: το τοπίο της, όσα έχει χτίσει πάνω της ο άνθρωπος και οι επαφές με άλλους πολιτισμούς που της έδωσαν τη μορφή της. Ταυτόχρονα, η αρχιτεκτονική φαίνεται να συνομιλεί αδιάκοπα με τη ζωγραφική, τη γλυπτική και τις υπόλοιπες Τέχνες. Η συνομιλία αυτή περνά από τις φόρμες και τα υλικά ως τις τεχνικές και τα σύμβολα που μοιράζονται. Το υλικό που εκτίθεται είναι πλούσιο και ποικίλο. Περιλαμβάνει σχέδια και πρόχειρα σκαριφήματα αρχιτεκτόνων, μακέτες, φωτογραφίες και εικαστικά έργα, εκδόσεις και περιοδικά, σκηνές από ταινίες και τεκμήρια από σημαντικά αρχεία, δημόσια και ιδιωτικά. Η έκθεση είναι στημένη έτσι ώστε να μιλά εξίσου στον μελετητή και στον απλό επισκέπτη. Δείχνει ότι η αρχιτεκτονική δεν είναι μόνο κτίρια αλλά βασικό κομμάτι του πώς η χώρα θυμάται και αναγνωρίζει τον εαυτό της. Τα κτίρια τελικά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του κύτταρου της κοινωνίας. Και για αυτό μας εκπαιδεύουν.
*«Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος», Καπνεργοστάσιο της Βουλής,
Διάρκεια έως 17 Ιανουαρίου 2027
Φωτογραφίες: Houlaki Studio X DESIGN AMBASSADOR