Υπάρχουν αλπικά θέρετρα που επιδιώκουν διαρκώς να γίνουν επίκαιρα. Και υπάρχει και το Γκστάαντ, ένα χωριό που τις γιορτές μετατρέπεται στο πιο παράδοξο κοινωνικό θέατρο της Ευρώπης.
Το Γκστάαντ βρίσκεται στο καντόνι της Βέρνης, στην περιοχή Σάανεν, και για έντεκα μήνες τον χρόνο θυμίζει ένα σχεδόν νωχελικό ορεινό χωριό. Η καθημερινότητα κυλά ανάμεσα σε αγροτικές εκθέσεις, βραβευμένα μέλια, αγελάδες που κερδίζουν διακρίσεις και ένα -μοναδικό- σινεμά. Το τοπικό περιοδικό καταγράφει paddleboarding, μικρά σκάνδαλα βανδαλισμών και κοινωνικές ειδήσεις χαμηλών τόνων. Τίποτα δεν προϊδεάζει για αυτό που ακολουθεί.
Για περίπου εννέα ημέρες τον Δεκέμβριο, όμως, το Γκστάαντ αλλάζει πρόσωπο. Ο πληθυσμός του πολλαπλασιάζεται, από περίπου 7.500 μόνιμους κατοίκους φτάνει να υποδέχεται πάνω από 30.000 ανθρώπους. Περισσότεροι από 17.000 εποχικοί εργαζόμενοι καταφθάνουν για να εξυπηρετήσουν περίπου 6.000 από τους πλουσιότερους και πιο αναγνωρίσιμους ανθρώπους του πλανήτη. Το χωριό φορά το κόκκινο βελούδο των γιορτών και μετατρέπεται στον πιο εκλεπτυσμένο οικοδεσπότη Χριστουγέννων στον κόσμο.
Χριστούγεννα για τους billionaires
Δεν μπορείς να καταλάβεις πραγματικά το Γκστάαντ αν δεν έχεις περάσει εκεί μια χριστουγεννιάτικη σεζόν. Η αλπική καθαρότητα του αέρα αλλοιώνεται ελαφρώς από τη σιωπηλή κοινωνική ένταση τού να συνυπάρχεις με ανθρώπους των οποίων ο πλούτος επαναπροσδιορίζει τις έννοιες της άνεσης και της υπερβολής. Ακόμα και οι εκατομμυριούχοι νιώθουν συχνά αμήχανοι μέσα σε έναν ωκεανό δισεκατομμυριούχων.
Κάθε χρόνο, μεγαλοπρεπείς ιδιωτικές δεξιώσεις γεμίζουν το ημερολόγιο. Θρυλικά πάρτι με άφθονη σαμπάνια, φαγητό που μένει σχεδόν ανέγγιχτο, τραπέζια στρωμένα για να επιδεικνύουν αφθονία και όχι ανάγκη. Οι καλεσμένοι έρχονται για να γιορτάσουν Χριστούγεννα, Χανουκά ή μια κοσμική εκδοχή των γιορτών, όλοι μαζί, αλλά ταυτόχρονα σε απόσταση ασφαλείας. Είναι το διάστημα όπου στο ίδιο σαλέ μπορεί να συναντήσεις ευρωπαϊκές ναυτιλιακές δυναστείες, Αμερικανούς μεγιστάνες ακινήτων, σχεδιαστές μόδας και αστέρες του Χόλιγουντ. Το Γκστάαντ γίνεται για λίγες ημέρες το κέντρο ενός κόσμου που συνήθως δεν συγκεντρώνεται ποτέ στον ίδιο χώρο.
Celebrities, το χτες και το σήμερα
Από τη δεκαετία του ’60 και ’70, το Γκστάαντ καθιερώθηκε ως τόπος εορταστικής μετανάστευσης για τα μεγάλα ονόματα της εποχής. Richard Burton, Elizabeth Taylor, Brigitte Bardot και Roger Moore συνέβαλαν στη μυθολογία του. Σήμερα, η λίστα περιλαμβάνει ηθοποιούς, σχεδιαστές και προσωπικότητες που κινούνται διακριτικά, χωρίς paparazzi και χωρίς την ανάγκη δημόσιας επιβεβαίωσης. Το χωριό έχει φιλοξενήσει από ιδιωτικές κινηματογραφικές προβολές μέχρι αυτοσχέδια live εμφανίσεις σε εστιατόρια την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Και ύστερα, όπως πάντα, όλα σβήνουν απότομα.
Γιατί οι δισεκατομμυριούχοι το λατρεύουν ; Η απάντηση είναι απλή και πολυεπίπεδη. Σταθερότητα, ασφάλεια, πολιτική ουδετερότητα, φορολογική προβλεψιμότητα και -κυρίως- κοινωνική διακριτικότητα. Στο Γκστάαντ μπορείς να είσαι εξαιρετικά πλούσιος χωρίς να χρειάζεται να το εξηγείς ή να το αποδεικνύεις. Οι κανόνες είναι άγραφοι αλλά αυστηροί: δεν κοιτάς, δεν ρωτάς, δεν σχολιάζεις.
Τι κάνεις στο Γκστάαντ εκτός από σκι;
Εδώ η εμπειρία δεν εξαντλείται ποτέ στις πίστες. Το ιδιαίτερο μικροκλίμα της περιοχής έχει μετατρέψει την πτήση με αερόστατο σε σχεδόν τελετουργική εμπειρία, με αποκορύφωμα το International Hot Air Balloon Festival, όταν δεκάδες πολύχρωμα μπαλόνια γεμίζουν τον ουρανό πάνω από τις Άλπεις, δημιουργώντας ένα θέαμα που μοιάζει εξωπραγματικό. Όσοι αναζητούν μια πιο ιδιωτική εκδοχή αυτής της μαγείας, κλείνουν εξατομικευμένες πτήσεις με την Balloon Gstaad, αιωρούμενοι πάνω από το αλπικό τοπίο σαν να παρακολουθούν τον κόσμο από απόσταση ασφαλείας.
Για ακόμη πιο κινηματογραφική οπτική, το ελικόπτερο γίνεται εργαλείο εμπειρίας: από Heli Hike και Heli Qi-Yoga που οργανώνει το Le Grand Bellevue, μέχρι πτήσεις του Gstaad Palace που καταλήγουν σε γεύμα στο Matterhorn, χωρίς καμία απολύτως σωματική προσπάθεια. Παράλληλα, για όσους θέλουν να αποδείξουν ότι δεν φορούν απλώς στολή σκι για το après-ski, το Alpinzentrum προσφέρει ιδιωτικά μαθήματα υψηλού επιπέδου σε ολόκληρη την περιοχή Saanenland, με πίστες για όλα τα επίπεδα.
Και όταν η ανάγκη για εναλλαγή γίνεται επιτακτική, το Γκστάαντ απαντά με φεστιβάλ: από Snow Bike Festival τον Ιανουάριο και Ride on Music τον Μάρτιο, μέχρι το αριστοκρατικό Hublot Polo Gold Cup τον Αύγουστο. Τέλος, μια εκδρομή στο Glacier 3000 συμπυκνώνει όλη τη φιλοσοφία του προορισμού: περπάτημα πάνω σε κρεμαστή γέφυρα ανάμεσα σε δύο κορυφές, θέα σε 24 εμβληματικά βουνά και δραστηριότητες που κυμαίνονται από dogsled rides μέχρι ένα πανοραμικό γεύμα που κάνει το τοπίο να πρωταγωνιστεί.
Φαγητό, κρασί και fondue: η γαστρονομική καρδιά του Γκστάαντ
Η γαστρονομία στο Γκστάαντ είναι υπόθεση σοβαρή, αλλά ποτέ βαρύγδουπη. Οι οινόφιλοι με αδυναμία σε σπάνια ελβετικά κρασιά βρίσκουν καταφύγιο στη La Bagatelle, έναν ναό της γεύσης με βραβευμένη κάβα και γαλλοελβετική κουζίνα, όπου τοπικό ελάφι και αρνί συναντούν θέα που κόβει την ανάσα. Λίγο πιο πέρα, η Chesery παραμένει ένα από τα πιο περιζήτητα τραπέζια των Άλπεων από το 1962, όταν μετατράπηκε από τυροκομείο σε κομψό πανδοχείο· εδώ, η farm-to-table φιλοσοφία εφαρμόζεται δεκαετίες πριν γίνει παγκόσμια τάση, με πιάτα ψαριού όπως λαβράκι σε κρούστα αλατιού και seafood pot-au-feu.
Για όσους θέλουν η θέα να είναι ισότιμος πρωταγωνιστής του πιάτου, το La Vue Restaurant στο Huus Gstaad προσφέρει κουζίνα βασισμένη στην περιοχή, με signature πιάτα όπως αρνί μαγειρεμένο με βότανα από τον ίδιο τον κήπο του ξενοδοχείου, μέσα σε έναν χώρο που μοιάζει περισσότερο με καλαίσθητο, φιλόξενο σπίτι. Και φυσικά, καμία επίσκεψη στο Γκστάαντ δεν ολοκληρώνεται χωρίς fondue: είτε σε αυθεντικές fondue καλύβες όπως το Le Petit Chalet, η La Fromagerie του Gstaad Palace ή το Chalet Waldhus του Park Gstaad, είτε με τον πιο παιχνιδιάρικο τρόπο -αγοράζοντας ένα «fondue rucksack» από το κέντρο και μαγειρεύοντας το τυρί μόνοι σας σε γιγαντιαία καζάνια κατά μήκος μονοπατιών στο Schlittmoos ή το Wispile. Εκεί, μέσα στο χιόνι και τη σιωπή των βουνών, το fondue παύει να είναι απλώς φαγητό και γίνεται τελετουργία που δένει αγνώστους, όπως ακριβώς κάνει το ίδιο το Γκστάαντ εδώ και δεκαετίες.
Όταν όλα τελειώνουν
Μετά τις 3 Ιανουαρίου, τα ιδιωτικά jets απογειώνονται, οι προσωρινοί εργαζόμενοι επιστρέφουν στα σπίτια τους και το Γκστάαντ ξαναβρίσκει τον ήσυχο ρυθμό του. Τα φώτα σβήνουν, οι βιτρίνες αδειάζουν και το χωριό επιστρέφει στη διακριτική του κανονικότητα. Και ίσως αυτή ακριβώς η ικανότητα να μεταμορφώνεται -και να επανέρχεται- είναι το πραγματικό μυστικό της διαχρονικής γοητείας του Γκστάαντ.
Εισαγωγική φωτογραφία: Gstaad Saanenland Tourismushttps,
www.gstaad.ch