Από σπάνια σχέδια που κυκλοφόρησαν μία φορά, αλλά και μοτίβα που έχουν υπογράψει διάσημοι καλλιτέχνες, τα μαντήλια Hermès, είναι πάντα ένα τρόπαιο.
Το 1937, εκατό χρόνια μετά την ίδρυσή του, ο οίκος Hermès κυκλοφόρησε το πρώτο μεταξωτό μαντήλι με τίτλο «Jeu des Omnibus et Dames Blanches». Ο τίτλος αναφερόταν σε ένα παλιό, σπάνιο επιτραπέζιο παιχνίδι του 19ου αιώνα που απεικόνιζε τις πρώτες δημόσιες συγκοινωνίες του Παρισιού. Οι «Dames Blanches» (Λευκές Κυρίες) ήταν η ονομασία που δόθηκε στα Omnibus (ιππήλατα λεωφορεία) που εκτελούσαν το δρομολόγιο Madeleine-Bastille, επειδή τα οχήματα ήταν βαμμένα λευκά και οι εισπράκτορες φορούσαν λευκές στολές. Μπορεί κάποιος να κατανοήσει την πολυπλοκότητα των σχεδίων που τυπώνονται σε κάθε μεταξωτό μαντήλι Hermès, ακόμα και από την πρώτη κυκλοφορία του οίκου.
Η άνοδος της αγοράς των συλλεκτικών carré
Την τελευταία δεκαετία, η ζήτηση έχει αυξηθεί ιδιαίτερα όπως και ο αριθμός των συλλεκτών που ενδιαφέρεται για τις ειδικές εκδόσεις των carré. Όπως για παράδειγμα το δυσεύρετο μαντήλι «Madison Avenue» που σχεδιάστηκε για πρώτη φορά από Αμερικανό καλλιτέχνη, τον Kermit Oliver, ειδικά για τα δέκα χρόνια (2000-2010) του καταστήματος στον αντίστοιχο δρόμο της Νέας Υόρκης. Το συλλεκτικό μαντήλι «Ελευθερία» του εικαστικού Ηλία Καφούρου (2021). Το «Fiacres» (1965), σε σχέδιο του Philiippe Ledoux, που εκδόθηκε μία μόνο φορά και είναι εξαιρετικά σπάνιο, όπως και το «Les Cavaliers d’Or” (1975), σχεδιασμένο από τον Vladimir Rybaltchenko. Ιδιαίτερα δημοφιλή στους συλλέκτες, είναι επίσης τα vintage κομμάτια με θέμα την Αμερικάνικη ιστορία, που κυκλοφόρησαν τις δεκαετίες 1950-1960.
Η λίστα είναι μεγάλη και οι επίδοξοι συλλέκτες οφείλουν να γνωρίζουν ότι σε περίπτωση μεταπώλησης όλες οι ειδικές εκδόσεις, όπως οι Ολυμπιακοί αγώνες, οι ιστορικές επέτειοι, τα μαντήλια που εκτός από τύπωμα έχουν σχέδιο υφασμένο, οι συνεργασίες με διάσημους καλλιτέχνες και φυσικά, η άριστη κατάσταση αλλά και η άθικτη ύπαρξη του πορτοκαλί κουτιού, χαρίζουν μεγαλύτερη αξία στο απόκτημά τους.
Η χρονοβόρα παραγωγή
Από το 1937 που κυκλοφόρησε το πρώτο σχέδιο, ο οίκος έχει δημιουργήσει πάνω από 2.000 μοναδικά μοτίβα, καθιερώνοντας το τετράγωνο μεταξωτό μαντήλι ως σύμβολο απόλυτης κομψότητας. Τα σχέδια καλύπτουν μια τεράστια θεματολογία: από την πλούσια ιππική παράδοση της εταιρείας, μέχρι τη μυθολογία, τη φύση, τη γεωμετρία και την Pop art. Η διαδικασία επιλογής χρωμάτων είναι εξαιρετικά περίπλοκη καθώς κάθε μαντήλι να μπορεί να περιέχει δεκάδες διαφορετικές αποχρώσεις. Χρησιμοποιείται μόνο μετάξι υψηλής ποιότητας που προέρχεται από ιδιωτικές καλλιέργειες μεταξοσκώληκα στη Βραζιλία, το οποίο καθιστά το ύφασμα ιδιαίτερα ανθεκτικό. Οι άκρες σε κάθε μαντήλι, ράβονται αποκλειστικά στο χέρι και το μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας λαμβάνει χώρα στο εργαστήριο του οίκου στη Λυών.
Η διαδικασία είναι εξαιρετικά χρονοβόρα: για ένα μαντήλι Hermès 90×90 εκ. μπορεί να απαιτηθούν έως και 18 μήνες, από τη σύλληψη του σχεδίου μέχρι την τελική εκτύπωση και το χειροποίητο στρίφωμα. Ο διαχωρισμός των χρωμάτων και η μεταφορά του μοτίβου στο μετάξι απαιτούν εκατοντάδες ώρες εργασίας, ενώ ακόμη και το χαρακτηριστικό roulotté, το στρίφωμα δηλαδή στο χέρι, ολοκληρώνεται ξεχωριστά για κάθε κομμάτι. Για την κατασκευή ενός μόνο carré χρειάζονται περίπου 450 χιλιόμετρα μεταξωτού νήματος. Σύμφωνα με στοιχεία του οίκου, η ποσότητα νήματος που απαιτείται για 1.000 μαντήλια αντιστοιχεί περίπου στην απόσταση Γης–Σελήνης.
Η αγάπη του οίκου για την τέχνη και τους καλλιτέχνες
Είναι επίσης γνωστή η αγάπη του οίκου για την τέχνη, αλλά και τις συχνές συνεργασίες που έχει με γνωστούς και ιδιαίτερους καλλιτέχνες. Όχι μόνο για τη δημιουργία περίτεχνων μοτίβων αλλά και για την καλλιτεχνική επιμέλεια στις βιτρίνες των καταστημάτων Hermès σε όλον τον κόσμο, που συχνά, θεωρούνται από μόνες τους ένα εικαστικό γεγονός. Όσον αφορά στα μαντήλια, περισσότεροι από 300 καλλιτέχνες έχουν συνεργαστεί, αφήνοντας το δικό τους εικαστικό στίγμα στη δημιουργία τους. Κάποια από αυτά τα σχέδια δεν επανεκδίδονται, καθιστώντας τα εξαιρετικά δυσεύρετα. Πολλοί μάλιστα από τους συλλέκτες που έχουν στην κατοχή τους ιδιαίτερα και περιορισμένης έκδοσης μαντήλια, δεν τα φορούν ποτέ, αντίθετα τα κορνιζάρουν ως έργα τέχνης.
Ένα ακόμα προτέρημα που διαθέτουν, είναι ότι κανένα σχέδιο δεν είναι απλά όμορφο, όλα «διηγούνται» μια ιστορία και αυτό τα καθιστά ακόμα πιο πολύτιμα. Η Hermès κυκλοφορεί δύο συλλογές κάθε χρόνο και συνολικά περίπου 30 σχέδια. Εμβληματικές προσωπικότητες τα έχουν λατρέψει και διέθεταν δεκάδες στη συλλογή τους. Από τη Βασίλισσα Ελισάβετ Β, έως την Grace Kelly που το φόρεσε ακόμα και ως νάρθηκα για το σπασμένο χέρι στης. Την Audrey Hepburn και την Jackie Kennedy-Onassis που το είχαν ενσωματώσει στις καθημερινές εμφανίσεις τους, αλλά και πολλοί άνδρες, διάσημοι και μη, αγαπούν την εκδοχή των μαντηλιών τσέπης ή ακόμα και την εκδοχή 70X70 εκ. που δένονται στο λαιμό, με έναν κόμπο ascot για παράδειγμα.
Ο οίκος έχει συνεργαστεί και με δύο Έλληνες καλλιτέχνες. Αρχικά να αναφέρουμε την πολυετή και σημαντική συνεργασία της Ιουλίας Αμπαντή που ξεκίνησε με την Hermès τη δεκαετία του 1970 και συνεχίστηκε για πολλά χρόνια. Επίσης ο Ηλίας Καφούρος σχεδίασε ένα επετειακό μαντήλι για τα 200 χρόνια από την επανάσταση του 1821, συνολικά όμως έχει σχεδιάσει οκτώ διαφορετικές προτάσεις σε διαφορετικές χρονικές περιόδους για τον οίκο.
Εξωτερική φωτογραφία: Στην επάνω σειρά, σχέδια του Ηλία Καφούρου από τη συνεργασία του με τον οίκο Hermès και στην κάτω αντίστοιχα, σχέδια της Ιουλίας Αμπαντή. @ Elias Kafouros Instagram, @ exquisiteartichoke.com.