Στο Paper Island της Κοπεγχάγης μετατρέπει τη σκανδιναβική κουλτούρα του νερού σε δημόσια αρχιτεκτονική εμπειρία, συνδέοντας την κολύμβηση, την ευεξία και τη ζωή στο λιμάνι.
Στην Κοπεγχάγη, το νερό δεν είναι απλώς θέα. Είναι μέρος της καθημερινότητας. Οι κάτοικοι κολυμπούν στο λιμάνι, περπατούν δίπλα στις αποβάθρες, συναντιούνται σε ξύλινες προβλήτες και βουτούν ακόμη και τον χειμώνα. Η σχέση της πόλης με το υδάτινο στοιχείο δεν έχει τον χαρακτήρα μιας καρτ ποστάλ. Είναι ζωντανή, καθημερινή και βαθιά αστική. Μέσα σε αυτή τη φιλοσοφία έρχεται να ενταχθεί ο νέος χώρος ευεξίας και κολύμβησης που σχεδιάζει το Kengo Kuma & Associates στο Paper Island, σε συνεργασία με το δανέζικο γραφείο Vilhelm Lauritzen Architects.
Η νέα αυτή άφιξη στο εσωτερικό λιμάνι της πόλης φιλοδοξεί να γίνει ένας από τους πιο ιδιαίτερους δημόσιους χώρους της Κοπεγχάγης: ένας τόπος όπου η κολύμβηση, η χαλάρωση, η σάουνα, ο ρυθμός της πόλης και η συνάντηση γίνονται κομμάτι της ζωής δίπλα στο νερό. Το Paper Island βρίσκεται σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της πόλης. Από πρώην βιομηχανική περιοχή μεταμορφώνεται σταδιακά σε νέο αστικό προορισμό, με κατοικίες, χώρους φαγητού, πολιτιστικές χρήσεις και διαδρομές που ανοίγονται προς το λιμάνι. Σε αυτό το περιβάλλον, η πρόταση του Kengo Kuma δεν έρχεται ως ένα κλειστό κέντρο ευεξίας, αποκομμένο από τον αστικό ρυθμό. Μοιάζει περισσότερο με πρόσκληση: να μπεις στο νερό, να μείνεις λίγο περισσότερο έξω, να δεις την πόλη από μια άλλη οπτική.
Η μορφή του κτιρίου
Κωνικοί και πυραμιδοειδείς όγκοι υψώνονται πάνω από μια διάφανη γυάλινη βάση, δημιουργώντας την αίσθηση ότι η κατασκευή ακουμπά ελαφρά ανάμεσα στην πόλη και τη θάλασσα. Με την επένδυση από τούβλο, οι συμπαγείς μορφές αποκτούν υφή, βάθος και μια πιο ανθρώπινη κλίμακα. Δεν μοιάζουν ψυχρές ή απρόσιτες, αλλά συνομιλούν με τη δανέζικη κατασκευαστική παράδοση με έναν σύγχρονο και διακριτικό τρόπο. Αυτό είναι ίσως και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του project. Ο Kengo Kuma δεν αντιμετωπίζει την τελετουργία του νερού ως πολυτελή απόδραση από την πόλη, αλλά ως μέρος της. Το φως, η θερμότητα, η κολύμβηση και η επαφή με τον δημόσιο χώρο οργανώνονται σε μια ενιαία εμπειρία. Το κτίριο σχεδιάζεται για να φιλοξενεί εσωτερικές και εξωτερικές πισίνες, χώρους wellness, εγκαταστάσεις άθλησης και κοινόχρηστες λειτουργίες, ενώ θα συνδέεται με τη δημόσια ζώνη κολύμβησης στο λιμάνι.
Η εμπειρία δεν περιορίζεται στο εσωτερικό. Μία από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες του έργου είναι η εξωτερική θερμαινόμενη πισίνα, τοποθετημένη ανάμεσα στις κεκλιμένες επιφάνειες της οροφής. Εκεί, ο επισκέπτης βρίσκεται μέσα στο ζεστό νερό, ενώ γύρω του απλώνεται το φως της Κοπεγχάγης, το λιμάνι, οι στέγες και η καθημερινή ζωή της πόλης. Είναι μια εικόνα σχεδόν κινηματογραφική, αλλά ταυτόχρονα απόλυτα καθημερινή: μια βουτιά, μια παύση, μια ανάσα μέσα στον αστικό ρυθμό.
Η πρόταση του Kengo Kuma
Η ιδέα του Ιάπωνα αρχιτέκτονα πατάει πάνω σε μια σκανδιναβική παράδοση που βλέπει το νερό όχι μόνο ως αναψυχή, αλλά ως τρόπο ζωής. Η κρύα βουτιά, η σάουνα, η παραμονή δίπλα στο λιμάνι και η εναλλαγή θερμού και ψυχρού δεν είναι απλώς wellness τάσεις. Είναι κοινωνικές τελετουργίες. Τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι συναντιούνται, χαλαρώνουν, μοιράζονται χρόνο και ξαναβρίσκουν μια πιο άμεση σχέση με το σώμα και το περιβάλλον τους. Έτσι, ο χώρος μοιάζει λιγότερο με ένα ακόμη αρχιτεκτονικό landmark και περισσότερο με κομμάτι της καθημερινής ζωής της πόλης. Ένας επισκέπτης μπορεί να το δει ως νέο προορισμό. Για τους κατοίκους, όμως, μπορεί να γίνει κάτι πιο απλό και πιο ουσιαστικό: ένας χώρος για μια πρωινή βουτιά, για λίγη ησυχία μετά τη δουλειά, για μια συνάντηση με φίλους, για μια διαφορετική εμπειρία του λιμανιού.
Η Κοπεγχάγη έχει εδώ και χρόνια επαναπροσδιορίσει τη σχέση της με το μέτωπο του λιμανιού. Εκεί όπου το λιμάνι είχε κάποτε κυρίως λειτουργικό χαρακτήρα, σήμερα γίνεται χώρος ζωής. Το νέο αυτό κέντρο ευεξίας και κολύμβησης συνεχίζει αυτή τη μετάβαση με έναν τρόπο που μοιάζει φυσικός για την πόλη: δεν απομακρύνει την ευεξία από την καθημερινότητα, αλλά την επαναφέρει μέσα σε αυτή. Όταν ανοίξει, δεν θα είναι απλώς ακόμη ένα έργο με την υπογραφή του Kengo Kuma. Θα είναι ένας χώρος όπου η αρχιτεκτονική συναντά ένα πολύ παλιό ανθρώπινο τελετουργικό: το νερό ως φροντίδα, ως συνάντηση, ως παύση. Και ίσως εκεί βρίσκεται η πραγματική του αξία, στο ότι μετατρέπει την επαφή με το νερό σε εμπειρία πόλης.
Φωτογραφίες: ©Kengo Kuma & Associates
www.kkaa.co.jp