Από την Νέα Υόρκη μέχρι τη Λισαβόνα και το Παρίσι, οι πιο εμβληματικές στάσεις μετρό παγκοσμίως συνδυάζουν ψηφιδωτά, αψίδες και ανεστραμμένους ουρανοξύστες.
Λίγοι είναι οι σταθμοί μετρό που μπορούν να συναγωνιστούν σε ομορφιά εκείνους της Μόσχας, της Αγίας Πετρούπολης και του Κιέβου. Κυλιόμενες σκάλες ατελείωτου μήκους οδηγούν στα έγκατα της γης -σε βάθος που σε ορισμένους σταθμούς ξεπερνά τα 100 μέτρα- όπου βρίσκονται αποβάθρες σαν υπόγεια παλάτια, με μωσαϊκά, γλυπτά, τοιχογραφίες και πολυελαίους. Ο μπαρόκ Komsomolskaya στη Μόσχα, ο Avtovo με τους περίτεχνους κίονες και τα μαρμάρινα δάπεδα στην Αγία Πετρούπολη και ο Zoloti Vorota στο Κίεβο με τα ψηφιδωτά και τις αψιδωτές αίθουσες που θυμίζουν βυζαντινή εκκλησία, είναι ορισμένοι από τους πιο ονομαστούς στον κόσμο. Με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία να έχει παγώσει τα ταξίδια σε αυτές τις πόλεις, τα social media γεμίζουν με άλλους εντυπωσιακούς σταθμούς, από τη Στοκχόλμη μέχρι τη Νέα Υόρκη.
T-Centralen, Στοκχόλμη
Το δίκτυο μετρό της Στοκχόλμης θεωρείται στο σύνολό του μια μόνιμη έκθεση τέχνης, καθώς περισσότεροι από 150 αρχιτέκτονες, ζωγράφοι και γλύπτες φιλοτέχνησαν τους σταθμούς του από τη δεκαετία του ’50 μέχρι σήμερα, μετατρέποντάς τους σε αξιοθέατα. Ο πιο γνωστός είναι ο T-Centralen, με τις μπλε και λευκές τοιχογραφίες γεμάτες μοτίβα από φύλλα και λουλούδια. Το μπλε χρώμα επιλέχθηκε γιατί προάγει την ηρεμία, τη γαλήνη και τη σταθερότητα σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από διαρκή κίνηση και γρήγορους ρυθμούς.
Olaias, Λισαβόνα
Ο διασημότερος σταθμός της πορτογαλικής πρωτεύουσας είναι ο Olaias, που κατασκευάστηκε για την Expo ’98 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Tomás Taveira. Για τα πολύχρωμα γεωμετρικά μοτίβα και τα ψηφιδωτά με τα ζωηρά χρώματα συνεργάστηκαν ντόπιοι καλλιτέχνες. Στόχος ήταν ο σταθμός να συμβολίζει το αισιόδοξο, καινοτόμο και γεμάτο ενέργεια πνεύμα της εποχής.
U-Bahn, Βερολίνο
Άλλη μια πόλη όπου η μετακίνηση με το μετρό αποτελεί εμπειρία αρχιτεκτονικής και διακοσμητικών τεχνών: από τον ιστορικό σταθμό Wittenbergplatz, που σχεδιάστηκε από τον Σουηδό αρχιτέκτονα Alfred Grenander στις αρχές του 20ού αιώνα, μέχρι τον εκθαμβωτικό Heidelberg Platz του Γερμανού Wilhelm Leitgebel, με τη θολωτή γυάλινη οροφή, τις τοξωτές γραμμές και τα διακοσμητικά μωσαϊκά με τις χρυσές λεπτομέρειες. Για τους aficionados του design, κρυμμένο θησαυρό αποτελούν και οι σταθμοί που σχεδίασε ο Rainer G. Rümmler τη δεκαετία του ’70, όπως οι Richard-Wagner-Platz και Nauener Platz, με τα έντονα ποπ αρτ φωτιστικά.
Toledo, Νάπολη
Τα Art Stations στη γραμμή 1 του μετρό της Νάπολης έχουν αναγάγει τη μετακίνηση σε πολιτιστική εμπειρία. Ο ωραιότερος από τους δέκα σταθμούς είναι ο Toledo, σχεδιασμένος από τον αρχιτέκτονα Óscar Tusquets Blanca, που ξεχωρίζει για τα μπλε μωσαϊκά και τις φωτεινές εγκαταστάσεις οι οποίες δημιουργούν την αίσθηση ότι βρίσκεσαι κάτω από το νερό.
Villejuif–Gustave Roussy, Παρίσι
Έναν «ανεστραμμένο ουρανοξύστη» που βυθίζεται στο υπέδαφος σχεδίασε το γαλλικό στούντιο Dominique Perrault Architecture για τον σταθμό Villejuif–Gustave Roussy, στα προάστια του Παρισιού. Ο σταθμός ανήκει στο νέο μετρό Grand Paris Express, ένα φιλόδοξο έργο με γραμμές μήκους 200 χιλιομέτρων που φιλοδοξεί να «καταπολεμήσει την κοινωνική ανισότητα», συνδέοντας αεροδρόμια, πανεπιστήμια και επιχειρηματικές περιοχές με λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές. Η διάφανη οροφή επιτρέπει στο φως να διαχέεται μέχρι τα χαμηλότερα επίπεδα, ενώ η κάθοδος προς τις αποβάθρες αποτελεί μια μοναδική οπτική εμπειρία.
Formosa Boulevard, Kaohsiung, Ταϊβάν
Στην πόλη-λιμάνι της νότιας Ταϊβάν, ο σταθμός Formosa Boulevard, με τις τέσσερις γυάλινες εισόδους που σχεδιάστηκαν από τον Ιάπωνα αρχιτέκτονα Shin Takamatsu, αποτελεί σταθερή στάση για κάθε ταξιδιώτη. Στο εσωτερικό του δεσπόζει το εντυπωσιακό Dome of Light, έργο του Ιταλού καλλιτέχνη Narcissus Quagliata, με 4.500 πολύχρωμα γυάλινα πάνελ που συμβολίζουν τη γη, τη φωτιά, το νερό και το φως.
World Trade Center Transportation Hub (PATH), Νέα Υόρκη
Ο διάσημος Ισπανός αρχιτέκτονας Santiago Calatrava περιέγραψε το αρχικό σχέδιο ως «ένα πουλί που απελευθερώνεται από το χέρι ενός παιδιού». Παρόλο που οι New York Times παρατήρησαν ότι τελικά μοιάζει περισσότερο με «έναν λεπτό στεγόσαυρο», ο συγκοινωνιακός κόμβος του World Trade Center -γνωστός και ως Oculus- αποτελεί ένα αρχιτεκτονικό επίτευγμα και μια σταθερή ατραξιόν του Financial District.