Το Musée des Arts Décoratifs στο Παρίσι αφιερώνει μια μεγάλη έκθεση στο στυλ Art Déco και παρουσιάζει την αναβίωση του Orient Express.
Ο πλούτος, τα τολμηρά χρώματα, οι γεωμετρικές φόρμες, οι καμπύλες, όλα όσα καθόρισαν το στυλ Art Déco, που γεννήθηκε πριν από έναν αιώνα, την εποχή της τζαζ, των Années folles και της ατμόσφαιρας που περιγράφει ο Χέμινγουεϊ ως «κινητή γιορτή» στο ομώνυμο αφήγημά του, γιορτάζονται στο μεγάλο αφιέρωμα του Musée des Arts Décoratifs, στο Παρίσι, με τίτλο «1925–2025. Cent ans d’Art Déco» (Εκατό χρόνια Art Déco).
Πέρα από το μικροσκοπικό necessaire Cartier, διακοσμημένο με σμάλτο, όνυχα και ζαφείρια (1926), τη γεωμετρική καρφίτσα από ασήμι και μαλαχίτη του τολμηρού κοσμηματοποιού Jean Desprès (1889–1980) και την καρέκλα από παλίσανδρο, ελεφαντόδοντο και δέρμα galuchat του διακοσμητή Clément Rousseau (1872–1950), οι επισκέπτες της έκθεσης θα θαυμάσουν ένα αναπαλαιωμένο κουπέ του θρυλικού τρένου Étoile du Nord, που εκτελούσε τη διαδρομή Παρίσι-Βρυξέλλες-Άμστερνταμ, καθώς και τρία μοντέλα του νέου Orient Express, σχεδιασμένα από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Maxime d’Angeac.
Το αυθεντικό κουπέ του Orient Express
H Orient Express είναι κύριος συνεργάτης της έκθεσης και στην κεντρική αίθουσα του μουσείου, παρουσιάζεται το αυθεντικό κουπέ του 1926 της Compagnie Internationale des Wagons-Lits. Πρόκειται για την εταιρεία του πρωτοπόρου Βέλγου πολιτικού μηχανικού και επιχειρηματία, Georges Nagelmackers, που δημιούργησε και το Orient Express, οραματιζόμενος ένα τρένο που θα πρόσφερε πρωτόγνωρη πολυτέλεια και εκλεπτυσμένη γαστρονομία, με χώρους διακοσμημένους από σπουδαίους καλλιτέχνες της εποχής, όπως ο σχεδιαστής René Prou, ο δημιουργός γυαλιού και κοσμημάτων René Lalique και η κόρη του, ζωγράφος και διακοσμήτρια Suzanne Lalique-Haviland.
Το Orient Express έκανε το πρώτο του ταξίδι το 1883· η χρυσή εποχή του ήταν η δεκαετία του 1920, ένα σύμβολο των πολυτελών ταξιδιών αλλά και ένα «κινούμενο μανιφέστο της αισθητικής αρ ντεκό». Πλάι στο παλιό κουπέ βρίσκονται ομοιώματα εσωτερικών χώρων σε φυσικό μέγεθος του νέου Orient Express, που θα ξεκινήσει τα ταξίδια του το 2027. Με την πρωτοβουλία του Sébastien Bazin, CEO του ομίλου Accor, ο μύθος αναγεννιέται, προσφέροντας, όπως σημειώνει το Musée des Arts Décoratifs, την απόλυτη πολυτέλεια: αυτήν του ξανακερδισμένου χρόνου.
Ο Γάλλος αρχιτέκτονας Maxime d’Angeac ζωντανεύει την αίγλη του θρυλικού τρένου με κυματιστούς καναπέδες σε ζωηρό πράσινο, βαθυκόκκινα έπιπλα, αστραφτερή λάκα και πλούσιες μοκέτες με γεωμετρικά σχέδια. Οι γυαλιστερές επενδύσεις των τοίχων, οι διάδρομοι που μοιάζουν να εκτείνονται στο άπειρο και η μουντή χρωματική παλέτα χαρίζουν θεατρική ατμόσφαιρα στο τρένο.
Όπως αναφέρει το Traveller, «κάθε βαγόνι τιμά το πνεύμα των μεγάλων δασκάλων της Art Déco, του σχεδιαστή επίπλων και διακοσμητή Jacques-Émile Ruhlmann, του γλύπτη Jean Dunand και της Suzanne Lalique-Haviland, ενώ ενσωματώνει τη δεξιοτεχνία και την τεχνολογία του 21ου αιώνα».
Η ιστορία της αναβίωσης του Orient Express
Ο ιστορικός σιδηροδρόμων Arthur Mettetal, ύστερα από δεκαετή έρευνα και χρησιμοποιώντας τους χάρτες της Google και δορυφορική απεικόνιση 3D, κατάφερε να εντοπίσει 17 εγκαταλειμμένα αυθεντικά βαγόνια της δεκαετίας του 1920, στα σύνορα Πολωνίας–Λευκορωσίας. Τα βαγόνια αναστηλώθηκαν με τη συμμετοχή περισσότερων από τριάντα τεχνιτών, υπό την καθοδήγηση του d’Angeac. «Διάφοροι τεχνίτες, γλύπτες, ωρολογοποιοί, μεταλλουργοί, υαλουργοί, επιπλοποιοί, ειδικοί στον φωτισμό και μηχανικοί· κάθε κομμάτι έχει τη λειτουργία του, κάθε χειρονομία έχει το νόημά της», σημειώνει ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Orient Express. Ανάμεσά τους βρίσκονται ιστορικοί γαλλικοί οίκοι που φημίζονται για το savoir-faire τους: από τα έπιπλα Rinck και τα υφάσματα Jouffre έως τα χειροποίητα χαλιά της Manufacture de Tapis de Bourgogne. Από τα εστιατόρια μέχρι τις καμπίνες ύπνου, το τελικό αποτέλεσμα, όπως σχολιάζει το Wallpaper, είναι «μια απόσταξη της ουσίας των πιο λαμπερών παλατιών της αρ ντεκό».
Πληροφορίες έκθεσης: https://madparis.fr/1925-2025-One-Hundred-Years-of-Art-Deco, έως τις 26 Απριλίου 2026.
Φωτογραφίες: Alixe Lay / Orient Express / group.accor.com
Εξωτερική φωτογραφία: www.maximedangeac.com