Στον δεξιοτέχνη του ρευστού στιλ είναι αφιερωμένη η έκθεση «Verner Panton: Form, Colour, Space», που παρουσιάζεται στο Vitra Design Museum, στο Weil am Rhein της Γερμανίας.
Το enfant terrible της δανέζικης σκηνής του ντιζάιν, που σχεδίαζε με ενθουσιασμό και φαντασία και δεν δίσταζε να κρεμάσει τις καρέκλες του από το ταβάνι και να δημιουργήσει living room που έμοιαζαν με παιδική χαρά, ήταν παράλληλα ένας δάσκαλος της φόρμας και των χρωμάτων. Γεννημένος το 1926, εκπαιδεύτηκε στο Τεχνικό Κολέγιο της Οντένσε και έλαβε πτυχίο αρχιτεκτονικής από τη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κοπεγχάγης. Τη διετία 1950-1952 εργάστηκε στο γραφείο του πρωτοπόρου του σκανδιναβικού μοντερνισμού Arne Jacobsen. Ύστερα ταξίδεψε στην Ευρώπη με το βαν του, ένα Volkswagen που είχε μετατρέψει σε κινητό σχεδιαστικό στούντιο.
Aπό τους πιο επαναστατικούς σχεδιαστές του 20ού αιώνα
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1950, ο Panton έδειξε, με τις ριζοσπαστικές νέες αντιλήψεις του για τον σχεδιασμό εσωτερικών χώρων, ότι ήθελε να ακολουθήσει μια εντελώς διαφορετική κατεύθυνση από την παράδοση του δανέζικου ντιζάιν. Όπως αναφέρει το Vitra Design Museum: «Με κούνιες και πύργους που προορίζονταν για κατοίκηση, αξιοποίησε τον οικιακό χώρο με παιχνιδιάρικο και ανεπιτήδευτο τρόπο, ενώ το φως, τα μοτίβα και οι προσεκτικά επιλεγμένες χρωματικές κλίμακες τού επέτρεπαν να διαμορφώνει την ατμόσφαιρα και τον χαρακτήρα των εσωτερικών χώρων του».
Συνδυάζοντας υλικά υψηλής τεχνολογίας με παιχνιδιάρικες φόρμες και έντονα χρώματα, ο Panton σημάδεψε με το φουτουριστικό στιλ του τη δεκαετία του 1960. Η πρώτη δημιουργία του που προκάλεσε αίσθηση ήταν η Cone Chair (1958), την οποία σχεδίασε για το εστιατόριο του πατέρα του. Στα εγκαίνια, την πρόσεξε ένας Δανός επιχειρηματίας και του πρότεινε να την περάσει στην παραγωγή. Ακολούθησε ένα μικρό σκάνδαλο, καθώς, σε μια φωτογράφιση για το περιοδικό Mobilia, ο Panton τοποθέτησε γυμνές κούκλες στις καρέκλες. Στη Νέα Υόρκη, πάλι, η ασυνήθιστη καρέκλα συγκέντρωσε τόσο πολύ κόσμο στη βιτρίνα ενός καταστήματος στην Πέμπτη Λεωφόρο, ώστε η αστυνομία ζήτησε την απομάκρυνσή της. Πολλά χρόνια αργότερα, ο Δανός σκηνοθέτης και φίλος του Panton, Niels-Jørgen Kaiser, παρομοίασε την τολμηρή πολυθρόνα με «μια μπαλαρίνα που στέκεται στις μύτες των ποδιών της και εκτελεί με ευκολία πιρουέτες».
Ακολούθησαν έπιπλα, υφάσματα και φωτιστικά, όπως το ανάρπαστο Shell Lamp με τους δίσκους από φίλντισι (1964), αλλά και ολόκληρα περιβάλλοντα, όπως το περίφημο Fantasy Landscape, που δημιούργησε για την έκθεση Visiona II το 1970: μια ολιστική εμπειρία χρωμάτων, υφών και φόρμας, η οποία παρουσιάστηκε σε ένα πλοίο κατά τη διάρκεια της έκθεσης επίπλου της Κολωνίας. Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του Δανού αρχιτέκτονα και βιομηχανικού σχεδιαστή, η έκθεση «Verner Panton: Form, Colour, Space» φωτίζει όλο το φάσμα της δημιουργικής του πορείας. Το αφιέρωμα παρουσιάζεται στο Vitra Schaudepot, το ξεχωριστό εκθεσιακό κτίριο του Vitra Design Museum, σχεδιασμένο από τους Herzog & de Meuron.
Περισσότερα από 40.000 τεκμήρια
Στην έκθεση, που είναι οργανωμένη με χρονολογική σειρά, παρουσιάζονται έπιπλα, πρωτότυπα μοντέλα, πειραματικές δημιουργίες, μακέτες, φωτογραφίες, αλλά και αρχιτεκτονικά σχέδια που σπάνια παρουσιάζονται στο κοινό. Όλα προέρχονται από το Αρχείο Verner Panton του μουσείου, το οποίο περιλαμβάνει συνολικά περισσότερα από 40.000 τεκμήρια. Τα εκθέματα εντάσσονται σε ένα ειδικά σχεδιασμένο σκηνικό που δεν θυμίζει τυπική έκθεση, αλλά μια ενιαία, πολύχρωμη σύνθεση. Όλα τα εμβληματικά έργα του είναι εδώ: το χαρούμενο κρεμαστό φωτιστικό Flowerpot (1968), η εντυπωσιακή Heart Cone Chair, με την πλάτη σε σχήμα καρδιάς, η αιθέρια Flying Chair (1963-1964), με το ημικυκλικό κέλυφος που αιωρείται στον χώρο, και φυσικά η θρυλική Panton Chair (1967), η πρώτη καρέκλα κατασκευασμένη από ένα ενιαίο κομμάτι συνθετικού υλικού, χωρίς πίσω πόδια, που αποτέλεσε τεχνικό επίτευγμα και άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην ιστορία του design.
Εικόνες από τους εσωτερικούς χώρους που σχεδίαζε, όπως η ψυχεδελική καντίνα του εκδοτικού οίκου Der Spiegel (1969), με τις οπτικές οφθαλμαπάτες, οικογενειακές φωτογραφίες στο γλυπτικό καθιστικό Living Tower (1969), καθώς και μια ανακατασκευή σε φυσικό μέγεθος του Fantasy Landscape βυθίζουν τους επισκέπτες στους πολύχρωμους, απροσδόκητους κόσμους του Verner Panton.
*Verner Panton: Form, Colour, Space, Vitra Design Museum, έως 9 Μαΐου 2027