Εξαγνιστικές εμπειρίες από τις παραλίες του Κονέκτικατ έως τις λίμνες της Τασμανίας, μέσα από τις σελίδες του βιβλίου “Ridiculously Good-Looking Saunas”.
Άγνωστοι μεταξύ τους κάθονται γυμνοί σε ένα μικρό ξύλινο δωμάτιο, σε θερμοκρασία 80-100°C, με διαλείμματα για βουτιές σε μια παγωμένη λίμνη -αν δεν το έχεις δοκιμάσει ακούγεται σαν νεανική τρέλα. Για τους Φινλανδούς, όμως, είναι αναπόσπαστο μέρος του ευ ζην εδώ και αιώνες, «μια εκκλησία της φύσης», όπως αναφέρει η UNESCO, που ένταξε την παράδοση της σάουνας στον Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 2020.
Με τα οφέλη της σάουνας να έχουν γίνει ξακουστά σε όλο τον κόσμο μέσα από τα social media, η πρακτική έχει εξαπλωθεί πέρα από τα όρια της Σκανδιναβίας -στη Βρετανία, όπου υπάρχουν πάνω από 600 σάουνες, η Gen Z τη θεωρεί τη νέα παμπ, ενώ στις ΗΠΑ τα ποτά μετά τη δουλειά έχουν αντικατασταθεί από τελετουργίες aufguss και ice baths, από το Σιάτλ μέχρι τη Νέα Υόρκη.
Ένα οπτικό ανθολόγιο της σάουνας
Συνεπαρμένος από την κουλτούρα της σάουνας, ο Christopher Selman επιμελείται την καλαίσθητη έκδοση “Ridiculously Good-Looking Saunas” που κυκλοφορεί από τον διεθνή εκδοτικό οίκο gestalten. Σχεδιαστής, κατασκευαστής και συνιδρυτής της Out of the Valley, μιας βρετανικής εταιρείας με έδρα το Ντέβον που ειδικεύεται στον σχεδιασμό και την κατασκευή bespoke σάουνας, ο Selman είναι επίσης και παθιασμένος εξερευνητής: πρόσφατα ταξίδεψε επί έναν χρόνο για να βρει τις ομορφότερες σάουνες, με κριτήριο τόσο την πρωτοποριακή αρχιτεκτονική όσο και την προνομιακή τοποθεσία.
Ο Selman επισκέφθηκε πάνω από 100 τέτοιους χώρους, από design onsen στην Ιαπωνία μέχρι δυσπρόσιτες πλωτές σάουνες στον Καναδά, προσβάσιμες μόνο με καγιάκ, καθώς και στούντιο που εξειδικεύονται στον σχεδιασμό και την κατασκευή σάουνας.
Οι ωραιότερες συγκεντρώθηκαν σε αυτό το βιβλίο, ένα «οπτικό ανθολόγιο» της αρχιτεκτονικής της σάουνας. Σύντομα κεφάλαια εμβαθύνουν στην κουλτούρα της σάουνας, από τον ιαπωνικό όρο totonou, που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ευφορική κατάσταση μετά την τελετουργία, μέχρι το φινλανδικό Löyly, τον ατμό που αναδύεται από τις πέτρες και προσφέρει σωματική αλλά και πνευματική επαναφορά. Στις 256 σελίδες του φιλοξενούνται σάουνες για κάθε γούστο -για κοσμοπολίτες ή αναχωρητές, λάτρεις του ντιζάιν ή της άγριας φύσης.
Υπάρχουν τα pirts -δεντρόσπιτα με τοίχους επενδυμένους με μαλλί του Ziedlajas Nature Spa στη Λετονία (pirts είναι η παραδοσιακή λετονική σάουνα). Η υποβρύχια σάουνα με θέα στον βυθό της λίμνης, στον βιολογικό αμπελώνα και πολυτελή προορισμό αγροτουρισμού και wellness Ästad Vingård στη Σουηδία. Η προσιτή, κινητή Wildwater, που περιοδεύει στις αμμουδιές του Εθνικού Πάρκου Πέμπροκσαϊρ στην Ουαλία. Τα τεράστια βαρέλια σόγιας 100 ετών, που επαναχρησιμοποιούνται ως σάουνες στο glamping resort From P, με θέα τις Ιαπωνικές Άλπεις.
Είναι όλες ξεχωριστές, φτιαγμένες να προάγουν την υγεία και την επαναρύθμιση, να καλλιεργούν το αίσθημα σύνδεσης με τους ανθρώπους και τη φύση. Ανάμεσά τους βρίσκονται και βραβευμένα αρχιτεκτονικά projects, όπως η Sauna Bivak του ομώνυμου ουγγρικού στούντιο αρχιτεκτονικής, ένας μονόλιθος με εξωτερική επένδυση από σκουρόχρωμο, απανθρακωμένο ξύλο και τέσσερα λεπτά στηρίγματα που επιτρέπουν την εύκολη μεταφορά και τοποθέτησή του σε διαφορετικά εδάφη κατά μήκος του Δούναβη.
Ανάλογη απήχηση στον κόσμο του ντιζάιν και της τέχνης είχε και το Solar Egg των Σουηδών καλλιτεχνών Mats Bigert και Lars Bergström: η σάουνα–καθρέφτης, με το ωοειδές σχήμα και την εξωτερική επένδυση από 69 επιχρυσωμένα πάνελ που δημιουργεί συναρπαστικές αντανακλάσεις φωτός, αφού περιόδευσε για σχεδόν δέκα χρόνια σε μουσεία και εκθέσεις σε όλη την Ευρώπη, επέστρεψε πλέον στην πατρίδα της, την Κιρούνα. Οι δημιουργοί της την αποκαλούν «κοινωνικό γλυπτό» -είναι ένα βιωματικό έργο τέχνης αφού προσφέρεται όχι μόνο για θαυμασμό αλλά και για σάουνα.
Τέλος, την υπογραφή του Kengo Kuma έχει η σάουνα SAZAE, που βρίσκεται στο glamping Sana Mane, στο νησί Ναοσίμα, στην Ιαπωνία. Ο διάσημος αρχιτέκτονας σχεδίασε ένα σπειροειδές καταφύγιο από 1.500 στοιβαγμένα φύλλα ξύλου που περιστρέφονται προς τα μέσα. «Το εξωτερικό μέρος έχει αμέτρητες πτυχώσεις σαν όστρακο, προσδίδοντας στην επιφάνεια μια εντυπωσιακή σκίαση. Στο εσωτερικό, οι πτυχώσεις είναι διαμορφωμένες απαλά ώστε να προσαρμόζονται στο σώμα και να παρέχουν μια άνετη εμπειρία καθίσματος. Μόνο το κυκλικό άνοιγμα στην οροφή αφήνει το φως να μπει, δημιουργώντας μια διαλογιστική εμπειρία», αναφέρει το Kengo Kuma & Associates.
Φωτογραφίες: Ridiculously Good-Looking Saunas, Christofer Selman, gestalten
gestalten.com