Με κάτοψη εμπνευσμένη από τη Μεγάλη Ρηξιγενή Κοιλάδα, το Bishoftu International Airport, έργο των Zaha Hadid Architects, φιλοδοξεί να αποτελέσει το μεγαλύτερο έργο αεροπορικών υποδομών στην ιστορία της Αφρικής.
Μεγαλειώδεις κυματισμοί, ρευστές καμπύλες, δυναμικές γωνίες, όλα τα στοιχεία για τα οποία έγινε διάσημη η Zaha Hadid συνεχίζουν να εκπλήσσουν στα έργα που σχεδιάζει το αρχιτεκτονικό γραφείο της. Το βρετανικό γραφείο, που ιδρύθηκε το 1979 από τη βραβευμένη με Pritzker Ιρακινή-Βρετανή αρχιτέκτονα, αυτή τη φορά ανέλαβε τον σχεδιασμό ενός αεροδρομίου στην πόλη Bishoftu της Αιθιοπίας, το οποίο θα είναι «το μεγαλύτερο έργο αεροπορικών υποδομών στην ιστορία της Αφρικής».
Ενα έργο-όραμα για την Αιθιοπία και την Αφρική
Σαράντα χιλιόμετρα νότια της πρωτεύουσας Αντίς Αμπέμπα, το Bishoftu International Airport (BIA) φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε παγκόσμιο αεροπορικό κόμβο της Αφρικής και θα συνδέεται με την πρωτεύουσα και το υφιστάμενο αεροδρόμιο Bole με τρένο υψηλής ταχύτητας. Η πρώτη φάση του BIA, που προγραμματίζεται να λειτουργήσει από την Ethiopian Airlines το 2030, θα περιλαμβάνει έναν τερματικό σταθμό 660.000 τετραγωνικών μέτρων και δύο διαδρόμους προσγείωσης και απογείωσης, με δυνατότητα εξυπηρέτησης 60 εκατομμυρίων επιβατών ετησίως. Όπως επισημαίνει το γραφείο, ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί στα 110 εκατομμύρια επιβάτες μετά την ολοκλήρωση του αεροδρομίου, όταν θα διαθέτει τέσσερις διαδρόμους και θέσεις στάθμευσης για 270 αεροσκάφη.
Οι αρχιτέκτονες σχεδίασαν μια εντυπωσιακή αρθρωτή κατασκευή από σκυρόδεμα και χάλυβα, η οποία διαμορφώνεται γύρω από έναν κεντρικό άξονα που στοχεύει στη βελτιστοποίηση της κυκλοφορίας των επιβατών και στη μείωση των αποστάσεων μετεπιβίβασης. Το σχέδιο του άξονα είναι εμπνευσμένο, όπως εξηγούν οι αρχιτέκτονες, από τη Μεγάλη Ρηξιγενή Κοιλάδα, ένα τεράστιο γεωλογικό ρήγμα που εκτείνεται από τη Μέση Ανατολή έως την Ανατολική Αφρική και διέρχεται μέσα από τη χώρα, καθορίζοντας το κλίμα και το τοπίο. Στο εσωτερικό, κάθε πτέρυγα του αεροδρομίου διαθέτει διαφορετικό σχεδιασμό και χρωματική παλέτα που θα αντικατοπτρίζει τα ποικίλα τοπία της Αιθιοπίας.
«Καθώς έως και το 80% των επιβατών θα πραγματοποιεί μετεπιβίβαση μεταξύ προορισμών χωρίς να εξέρχεται από το αεροδρόμιο, το BIA έχει σχεδιαστεί ώστε να ανταποκρίνεται σε αυτές τις ανάγκες, ενσωματώνοντας εκτεταμένες παροχές για τους επιβάτες σε transit, όπως ξενοδοχείο εντός της ζώνης αεροδρομίου με 350 δωμάτια, μεγάλη ποικιλία χώρων εστίασης και ψυχαγωγίας, καθώς και υπαίθριους κήπους διαμορφωμένους με ενδημικά φυτά και αυλές για ξεκούραση», αναφέρουν οι Zaha Hadid Architects.
Το αεροδρόμιο, που θα βρίσκεται στο εύκρατο υποτροπικό ορεινό κλίμα της περιοχής Ορόμια της Αιθιοπίας, έχει σχεδιαστεί ώστε να λάβει πιστοποίηση LEED Gold, μια διεθνή πιστοποίηση βιώσιμης δόμησης που απονέμεται σε κτίρια με υψηλές επιδόσεις στην ενεργειακή απόδοση, την εξοικονόμηση πόρων και τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Το ντιζάιν του κτιρίου ευνοεί τον φυσικό αερισμό, την κυκλοφορία του φωτός και τη σκίαση, ενώ οι υπαίθριοι χώροι επιτρέπουν στους επιβάτες να απολαμβάνουν τα ζεστά καλοκαίρια και τους ήπιους χειμώνες της χώρας. Φωτοβολταϊκά συστήματα θα καλύπτουν μέρος των ενεργειακών αναγκών και κανάλια όμβριων υδάτων θα οδηγούν σε νέους υγροτόπους και βιοαπορροφητικά κανάλια (bioswales).
Το BIA δεν είναι το πρώτο αεροπορικό έργο του φημισμένου αρχιτεκτονικού γραφείου. Τον Ιούνιο, σε συνεργασία με το αυστραλιανό αρχιτεκτονικό γραφείο Cox Architecture, ολοκληρώθηκε το Western Sydney International Airport, με την περίφημη κυματιστή οροφή από ξύλινες περσίδες εμπνευσμένη από τα μοτίβα που δημιουργούνται στον φλοιό του ευκαλύπτου. Παράλληλα, σχεδιάζουν ένα νέο terminal αφίξεων για το Διεθνές Αεροδρόμιο του Βίλνιους, με μια πτυχωτή ξύλινη στέγη που παραπέμπει στην παραδοσιακή λιθουανική τέχνη και τη λαογραφία, καθώς είναι εμπνευσμένη από τα sodai, τα περίτεχνα κρεμαστά διακοσμητικά κήπου από άχυρο που το 2023 εντάχθηκαν στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Τέλος, το γραφείο έχει σχεδιάσει το Διεθνές Αεροδρόμιο του Πεκίνου Ντάξινγκ, που ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2019: πρόκειται για ένα έργο τεράστιας κλίμακας -ο τερματικός σταθμός έχει έκταση 97 ποδοσφαιρικών γηπέδων- με φουτουριστικό σχεδιασμό εμπνευσμένο από τη μορφή του αστερία.
Φωτογραφίες: www.zaha-hadid.com