Πώς εξηγείται επιστημονικά που με μερικούς νιώθουμε ότι κινούμαστε στο ίδιος μήκος κύματος και ότι μιλάμε την ίδια γλώσσα και με άλλους η συζήτηση είναι αμήχανη και άβολη.
Οι ώρες περνούν, αλλά μοιάζουν μόνο με λίγα λεπτά. Δεν υπάρχουν άβολες διακοπές, αλλά συνοχή στις σκέψεις και τα λόγια, σαν μια απόλυτα συντονισμένη ορχήστρα, σαν μελετημένη χορογραφία με τους χορευτές να κάνουν διάλογο με αρμονικές και ευέλικτες φιγούρες. Οι συζητήσεις με μερικούς ανθρώπους ρέουν, κυλούν ομαλά και δεν είναι -σχεδόν- ποτέ άβολες. Δε χρειάζεται να σκεφτούμε πολλές φορές αυτό που θέλουμε να πούμε, οι λέξεις βγαίνουν αβίαστα, πολύ συχνά συμπληρώνοντας τη φράση αυτού που βρίσκεται απέναντί μας. Σε άλλες περιπτώσεις, η συζήτηση μοιάζει με πραγματικό βασανιστήριο. Μονολεκτικές απαντήσεις, κενά που δύσκολα γεμίζουν και αμήχανα βλέμματα. Μια αφορμή, όπως ένα αναπάντεχο τηλεφώνημα, μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια ώστε να βγει κανείς από τη δύσκολη στιγμή.
Γιατί, όμως, με κάποιους ανθρώπους συνδεόμαστε πιο εύκολα, σε σχέση με άλλους; Τι σημαίνει ότι με τους πρώτους κάνουμε «κλικ»;
Εγκεφαλικός συγχρονισμός
Ο νευροεπιστήμονας Μπεν Ράιν, συγγραφέας του βιβλίου «Γιατί οι εγκέφαλοι χρειάζονται φίλους. Η νευροεπιστήμη της κοινωνικής σύνδεσης» αποδίδει το φαινόμενο στον συγχρονισμό των εγκεφάλων. Σύμφωνα με δηλώσεις του στο Big Think, η εγκεφαλική επικοινωνία δεν πρόκειται για επιστημονική φαντασία, αλλά για πραγματικότητα. Όταν δύο άνθρωποι αλληλεπιδρούν, συνεργάζονται ή μοιράζονται μια εμπειρία, η εγκεφαλική τους δραστηριότητα μπορεί να συγχρονιστεί. Μάλιστα, αν υποβάλλονταν σε μαγνητική τομογραφία ταυτόχρονα εκείνη τη στιγμή, θα καταγράφονταν πανομοιότυπα πρότυπα εγκεφαλικής δραστηριότητας. Ο ειδικός θεωρεί πιθανό ότι όταν τα πηγαίνουμε καλά με κάποιον, συγχρονίζουμε τον εγκέφαλό μας με τον δικό του και έτσι διευκολύνεται η επικοινωνία. Σε περίπτωση που αυτό δεν συμβαίνει, ενδέχεται απλώς να πρόκειται για εγκεφαλική ασυμβατότητα.
Μιλάτε την «ίδια γλώσσα»; Η σχέση σας έχει μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας
Ο τρόπος που μιλάμε αποτελεί σημαντικό στοιχείο για το αν θα πετύχει μια σχέση ή όχι. Όταν συνομιλούμε με ανθρώπους που έχουν το ίδιο γλωσσικό ύφος με το δικό μας, τότε άμεσα δημιουργείται η αίσθηση της σύνδεσης, στις πρώτες κιόλας αλληλεπιδράσεις. Μελέτη του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Ώστιν που δημοσιεύθηκε στο Psychological Science, δείχνει πως οι άνθρωποι που μιλούν με παρόμοιο τρόπο είναι πιο συμβατοί.
Οι ερευνητές διεξήγαγαν δύο διαφορετικά πειράματα: Στο πρώτο, ζευγάρια φοιτητών συνομιλούσαν καλύπτοντας τα ίδια θέματα. Μπορεί η συζήτηση να φαινόταν πανομοιότυπη, ωστόσο από την μετέπειτα ανάλυση προέκυψαν έντονες διαφορές στο γλωσσικό ύφος. Τα ζευγάρια με «κοντινό» τρόπο επικοινωνίας ήταν τέσσερις φορές πιο πιθανό να επιθυμούν μελλοντική επαφή, σε σχέση με εκείνα που το στυλ τους δεν ήταν κοινό. Το ίδιο μοτίβο αποκαλύφθηκε και στις διαδικτυακές συνομιλίες σε ζευγάρια που βρίσκονταν στο πρώτο στάδιο της γνωριμίας τους. Σχεδόν το 80% εκείνων με παρόμοιο στυλ γραφής συνέχισαν τις συναντήσεις τους τρεις μήνες μετά το πείραμα, σε σύγκριση με περίπου το 54% των ζευγαριών που δεν μιλούσαν την «ίδια γλώσσα».
Καθοριστικός ο χρόνος
Μελέτη του Κολεγίου Ντάρτμουθ στο Νέο Χάμσαϊρ που δημοσιεύθηκε στο PNAS, έδειξε ότι το «κλικ» δεν είναι σχήμα λόγου, αλλά πραγματικά συμβαίνει και σχετίζεται με το χρονικό συντονισμό σε μια συζήτηση. Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές βιντεοσκόπησαν και παρατήρησαν 10 διαφορετικές συνομιλίες 66 συμμετεχόντων. Η καθεμία εξ αυτών πραγματοποιήθηκε με διαφορετικό συνομιλητή του ίδιου φύλου, ενώ το θέμα συζήτησης ήταν επιλογής τους. Μετά το τέλος της συζήτησης, οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν την αναπαραγωγή του βίντεο και βαθμολόγησαν πόσο συνδεδεμένοι ένιωθαν με τον συνομιλητή τους, καθ’ όλη τη διάρκεια του διαλόγου. Οι συνομιλίες με ταχύτερους χρόνους απόκρισης συσχετίστηκαν με συναισθήματα μεγαλύτερης κοινωνικής σύνδεσης. Με λίγα λόγια, όσο πιο γρήγορα απαντούσαν ή συμπλήρωναν τη φράση του συνομιλητή τους, τόσο πιο πολύ ένιωθαν ότι συνδέονται μαζί του.
«Κλειδί» η κοινή αίσθηση του χιούμορ
Το γέλιο μας ενώνει και αυτό αποδεικνύεται και επιστημονικά. Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, διαπίστωσαν ότι η κοινή αίσθηση του χιούμορ ενισχύει την αίσθηση της σύνδεσης. Οι επιστήμονες κατέγραψαν τους συμμετέχοντες στη μελέτη να αντιδρούν σε αστεία ή σε λιγότερο αστεία στιγμιότυπα. Εκείνοι που γέλασαν μαζί ένιωσαν μεγαλύτερη σύνδεση, καθώς το κοινό γέλιο σηματοδοτεί ότι βλέπουν τον κόσμο με τον ίδιο τρόπο.
Έτσι, την επόμενη φορά που θα νιώσετε ότι έχετε «κάνει κλικ» με κάποιον, σκεφτείτε ότι δεν πρόκειται απλώς για ιδέα σας. Η δραστηριότητα του εγκεφάλου σας θα μπορούσε να συγχρονίζεται σε πραγματικό χρόνο με έναν άλλο ανθρώπινο εγκέφαλο και ίσως η αίσθηση της σύνδεσης να μην είναι τυχαία.
Εισαγωγική φωτογραφία: Getty Images / Ideal Image