Βρέθηκε στο κέντρο ενός βασιλικού σκανδάλου πριν ακόμη αποκτήσει τίτλο ή επίσημο ρόλο και κατάφερε να επηρεάσει τη μοίρα της βρετανικής μοναρχίας.
Η Wallis Simpson γεννήθηκε το 1896 ως Bessie Wallis Warfield, σε μια οικογένεια με κοινωνική παρουσία αλλά περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες. Ο πατέρας της πέθανε λίγους μήνες μετά τη γέννησή της, αφήνοντας τη μητέρα της να στηρίζεται σε συγγενείς για να διατηρήσει μια στοιχειώδη αξιοπρέπεια.
Η μικρή Wallis μεγάλωσε στη Βαλτιμόρη, ανάμεσα σε σπίτια συγγενών και ξενοδοχεία και η εκπαίδευσή της χρηματοδοτούνταν κυρίως από τον ισχυρό αλλά ελεγκτικό θείο της, αδελφό του πατέρα της. Στο Oldfields, το ακριβό σχολείο θηλέων όπου φοίτησε, ξεχώρισε για την αυτοπεποίθηση, τη ζωηρότητα και την ανεξαρτησία της. Διέθετε εκείνο το κράμα ευφυΐας και θράσους και ήταν πρόθυμη να παραβεί τους κανόνες και να τραβήξει την προσοχή. Μετά την αποφοίτησή της βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα λιγότερο λαμπερή. Ο θάνατος συγγενών και η οικονομική εξάρτηση από τον θείο της περιόριζαν τις κινήσεις της, ενώ η αδυναμία της οικογένειας να χρηματοδοτήσει μια ουσιαστική κοινωνική παρουσία, την άφηνε στο περιθώριο των κύκλων στους οποίους επιθυμούσε να ανήκει.
Σε αυτό το κλίμα, η μετακίνησή της στη Φλόριντα, στο σπίτι της ξαδέλφης της, λειτούργησε ως διέξοδος, μια πρώτη επαφή με έναν πιο ανοιχτό κόσμο, αυτόν των αξιωματικών της αεροπορίας του ναυτικού που εκπαιδεύονταν στην Πενσακόλα.
Ένας γάμος χωρίς σταθερότητα
Εκεί, σε ηλικία μόλις 19 ετών, γνώρισε τον Earl Winfield Spencer Jr., έναν από τους πρώτους πιλότους του αμερικανικού ναυτικού. Παντρεύτηκαν γρήγορα, όμως ο γάμος αποδείχθηκε οδυνηρός. Ο Spencer έπινε πολύ, ξεσπούσε βίαια, γινόταν χειριστικός και απρόβλεπτος. Λόγω της δουλειάς του, η Wallis βρέθηκε να μετακινείται συνεχώς και να ζει μόνη για μεγάλα διαστήματα. Ο πρώτος της γάμος δεν της έδωσε ασφάλεια, της έμαθε όμως να αντέχει. Με τα χρόνια, η σχέση τους είχε ήδη φθαρεί σε σημείο που οι περίοδοι χωριστής ζωής γίνονταν όλο και πιο συχνές. Όταν ο Spencer στάλθηκε στην Άπω Ανατολή, η απόσταση ανάμεσά τους φάνηκε αρχικά να επιβεβαιώνει το τέλος. Ωστόσο, το 1924, ύστερα από δική του πρόσκληση, η Wallis ταξίδεψε στο Χονγκ Κονγκ σε μια τελευταία προσπάθεια να σώσουν τον γάμο τους. Η επανασύνδεση αποδείχθηκε σύντομη.
Η σχέση κατέρρευσε ξανά και εκείνη τον εγκατέλειψε, περνώντας μόνη της ένα διάστημα στην Κίνα, το λεγόμενο «lotus year» (ένα διάστημα ζωής εκτός κανόνων, μια περίοδος ελευθερίας και μετάβασης) που αργότερα τροφοδότησε πολλές, ατεκμηρίωτες φήμες. Επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες πιο έμπειρη και συνειδητοποιημένη ως προς το τι ήθελε και τι δεν άντεχε πια. Μετά το διαζύγιό της από τον Spencer, το 1927, πέρασε μια σύντομη περίοδο αβεβαιότητας στη Νέα Υόρκη, όπου η οικονομική ανάγκη συνυπήρχε με την απροθυμία της να αποδεχθεί μια ζωή συμβατικής εργασίας και μικρών προσδοκιών. Μέσα από τον κοινωνικό της κύκλο γνώρισε τον Αγγλοαμερικανό ναυλομεσίτη, Ernest Simpson, που διέθετε μόρφωση, οικονομική σταθερότητα, αλλά και σύζυγο.
Η ίδια είχε γράψει στη μητέρα της ότι το πιο σοφό που μπορούσε να κάνει ήταν να τον παντρευτεί, γιατί δεν άντεχε να παλεύει άλλο μόνη, χωρίς χρήματα και ασφάλεια. Ο Simpson πήρε τελικά διαζύγιο και το 1928 παντρεύτηκαν. Λίγο αργότερα εγκαταστάθηκαν στο Λονδίνο, όπου βρισκόταν το επαγγελματικό του περιβάλλον. Εκεί, η Wallis βρήκε το ιδανικό πεδίο για να εξελίξει το κοινωνικό της ταλέντο. Ξεχώρισε για τη φινέτσα της στη διακόσμηση, τη φιλοξενία, τα δείπνα και τον τρόπο με τον οποίο μπορούσε να δημιουργεί ατμόσφαιρα. Αν και οι παλιές βρετανικές οικογένειες δεν την αντιμετώπισαν ως ίση, ήξερε να στήνει σκηνικά και να κατακτά τη θέση της μέσα σε αυτά.
Η αρχή μιας σχέσης με συνέπειες
Η γνωριμία με τον πρίγκιπα της Ουαλίας, το 1931, έγινε μέσω της επίσημης ερωμένης του, Thelma Furness, παντρεμένη και η ίδια. Ο Edward ήταν γοητευτικός και σύγχρονος, αλλά ταυτόχρονα ασταθής, νευρικός, πεισματάρης και εξαρτημένος από την ανάγκη του να νιώθει συναισθηματικά ασφαλής. Είχε δύσκολη σχέση με τον πατέρα του, βασιλιά Γεώργιο Ε΄, κουβαλούσε τραύματα και ματαιώσεις και συχνά έδειχνε ελάχιστο ενδιαφέρον για τη σοβαρότητα των θεσμικών του υποχρεώσεων. Η Wallis τον αντιμετώπισε σαν άνδρα που χρειαζόταν όρια. Τον διόρθωνε, τον περιόριζε, του μιλούσε χωρίς δουλοπρέπεια. Για έναν πρίγκιπα συνηθισμένο είτε στην κολακεία είτε στον φόβο, αυτό ήταν καινούργιο και σχεδόν εθιστικό.
Καθώς η σχέση με τον πρίγκιπα εδραιωνόταν, ο γάμος της είχε αρχίσει να διαλύεται. Ο Ernest εργαζόταν όλο και περισσότερο για να καλύπτει τα ακριβά γούστα της Wallis, έλειπε συχνά, ενώ ο πρίγκιπας ζητούσε διαρκώς την παρουσία της. Το επόμενο διάστημα τη σύστησε στους γονείς του, της έστελνε δώρα και χρήματα και περνούσε ατελείωτες ώρες μαζί της, ενώ η παρουσία της προκαλούσε εμφανή δυσφορία στην οικογένειά του. Η βασιλική οικογένεια δεν την αποδέχθηκε ποτέ και είδε σε εκείνη μια απειλή, όχι μόνο επειδή ήταν διαζευγμένη και Αμερικανίδα, αλλά και επειδή ασκούσε στον Edward μια μοναδική επιρροή. Η Wallis δεν ήταν μια παθητική παρουσία στο παρασκήνιο. Διάβαζε, άκουγε, εξέφραζε τις απόψεις της, είχε γίνει η έμπιστή του και ζητούσε τη γνώμη της σε μια εποχή που ο ίδιος έδειχνε όλο και πιο απρόθυμος να αφιερωθεί στα κρατικά του καθήκοντα.
Όταν ο βασιλιάς πέθανε τον Ιανουάριο του 1936 και ο Edward ανέβηκε στον θρόνο, δήλωσε ότι θέλει να την παντρευτεί. Αυτόματα η σχέση τους έγινε συνταγματικό πρόβλημα. Η Wallis ήταν δις διαζευγμένη, με δύο εν ζωή πρώην συζύγους. Ο τότε πρωθυπουργός, Stanley Baldwin, ήταν κατηγορηματικός. Ένας τέτοιος γάμος δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτός ούτε από την κυβέρνηση ούτε από την εκκλησία. Η Wallis άρχισε να πανικοβάλλεται μπροστά στο μέγεθος της κρίσης και τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, κυνηγημένη από τη δημοσιότητα και ένα ανοιχτά εχθρικό και επικίνδυνο κλίμα, έφυγε για τη Γαλλία. Η πίεση δεν περιοριζόταν πλέον στα πρωτοσέλιδα: δεχόταν απειλητικά ανώνυμα γράμματα, ενώ έξω από το σπίτι της συγκεντρώνονταν πλήθη και δεν έλειψαν περιστατικά με πέτρες να εκτοξεύονται στα παράθυρα.
Η παραίτηση, ο γάμος και τα χρόνια της εξορίας
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Edward, προς μεγάλη απογοήτευση όλων των μελών της βασιλικής οικογένειας, υπέγραψε την πράξη παραίτησης, παρουσία των αδελφών του. Την επόμενη ημέρα, στο ραδιοφωνικό του διάγγελμα, είπε μεταξύ άλλων: «Διαπιστώνω ότι είναι αδύνατο να εκπληρώσω τα καθήκοντά μου ως βασιλιάς, χωρίς τη βοήθεια και την υποστήριξη της γυναίκας που αγαπώ». Η φράση αυτή καθόρισε έκτοτε την εικόνα και των δύο: εκείνον ως βασιλιά που θυσίασε τον θρόνο για τον έρωτα, εκείνη ως γυναίκα για την οποία ανατράπηκε η πορεία της βρετανικής μοναρχίας.
Ωστόσο, η πραγματικότητα ήταν πιο σύνθετη. Η βρετανική πολιτική τάξη είχε σοβαρές επιφυλάξεις για τον Edward, τον χαρακτήρα του, την ορθή πολιτική του κρίση, την απροθυμία του να μελετά κρατικά έγγραφα (τα οποία άφηνε να διαβάζει η Wallis) και τη γενικότερη αστάθειά του. Υπήρχαν βαθύτερες ανησυχίες από την κυβέρνηση για έναν μονάρχη που το σύστημα δεν εμπιστευόταν.
Παρόλα αυτά, ο γάμος τους τελέστηκε στις 3 Ιουνίου 1937, στο Château de Candé (ιδιοκτησίας φίλου τους) στην κοιλάδα του Λίγηρα, στη Γαλλία και η εικόνα της τελετής είχε μια λάμψη προσεκτικά σκηνοθετημένη αλλά βαθιά μελαγχολική. Η Wallis φορούσε το περίφημο γαλάζιο φόρεμα που έμεινε στην ιστορία ως «Wallis blue», του οίκου υψηλής ραπτικής Mainbocher. Οι προσκεκλημένοι ήταν ελάχιστοι και επιλεγμένοι με προσοχή, η βρετανική βασιλική οικογένεια και η κυβέρνηση απουσίαζαν, ενώ ακόμη και ο ιερέας που δέχτηκε να τελέσει το μυστήριο στιγματίστηκε για την απόφασή του.
Την ίδια ημέρα, ένα γράμμα του αδελφού του και βασιλιά Γεωργίου ΣΤ΄ ξεκαθάριζε ότι η νέα δούκισσα δεν θα έφερε ποτέ την προσφώνηση «Αυτής Βασιλική Yψηλότητα» (Her Royal Highness). Ο Edward το θεώρησε προσβολή και παρά την επίσημη άρνηση του παλατιού, ζήτησε από το προσωπικό του να την προσφωνεί κανονικά με αυτόν τον τίτλο.
Ένας από τους λίγους που παρέμεινε πιστός στον πρώην βασιλιά και στήριξε το ζευγάρι στα μετέπειτα πολιτικά δράματα που τους αφορούσαν, ήταν ο Winston Churchill. Τους επισκέφθηκε μάλιστα όταν εγκαταστάθηκαν στη νέα τους βίλα Château de la Croë, στη γαλλική Ριβιέρα, αργότερα ιδιοκτησίας Ωνάση και μετέπειτα Νιάρχου.
Ακολούθησαν χρόνια που έμοιαζαν ταυτόχρονα λαμπερά, αλλά άδεια. Το ζευγάρι ταξίδεψε στην Ευρώπη, επισκέφθηκε τη ναζιστική Γερμανία και συναντήθηκε με τον Χίτλερ, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τη θέση του απέναντι στη Βρετανία. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου στάλθηκαν στις Μπαχάμες, σε μια αποικιακή διοικητική θέση που ο Edward βίωσε ως ταπείνωση.
Η Wallis, αν και ιδιωτικά μιλούσε υποτιμητικά για τον τόπο εξορίας τους, συνεργάστηκε με τον Ερυθρό Σταυρό, ίδρυσε κλινική για γυναίκες και παιδιά και έδειξε έναν πρακτικό ζήλο που όσοι τη γνώρισαν εκεί δεν ξέχασαν. Όποτε ένιωθε ότι είχε ουσιαστικό ρόλο, γινόταν αποτελεσματική και αφοσιωμένη. Όποτε ένιωθε ότι τη μειώνουν, γινόταν σκληρή και πικρή. Μετά τον πόλεμο, επέστρεψαν στο Παρίσι και η ζωή τους πήρε τη μορφή μιας παρατεταμένης κοσμικής εξορίας. Έγραφαν βιβλία, παρέθεταν δείπνα, ζούσαν με υπερβολική προσήλωση στην εμφάνιση (λεγόταν ότι είχαν μία υστερική εμμονή με το βάρος τους και έτρωγαν ελάχιστα), αλλά χωρίς ουσιαστικό σκοπό.
Τα τελευταία χρόνια και η απομόνωση
Προς το τέλος της κοινής τους ζωής, η διάθεση του Δούκα έμοιαζε να εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την παρουσία της συζύγου του. Όταν εκείνη έβγαινε από το δωμάτιο, γινόταν σκυθρωπός και δεν έπαιρνε τα μάτια του από την πόρτα, ενώ με την επιστροφή της φαινόταν να ανακτά αμέσως τη διάθεσή του.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, η υγεία του είχε επιβαρυνθεί σοβαρά, λόγω του καρκίνου του λάρυγγα. Μετά τον θάνατό του, το 1972, η Wallis βυθίστηκε στη μοναξιά. Καθοριστική υπήρξε η παρουσία της Γαλλίδας δικηγόρου Suzanne Blum, η οποία ανέλαβε τη διαχείριση των υποθέσεών της. Η «διαβολική» δικηγόρος, όπως την αποκάλεσαν, έλεγχε την πρόσβαση φίλων και γνωστών, ενισχύοντας την αίσθηση ότι η Wallis περνούσε το τέλος της ζωής της φυλακισμένη σε μια τελευταία, άδοξη μορφή εξάρτησης.
Τα χρόνια που ακολούθησαν χαρακτηρίστηκαν από έντονη επιδείνωση της υγείας της με αποτέλεσμα να αποσυρθεί σχεδόν πλήρως από τη δημόσια ζωή. Δίπλα της βρισκόταν η προσωπική της βοηθός και νοσοκόμα, Mary Burke, που φρόντιζε μια ολοένα πιο εύθραυστη παρουσία. Όσοι είχαν πρόσβαση σε εκείνη την περίοδο περιγράφουν μια γυναίκα που ζούσε σχεδόν αποκλειστικά μέσα σε αναμνήσεις, μιλώντας συχνά για τον Edward σαν να ήταν ακόμη παρών.
Η Wallis Simpson πέθανε στο Παρίσι το 1986 και τάφηκε δίπλα στον Edward στο Frogmore, στους βασιλικούς τάφους του Ουίνδσορ. Στην κηδεία της, τα λουλούδια δεν στάλθηκαν από φίλους, αλλά από τους οίκους Dior και Van Cleef & Arpels, τους οποίους στήριξε αδιάλειπτα και ανέδειξε ως σταθερή πελάτισσα. Η δούκισσα του Ουίνδσορ έχει μείνει κυρίως στη συλλογική μνήμη ως η γυναίκα για την οποία ένας βασιλιάς εγκατέλειψε τον θρόνο του. Ωστόσο, όσο απομακρύνεται κανείς από αυτή την οπτική, τόσο γίνεται πιο σαφές ότι δεν υπήρξε ο μοναδικός παράγοντας της κρίσης.
Πολλοί ιστορικοί επισημαίνουν ότι η παραίτηση του 1936 και όσα ακολούθησαν, δεν προκλήθηκαν μόνο από την ύπαρξη μιας ερωτικής σχέσης, η οποία ανέδειξε ήδη υπάρχουσες αδυναμίες: του ίδιου του πρώην βασιλιά, αλλά και του θεσμού που εκπροσωπούσε. Ίσως ήταν πιο εύκολο να αποδοθεί η ευθύνη μιας τόσο σύνθετης κατάστασης σε ένα πρόσωπο, παρά να αναγνωριστεί το εύρος των συνθηκών που τη διαμόρφωσαν. Και ίσως αυτός είναι ο λόγος που η Wallis Simpson παραμένει τόσο αμφιλεγόμενη, γιατί η ιστορία της αποδόθηκε με έναν μόνο τρόπο: εκείνη ταυτίστηκε με το σκάνδαλο, ενώ εκείνος παρουσιάστηκε κυρίως ως ο άνθρωπος που ερωτεύτηκε, χωρίς να δοθεί χώρος για μια δεύτερη ανάγνωση.
Εξωτερική φωτογραφία: Η δούκισσα και ο δούκας του Ουίνδσορ, στο πλοίο «Argentina», περίπου το 1947. @ Getty Images / Ideal Image