Φαινομενικά απλές και αθώες συμπεριφορές μπορεί να «κουβαλούν» σεξουαλικό φορτίο, διαταράσσοντας την αποκλειστικότητα των συντρόφων και διαβρώνοντας τη σχέση.
Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά: η απιστία δεν γίνεται ποτέ κατά λάθος. Δεν πρόκειται καν για «στιγμιαίο λάθος», αν θυμηθούμε την ατυχή τοποθέτηση γνωστού τραγουδιστή, όταν αμήχανα επιχείρησε να καλύψει την εξωσυζυγική του σχέση προσπαθώντας άτσαλα να μειώσει τη σοβαρότητα της πράξης του. Η απιστία είναι μια συνειδητή επιλογή. Δεν έτυχε. Σχεδιάστηκε, μελετήθηκε και οργανώθηκε. Άλλωστε, ακόμα και ένα ραντεβού ή έστω μια τηλεφωνική επικοινωνία απαιτεί σχετικό προγραμματισμό.
Όποιος απατά το σύντροφό του -εν αγνοία του και χωρίς την προϋπόθεση της «ανοιχτής» σχέσης όπως και αν νοείται αυτή- ξέρει πολύ καλά τι κάνει. Γνωρίζει ότι θα πληγώσει με τη συμπεριφορά του τον άλλον. Παρ’όλα αυτά το κάνει. Πέρα από το αυστηρά θρησκευτικό πλαίσιο της πίστης στον σύντροφο, ο σεβασμός στον άνθρωπο που έχεις διαλέξει για ταίρι σου αποτελεί θεμέλιο μιας υγιούς σχέσης. Η απιστία, επομένως, ισοπεδώνει την έννοια του σεβασμού. Η απιστία αποτελεί την απόλυτη προδοσία, με πιθανές καταστροφικές συνέπειες για το δεσμό ή το γάμο, ο οποίος κλονίζεται πολλές φορές ανεπανόρθωτα. Ο σύντροφος που έχει απατηθεί συνήθως επιλέγει χωριστούς δρόμους, ενώ όσοι ακολουθούν εκείνον της συγχώρεσης το αποφασίζουν έπειτα από σκέψη, διεργασία, αλλά και βαρύ ψυχολογικό τραύμα. Δεν είναι τυχαίο ότι η απιστία θεωρείται μια από τις συχνότερες αιτίες διαζυγίου και αφορμές για αναζήτηση ψυχολογικής στήριξης από ειδικούς.
Όταν ακυρώνεται η αποκλειστικότητα των δύο συντρόφων
Πώς ορίζεται η απιστία; Σύμφωνα με το λεξικό του Cambridge, απιστία είναι η πράξη της σεξουαλικής επαφής με κάποιον που δεν είναι σύζυγός σου. Έκθεση επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Saint Louis που δημοσιεύθηκε στο Journal of Marital and Family Therapy την ερμηνεύει ως «σεξουαλική ή/και συναισθηματική πράξη στην οποία εμπλέκεται ένα άτομο στο πλαίσιο μιας σταθερής σχέσης, όπου η πράξη αυτή συμβαίνει εκτός της κύριας σχέσης και συνιστά παραβίαση της εμπιστοσύνης ή/και παραβίαση των συμφωνημένων κανόνων (εμφανών και κρυφών) από το ένα ή και τα δύο άτομα της εν λόγω σχέσης όσον αφορά τη ρομαντική, συναισθηματική ή σεξουαλική αποκλειστικότητα».
Στην πραγματικότητα ο ορισμός της απιστίας είναι ευρύτερος. Δεν καθορίζεται ακριβώς και το κάθε ζευγάρι μπορεί να την ερμηνεύει διαφορετικά. Το μόνο σίγουρο, όμως, είναι ότι αφορά σε οτιδήποτε ακυρώνει την αποκλειστικότητα των δύο συντρόφων.
Η γκρίζα ζώνη της μικροαπιστίας
Εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο και η λεγόμενη μικροαπιστία; Σύμφωνα με τους ειδικούς, ναι. Το microcheating, όπως έχει γίνει διεθνώς γνωστό, αφορά σε συμπεριφορές -κυρίως πλατωνικού χαρακτήρα- που παραβιάζουν την αποκλειστικότητα και μπορεί να διαταράξουν το δεσμό. Δε σχετίζεται με σαρκική επαφή ή άλλου τύπου σεξουαλική δραστηριότητα. Δρα πιο ανεπαίσθητα και είναι πιο δύσκολο να αναγνωριστεί. Αν, όμως, ανιχνευθεί και παρατηρηθεί ότι συμβαίνει συστηματικά δεν αποκλείεται να προκαλέσει ρωγμές στη σχέση.
Όπως αναφέρει το Psychology Today, η μικροαπιστία περιλαμβάνει συμπεριφορές που οδηγούν κάποιον να αμφισβητήσει τη συναισθηματική ή φυσική δέσμευση του συντρόφου του στη σχέση. Ανάμεσα στις ενέργειες αυτές συγκαταλέγονται: η τακτική αποστολή μηνυμάτων σε κάποιον, η κρυφή επικοινωνία με έναν πρώην σύντροφο, τα κομπλιμέντα και τα συχνά like σε αναρτήσεις φίλων, συναδέλφων ή ακόμα και αγνώστων. Μπορεί να ερμηνευθεί ως μικροαπιστία η εγγραφή σε εφαρμογή γνωριμιών ή όταν κάποιος αφήσει σκόπιμα τη βέρα του στο σπίτι πριν βγει με φίλους.
Αντίστοιχα, εκλαμβάνεται ως μικροαπιστία όταν ο σύντροφος δεν επιτρέπει στο ταίρι του να δει μηνύματα, όταν κρύβει το κινητό του, όταν υιοθετεί αμυντική στάση σε ερωτήσεις σχετικά με δραστηριότητες ή με πρόσωπα, όταν αποθηκεύει με ψευδώνυμο μια επαφή στο τηλέφωνο, όταν δεν καθιστά σαφές στους άλλους ότι βρίσκεται σε αποκλειστική σχέση ή όταν την υποβαθμίζει δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται για κάτι σοβαρό, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να συζεί. Πιο απλά, δεν πρόκειται για απροκάλυπτη συμπεριφορά, αλλά εντάσσεται περισσότερο σε μια «γκρίζα ζώνη».
Η ύπουλη διάβρωση της σχέσης
Σε δηλώσεις του στη Vogue, ο ψυχοθεραπευτής Ντάρεν Μπανάρσε αναφέρει πως ο κίνδυνος της μικροαπιστίας δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες πράξεις, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αυτές οδηγούν σε σταδιακή διάβρωση των ορίων που προστατεύουν τη σχέση. Ο ειδικός επισημαίνει ότι αυτό που καθιστά πιο ύπουλο το microcheating είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί: μυστικότητα, συναισθηματική επένδυση και ανεπαίσθητη σεξουαλική «υφή». Όπως τονίζει, ακόμα και χωρίς σωματική επαφή, μπορεί να δημιουργηθεί ένας παράλληλος συναισθηματικός κόσμος που αποκλείει τον «επίσημο» σύντροφο.
Τρόποι αποτροπής και αντιμετώπισης
Όπως αναφέρει το Psychology Today, οι προκλήσεις τέτοιου τύπου μπορούν να αποτραπούν. Σημαντικό είναι να συζητηθούν εξαρχής οι ιδέες και οι προσδοκίες που έχει κάποιος από το σύντροφό του, να «ανοιχτούν» οι συμπεριφορές που επιτρέπονται και όσες όχι, και συνολικότερα να συζητηθούν τα όρια της σχέσης τόσο στην αρχή, όσο στην πορεία της. Στην περίπτωση που υπάρχουν ενδείξεις, απαραίτητη είναι η επικοινωνία, η αξιολόγηση της κατάστασης, η αποτύπωση των συναισθημάτων που έχουν αναδειχθεί και αν κριθεί απαραίτητο η αναζήτηση βοήθειας από ειδικό.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image