Υπάρχουν ομάδες που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον αθλητισμό. Το βιβλίο «Lakers: An Official History of the Purple & Gold» (TASCHEN) είναι ένα ταξίδι 528 σελίδων στα άδυτα ενός μύθου.
Από το 1947 στη Μινεάπολη μέχρι τα 17 πρωταθλήματα στο Λος Άντζελες, οι Lakers δεν υπήρξαν ποτέ απλώς μια ομάδα μπάσκετ. Το 1979 ο Dr. Jerry Buss αγόρασε την ομάδα και το Forum (έδρα των Lakers) έναντι 67,5 εκατ. δολαρίων, κάτι που αποτέλεσε τη μεγαλύτερη αγοραπωλησία στην ιστορία του αθλητισμού μέχρι τότε και ήταν η αφορμή με την οποία μετατράπηκε κάθε αγώνας σε θέαμα. Ακολούθησαν το Showtime, η δυναστεία Shaq–Kobe, τα back-to-back με τον Gasol και σήμερα η εποχή LeBron–Dončić. Το λεύκωμα των , σε επιμέλεια της Vikki Tobak, ανοίγει με πρόλογο του Kareem Abdul-Jabbar και κλείνει με επίλογο του Phil Jackson. Ανάμεσά τους, παίκτες, φίλαθλοι και καλλιτέχνες περιγράφουν μια ομάδα που είναι ταυτόχρονα οικογένεια, σκηνή και κοινότητα.
Οι σωματοφύλακες του Kareem
Η σχέση του Kareem Abdul-Jabbar με τους Lakers ξεκίνησε, όπως γράφει ο ίδιος, πολύ πριν φορέσει τα μωβ-χρυσά: όταν ήταν ακόμη δώδεκα χρονών και διάβαζε τους «Τρεις Σωματοφύλακες» στο παιδικό του δωμάτιο στη Νέα Υόρκη. Από το παράθυρο έβλεπε το Cloisters -το μουσείο που μοιάζει με μεσαιωνικό γαλλικό αβαείο- και φανταζόταν τον εαυτό του να μονομαχεί για την τιμή και τη δικαιοσύνη. Τα επόμενα τριάντα χρόνια τα πέρασε σε ομάδες που ζούσαν με το ίδιο σύνθημα: πέντε άφοβοι πολεμιστές, με μια δερμάτινη μπάλα αντί για σπαθιά. Στο Λος Άντζελες ο σέντερ κατέκτησε πέντε πρωταθλήματα (1980, 1982, 1985, 1987, 1988) και το 1984 έσπασε το ρεκόρ πόντων του Wilt Chamberlain. Τίποτα από αυτά, όμως, δεν μετράει όσο οι άνθρωποι: «Πιο σημαντικό από όλα για μένα ήταν ότι με τους Lakers βρήκα τους ήρωες του Alexandre Dumas που λάτρευα από παιδί, τον Άθω, τον Πόρθο, τον Άραμι και τον Ντ’ Αρτανιάν. Πάντα πίστευα ότι έπρεπε να πολεμάμε για το κοινό μας καλό. Δεν βρήκα απλώς μια ομάδα πρωταθλητών· βρήκα φίλους με τους οποίους είμαι ακόμη κοντά. Είμαστε ακόμη “Όλοι για έναν κι ένας για όλους”».
Paula Abdul: Hollywood κάθε βράδυ
Πριν γίνει ποπ σταρ η Paula Abdul ήταν ένα «μικροκαμωμένο κορίτσι» που δεν τολμούσε καν να ονειρευτεί ότι θα γίνει Laker Girl. Έγινε η πρώτη χορογράφος τους. Ο ιδιοκτήτης της ομάδας, Dr. Buss ήθελε κάθε αγώνας να είναι γεγονός και εκείνη άλλαξε τη φιλοσοφία των cheerleaders: έβγαλε από τη μέση τα πομ-πον και έφερε χορογραφίες εμπνευσμένες από το Broadway, τον χορό του δρόμου και τα μουσικά βίντεο. Για τις Laker Girls, το Forum -το ιστορικό κλειστό γήπεδο- έμοιαζε με χολιγουντιανή πρεμιέρα κάθε βράδυ, με CEOs, παραγωγούς και την ελίτ της Καλιφόρνια να έρχονται για να τους δουν. «Το κάθε ματς ήταν ηλεκτρισμένο! Δεν ήταν απλώς μπάσκετ· ήταν μια ολοκληρωμένη παραγωγή», γράφει.
LeBron James: ο στίχος του Akron
Ο LeBron μεγάλωσε στο Akron του Οχάιο, όπου το hip-hop ήταν ο χτύπος της καρδιάς. Έβλεπε τον Snoop courtside με τα μωβ-χρυσά και τον Ice Cube να κάνει το Forum πολιτισμικό τοπόσημο. «Οι Lakers κατάλαβαν αυτή τη σύνδεση (μπάσκετ και hip-hop) καλύτερα από κάθε άλλη ομάδα. Ενώ άλλες ομάδες, και κατά καιρούς η ίδια η λίγκα, αντιστέκονταν στην κουλτούρα, οι Lakers την αγκάλιασαν. Γι’ αυτό, όταν τελικά φόρεσα τη φανέλα των Lakers, ήταν σαν να μπαίνω σε μια κληρονομιά που ένωνε όλα όσα αγαπούσα στο παιχνίδι με την κουλτούρα που με διαμόρφωσε. Κάθε φορά που πατάω σε εκείνο το παρκέ, προσθέτω τον δικό μου στίχο σε μια ιστορία που χτίζεται από πολύ πριν γεννηθώ, την ψυχή του West Coast hip-hop και την κουλτούρα του ίδιου του Λος Άντζελες».
Shaquille O’Neal: δαχτυλίδια με χιούμορ
Ο κυρίαρχος του three-peat (Lakers 1996–2004) μεγάλωσε με είδωλα τον Magic και τον Kareem. Όταν είδε ότι και το πανεπιστήμιό του, το LSU, και η φοιτητική του αδελφότητα, η Omega Psi Phi, είχαν τα χρώματα των Lakers, ένιωσε ότι ήταν θέμα πεπρωμένου. Στο Λος Άντζελες έμαθε ότι η πίεση είναι καθημερινή, και την αντιμετώπισε με τον δικό του τρόπο: «Θέλεις δαχτυλίδια (σ.σ. πρωταθλήματα NBA); Χρειάζεσαι καλή άμυνα, ριμπάουντ και αίσθηση του χιούμορ». Ο «κλόουν της τάξης», όπως αυτοαποκαλείται, κάποτε ντύθηκε διαιτητής και σφύριζε φάουλ στον Kobe κάθε φορά που έπιανε την μπάλα.
Jack Nicholson: το μάτι του προπονητή στην πρώτη σειρά
Αν οι Lakers έχουν έναν φίλαθλο που έγινε κομμάτι του σκηνικού, αυτός είναι ο Jack Nicholson. Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 αγόραζε με τον φίλο του, παραγωγό Lou Adler, μονά εισιτήρια όπου έβρισκε, συνήθως ψηλά, κοντά στη baseline. Όσο έρχονταν οι επιτυχίες, οι δύο φίλοι κατέβαιναν δύο θέσεις κάθε φορά, μέχρι που βρέθηκαν courtside. Ο γιος του, Ray, θυμάται πάνω απ’ όλα την εμμονή του πατέρα του. «Οι Lakers ήταν θρησκεία στο σπίτι μας», θυμάται ο Ray, «και τα βράδια των αγώνων ήταν η τελετουργία». Όσοι έβλεπαν τον σταρ με τα γυαλιά ηλίου και τη θέση δίπλα στο παρκέ νόμιζαν ότι ήταν θέμα βιτρίνας. Δεν ήταν. Όπως θυμάται ο Ray, το πρώτο μάθημα που του έκανε ο πατέρας του στο γήπεδο ήταν τρεις λέξεις: «Κοίτα τον παίκτη, όχι την μπάλα». Ο Jack έβλεπε το παιχνίδι όπως ένας προπονητής, όχι όπως ένας θεατής.
Phil Jackson: η τελευταία λέξη
Τον επίλογο του λευκώματος υπογράφει ο «Ζεν Δάσκαλος», ο προπονητής με τα 11 πρωταθλήματα, περισσότερα από κάθε άλλον στην ιστορία του NBA. Οι πέντε από αυτά ήρθαν με την ομάδα των Lakers. Όταν ανέλαβε, ο Dr. Jerry Buss τού είπε ότι το μόνο που ήθελε ήταν ένα ακόμη πρωτάθλημα. «Ένα ακόμη, Dr. Buss; Τι λέτε για πέντε;» του απάντησε ο Jackson. Έχει προπονήσει τους Jordan, Kobe και Shaq, αλλά επιμένει ότι το μεγαλείο τους φάνηκε όταν έγιναν κομμάτι από κάτι μεγαλύτερο από τους ίδιους. Η φράση με την οποία ανοίγει τον επίλογό του συνοψίζει όλο το βιβλίο: «Το να χτίζεις “το μεγαλείο”, αυτή είναι η πραγματική κληρονομιά. Όχι τα λάβαρα που κρέμονται από την οροφή, αλλά η καθημερινή δέσμευση σε υψηλότερες αρχές».
*Το λεύκωμα Los Angeles Lakers: An Official History of the Purple & Gold κυκλοφορεί από τις εκδόσεις TASCHEN
www.taschen.com.