Όχι μόνο δε θεωρείται ντεμοντέ, αλλά πρωταγωνιστεί στις πασαρέλες και στις τάσεις του street fashion από παλτό μέχρι εντυπωσιακά αξεσουάρ.
Ήταν τον Νοέμβριο του 1953 όταν στην πρεμιέρα της κωμωδίας «Πώς να παντρευτείτε έναν εκατομμυριούχο» στο Μπέβερλι Χιλς, η πρωταγωνίστρια Μέριλιν Μονρόε εμφανίστηκε φορώντας ένα λευκό μανσόν από αλεπού που ζέσταινε τα χέρια της και συμπλήρωνε την εμφάνισή της. Το γούνινο «μανίκι», σε συνδυασμό με μια λευκή γούνινη εσάρπα, ήταν τα πρώτα που είχε αγοράσει με τα δικά της χρήματα. Και από εκείνη τη στιγμή, δε σταμάτησε να τα αποκτά.
Τα γούνινα παλτό ήταν από τα αγαπημένα της και φρόντιζε συχνά να τυλίγει το ζουμερό κορμί της με αυτά, είτε στις ταινίες της, είτε στην καθημερινότητά της. Οι γνήσιες γούνες ήταν απαραίτητες για την ίδια, αφού τότε ήταν σύμβολο λάμψης και πολυτέλειας. Η αριστοκρατία και η κοινωνική θέση αντικατοπτρίζονταν σε ένα αξεσουάρ ή ένα πανωφόρι από γούνα και αυτό το γνώριζε καλά η Μονρόε. Για αυτό το λόγο διέθετε ολόκληρη συλλογή από γούνες βιζόν και αλεπούς.
Η κατάρρευση της αγοράς της αληθινής γούνας
Οι καιροί, όμως, άλλαξαν, οι τάσεις της μόδας άρχισαν να αναζητούν την πολυτέλεια αλλού, η ευαισθητοποίηση του κοινού για τα δικαιώματα των ζώων κι η περιβαλλοντική ευθύνη, οδήγησαν την παραγωγή και αγορά της πραγματικής γούνας σε πτώση. Πολλοί διεθνείς οίκοι μόδας σταμάτησαν να τη χρησιμοποιούν, ενώ σε περισσότερες από 20 ευρωπαϊκές χώρες έχει απαγορευθεί η εκτροφή ζώων για εμπορική χρήση. Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να είναι νόμιμη σε έναν μικρό αριθμό χωρών, όπως η Φινλανδία, η Πολωνία και η Ελλάδα.
Σύμφωνα με οργανώσεις για την προστασία των ζώων, ο αριθμός ζώων που θανατώθηκαν για τη γούνα τους έχει μειωθεί δραστικά τις τελευταίες δεκαετίες. Πιο συγκεκριμένα, υπολογίζεται ότι 140 εκατ. ζώα σκοτώθηκαν το 2014, ενώ το 2023, τελευταίο έτος που υπάρχουν στοιχεία, ο αριθμός συρρικνώθηκε στα περίπου 20 εκατ. καταγράφοντας μείωση της τάξης του 85%. Στις ΗΠΑ, μάλιστα, το 2023 η παραγωγή γούνας επηρέασε λιγότερο από 1 εκατ. ζώα, ποσοστό χαμηλότερο όλων των εποχών από τη δεκαετία του 1960. Τα δεδομένα δείχνουν καθαρή πτώση της ζήτησης για πραγματική γούνα διεθνώς. Επιπλέον, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και άλλων τεχνολογιών, εντοπίζονται οι τάσεις, κατανοείται καλύτερα η προτίμηση των καταναλωτών και βελτιστοποιείται η αλυσίδα εφοδιασμού. Με τα εργαλεία αυτά, οι επιχειρήσεις προβλέπουν τις πιθανές μεταβολές στη ζήτηση, προσαρμόζουν στρατηγικές και παίρνουν σωστότερες αποφάσεις για προϊόντα και παραγωγή.
Πρωταγωνίστρια δισεκατομμυρίων η οικολογική γούνα
Στον αντίποδα, η ψεύτικη γούνα (faux fur), η οποία αναδεικνύεται σε μια από τις πιο δυναμικές τάσεις της σύγχρονης μόδας και όχι μόνο από ηθικής άποψης. Το παγκόσμιο εμπόριο τεχνητής ή οικολογικής γούνας εκτιμάται σε περίπου 25 δισ. δολάρια για το 2024 και προβλέπεται να συνεχίσει να αυξάνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης περίπου 15% ετησίως έως το 2031. Το μεγαλύτερη μερίδιο στην αγορά καταγράφεται στη Βόρεια Αμερική με πάνω από 40% των συνολικών εσόδων και στην Ευρώπη με 30%, ενώ παρατηρείται αυξανόμενη ζήτηση και σε Ασία.
Εκτιμήσεις δείχνουν ότι η αγορά μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω μέχρι τα μέσα της επόμενης δεκαετίας. Το φαινόμενο αποδίδεται στην ηθική μετατόπιση των καταναλωτών, τις τεχνικές που εφαρμόζονται και δίνουν στα συνθετικά υλικά ρεαλιστική όψη, αλλά και την ενσωμάτωση τέτοιων προϊόντων στη mainstream και υψηλή μόδα. Όχι μόνο θεωρείται ξεπερασμένη, αλλά αντανακλά βαθύτερες αλλαγές στις επιλογές των καταναλωτών και την κατεύθυνση της παγκόσμιας βιομηχανίας ένδυσης.
Statement κομμάτι
Υφή, αποχρώσεις και κίνηση δεν προδίδουν σε καμία περίπτωση ότι πρόκειται για ψεύτικη γούνα για ολοένα περισσότερα πανωφόρια που κυκλοφορούν στο εμπόριο. Παρότι στο παρελθόν επικρατούσε η λογική του εντυπωσιασμού με έντονα, ποπ χρώματα, πλέον φυσικές αποχρώσεις του μπεζ και του καφέ υπερισχύουν, συνθέτοντας ένα αποτέλεσμα που μοιάζει απόλυτα φυσικό. Δεν είναι λίγοι όσοι νιώθουν αμήχανα φορώντας παλτά τέτοιου είδους, γιατί προβληματίζονται αν ο κόσμος τα θεωρήσει αληθινά.
Η περιβαλλοντική πλευρά της τεχνητής γούνας
Η στροφή στην τεχνητή γούνα δεν έχει να κάνει μόνο με την ηθική, αλλά και με το περιβάλλον. Σύμφωνα με μελέτες, η παραγωγή πραγματικής γούνας έχει ιδιαίτερα βαρύ κλιματικό αποτύπωμα, καθώς για κάθε κιλό φυσικής γούνας εκπέμπονται έως και 130 κιλά διοξειδίου του άνθρακα, κυρίως εξαιτίας της εκτροφής ζώων και της χημικής επεξεργασίας. Αντίθετα, από την παραγωγή συνθετικής γούνας προκύπτουν έως και 20 φορές λιγότερες εκπομπές.
Βέβαια, αυτό δε σημαίνει ότι η ψεύτικη γούνα δεν συνδέεται με περιβαλλοντικά ζητήματα. Για τη σύνθεσή της χρησιμοποιούνται συνθετικές ίνες, οι οποίες δε βιοδιασπώνται και μπορούν να παραμείνουν για σημαντικό χρονικό διάστημα στο περιβάλλον. Σε μια προσπάθεια να μετριαστεί ακόμα περισσότερο ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος, οι εταιρίες εστιάζουν στις νέες τεχνολογίες και τις βιώσιμες λύσεις.
Εξωτερική φωτογραφία: Acne Studios for the Women Ready-to-wear Fall-Winter 2024/2025, AFPForum