Η διαφορετική διαδρομή έξι ανθρώπων, που γεννήθηκαν στο Ιράν και έγιναν δισεκατομμυριούχοι στις ΗΠΑ.
Για δεκαετίες, η διεθνής εικόνα του Ιράν συνοψίζεται σε έναν περιορισμένο συμβολισμό: μουλάδες, σαρίκια, Αγιατολάχ και ένα καθεστώς που αυτοπροσδιορίζεται μέσα από τη σύγκρουση με τη Δύση -και κυρίως με τις ΗΠΑ. Κι όμως, παράλληλα με αυτή τη θεοκρατική αφήγηση, υπάρχει ένα άλλο Ιράν, αυτό της διασποράς. Άνθρωποι που γεννήθηκαν στην Τεχεράνη, το Ισφαχάν ή το Σιράζ, έφυγαν συχνά νεαροί, σπούδασαν, ενσωματώθηκαν και βρήκαν στην Αμερική το περιβάλλον που τους επέτρεψε να δημιουργήσουν πλούτο, καινοτομία και επιρροή.
Behdad Eghbali: Στο προσκήνιο του private equity
Ο Eghbali ανήκει στη σπάνια κατηγορία ανθρώπων που κινούνται αθόρυβα, αλλά αφήνουν βαθύ αποτύπωμα. Γεννημένος στο Ιράν και μεγαλωμένος στις ΗΠΑ, σπούδασε στο Berkeley και ξεκίνησε την καριέρα του στη Wall Street πριν από το 2006, όταν έγινε συνιδρυτής της Clearlake Capital. Σήμερα, η εταιρεία διαχειρίζεται δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και θεωρείται από τις πιο επιθετικές και αποτελεσματικές στον χώρο των private equity. Mέσω αυτής είναι και ο πλειοψηφικός ιδιοκτήτης της ομάδας της Πρέμιερ Λιγκ, Τσέλσι. Ο Eghbali, με περιουσία που εκτιμάται στα 4,4 δις δολάρια, εκπροσωπεί το απόλυτα δυτικοποιημένο μοντέλο επιχειρηματία που ειδικεύεται στις στρατηγικές εξαγορές. Η επιτυχία του δεν βασίστηκε σε πολιτικές διασυνδέσεις ή κρατική προστασία, αλλά στην πρόσβαση σε κεφάλαια, στην ελευθερία κινήσεων και στη διαφάνεια των αγορών. Το αντίθετο, δηλαδή, από το οικονομικό σύστημα του Ιράν.
Adam Foroughi: Έφερε το AppLovin στην κορυφή
Ο Foroughi έγινε γνωστός όταν η AppLovin, η εταιρεία που έφτιαξε μαζί με τους συνεργάτες του, εξελίχθηκε σε έναν από τους ισχυρότερους παίκτες στο οικοσύστημα των mobile εφαρμογών και της ψηφιακής διαφήμισης. Γιος Ιρανών μεταναστών, μεγάλωσε στις ΗΠΑ και βρέθηκε νωρίς στο επίκεντρο της Silicon Valley, σε μια εποχή όπου τα δεδομένα και τα smartphones άρχισαν να καθορίζουν τη νέα οικονομία. Η AppLovin δεν ήταν απλώς ένα tech success story, αλλά η απόδειξη ότι ένας μετανάστης μπορεί να δημιουργήσει παγκόσμια αξία όταν έχει πρόσβαση σε κεφάλαια, αγορές και τεχνογνωσία. Ο Foroughi έχει περιουσία που εκτιμάται στα 13,3 δις δολάρια και μένει μακριά από κάθε πολιτική ρητορική.
Maky Zanganeh: Βιοτεχνολογία και εκτοξευμένες μετοχές
Η Maky Zanganeh είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική απόδειξη ότι η αμερικανική αγορά επιβραβεύει το ρίσκο. Γεννημένη στο Ιράν και εγκατεστημένη στις ΗΠΑ από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, εργάστηκε αρχικά σε εταιρείες ιατρικής τεχνολογίας πριν βρεθεί στη διοίκηση της Summit Therapeutics. Όταν η εταιρεία σημείωσε εντυπωσιακή χρηματιστηριακή άνοδο, η Zanganeh βρέθηκε σχεδόν σ’ ένα βράδυ στη λίστα των δισεκατομμυριούχων (περιουσία 1,4 δις δολάρια). Η περίπτωσή της δείχνει πώς η επιστημονική γνώση, σε συνδυασμό με την «δυτική» χρηματοοικονομική δυναμική, μπορεί να δημιουργήσει τεράστια αξία. Σε ένα καθεστώς όπως το ιρανικό, όπου η καινοτομία περνά μέσα από ιδεολογικά φίλτρα, μια τέτοια διαδρομή θα ήταν σχεδόν αδιανόητη.
Joe Kiani: Ο ιατρικός εφευρέτης
Ο Joe Kiani μετανάστευσε στις ΗΠΑ παιδί, ζώντας αρχικά σε συνθήκες φτώχειας. Με πτυχίο ηλεκτρολόγου μηχανικού και έντονη εφευρετικότητα, ίδρυσε τη Masimo Corporation, η οποία εξελίχθηκε σε παγκόσμιο ηγέτη στις ιατρικές συσκευές παρακολούθησης ασθενών. Η τεχνολογία παλμικής οξυμετρίας που ανέπτυξε χρησιμοποιείται σήμερα σε νοσοκομεία σε όλο τον κόσμο και του έχει αποφέρει περιουσία 1,2 δις δολαρίων. Ο Kiani δεν έγινε δισεκατομμυριούχος από τύχη. Έχτισε την περιουσία του λύνοντας πραγματικά προβλήματα υγείας, μέσα σε ένα σύστημα που επιβραβεύει την εφαρμοσμένη καινοτομία.
Kamal Ghaffarian: Η NASA και το διαστημικό όνειρο
Ξεκίνησε ως μηχανικός σε προγράμματα της NASA και εξελίχθηκε σε έναν από τους πρωταγωνιστές της ιδιωτικής διαστημικής βιομηχανίας. Μέσα από τη Stinger Ghaffarian Technologies και κυρίως τη συνίδρυση της Axiom Space, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας για τη δημιουργία ιδιωτικού διαστημικού σταθμού. Η περιουσία του αποτιμάται σε 2,5 δις δολάρια. Η ειρωνεία είναι προφανής: ένας άνθρωπος γεννημένος σε μια χώρα που επενδύει ιδεολογικά στο παρελθόν, συμβάλλει στο μέλλον της ανθρωπότητας μέσα από την αμερικανική τεχνολογική πρωτοπορία.
Jahm Najafi: Γεφύρωσε πολιτική με κεφάλαιο
Ο Najafi κινείται στον χώρο όπου το χρήμα συναντά την επιρροή. Μέσω της Pivotal Investments, επένδυσε σε brands, real estate και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, ενώ παράλληλα ανέπτυξε έντονη παρουσία σε πολιτικούς και θεσμικούς κύκλους των ΗΠΑ. Χωρίς να βρίσκεται στα φώτα της δημοσιότητας, έγινε ένας από τους πιο καλά δικτυωμένους επενδυτές ιρανικής καταγωγής, με περιουσία 1,3 δις δολαρίων. Η περίπτωση Najafi δείχνει πώς η ενσωμάτωση στη δυτική ελίτ δεν αφορά μόνο τα χρήματα, αλλά και τη θεσμική συμμετοχή. Είναι ένας Ιρανός που έγινε μέρος του αμερικανικού συστήματος εξουσίας.
Αυτοί οι έξι άνθρωποι δεν εκπροσωπούν το Ιράν των Αγιατολάχ, αλλά το Ιράν που έφυγε, προσαρμόστηκε και δημιούργησε. Είναι η ζωντανή απόδειξη ότι οι κοινωνίες δεν ταυτίζονται με τα καθεστώτα τους. Και ότι, τελικά, η χώρα που το ιρανικό καθεστώς αποκαλεί «Μεγάλο Σατανά» υπήρξε για πολλούς Ιρανούς το μοναδικό μέρος όπου μπορούσαν να γίνουν αυτό που ήθελαν.
Φωτογραφίες: Getty Images / Ideal Image