Το άγχος στον εργασιακό χώρο αυξάνουν την πιθανότητα πρόκλησης και επιδείνωσης πονοκεφάλου και ημικρανίας.
Τα e-mail περιμένουν ακόμα απάντηση, η ώρα για τη σύσκεψη πλησιάζει, το τηλέφωνο δεν έχει σταματήσει να χτυπάει και το κεφάλι «σπάει». Η ένταση, το άγχος να ολοκληρωθούν όλες οι υποχρεώσεις στην ώρα τους, η ανάγκη για ένα καλό αποτέλεσμα κι η μόνιμη αίσθηση επείγοντος αποτελούν πλέον καθημερινό φαινόμενο. Το νευρικό σύστημα δεν ηρεμεί, η αγωνία συσσωρεύεται και εκφράζεται σαν πονοκέφαλος. Το παραπάνω σκηνικό έχει γίνει κανόνας για πολλούς στην επαγγελματική τους ζωής κι η υγεία επηρεάζεται σημαντικά.
Τα αρνητικά, αλλά και τα θετικά του στρες
Όπως αναφέρει η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρία (APA),το άγχος δεν είναι πάντα επιβλαβές. Οι ειδικοί εξηγούν ότι εμφανίζεται όταν οι άνθρωποι φτάνουν στα όρια των δυνατοτήτων τους, είτε πιέζοντας οι ίδιοι τον εαυτό τους, είτε από περιστάσεις που δε μπορούν να ελέγξουν. Το άγχος λειτουργεί σαν σύστημα συναγερμού που μας ειδοποιεί για εξωτερικές και εσωτερικές απειλές. Για αυτό το λόγο, μερικές φορές μπορεί να φανεί χρήσιμο και προστατευτικό, εφόσον εκείνος που το βιώνει το αξιοποιήσει σωστά. Μάλιστα, μπορεί να ενισχύσει την αποδοτικότητα, τη συγκέντρωση και την ανθεκτικότητα. Από την άλλη, αποδεικνύεται επιζήμιο όταν είναι χρόνιο ή όταν είναι τραυματικό. Αν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να εντείνει άλλα συμπτώματα, όπως η κατάθλιψη ή ακόμα και ο κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων.
Όταν ο εγκέφαλος δέχεται συνεχείς απαιτήσεις, διατηρεί το σώμα σε παρατεταμένη κατάσταση εγρήγορσης κατά την οποία ορμόνες όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη παραμένουν σταθερά αυξημένες. Υπό αυτές τις συνθήκες, όπως επισημαίνει η Washington Post, μπορεί να αυξηθεί ο καρδιακός ρυθμός και το νευρικό σύστημα να βρεθεί σε κατάσταση «μάχης ή φυγής», όπου το σώμα προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει (μάχη) ή να αποφύγει (φυγή) μία απειλή. Στην περίπτωση που η κατάσταση αυτή παρατηρείται σταθερά, καλλιεργείται το ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη ή την επιδείνωση των πονοκεφάλων, με το χρόνιο στρες να πυροδοτεί και να επιδεινώνει ημικρανίες. Επιπλέον, άνθρωποι με χρόνιο στρες, συχνά δυσκολεύονται να κοιμηθούν ή να έχουν ποιοτικό ύπνο. Η απουσία επαρκούς ξεκούρασης λειτουργεί σαν φαύλος κύκλος, αφού μπορεί με τη σειρά της να εντείνει ή να οδηγήσει σε πονοκεφάλους οξύνοντας το πρόβλημα.
Συνήθεις πηγές εργασιακού άγχους
Σύμφωνα με την APA, ορισμένοι παράγοντες συνηθίζεται να εντείνουν το άγχος στον χώρο εργασίας. Ανάμεσα σε αυτούς:
-Οι χαμηλοί μισθοί
-Ο υπερβολικός φόρτος εργασίας
-Οι λίγες ευκαιρίες για ανάπτυξη
-Η αδιάφορη ή απαιτητική εργασία
-Η έλλειψη στήριξης
-Η απουσία ελέγχου ή συμμετοχής στις αποφάσεις
-Οι αντικρουόμενες απαιτήσεις ή οι ασαφείς προσδοκίες
Απλές στρατηγικές για την αντιμετώπιση του στρες
Η Ντανιέλ Γουίλαουρ, νευρολόγος στο Κέντρο Νευροεπιστημών του Πανεπιστημίου του Κολοράντο, αναφέρει στη Washington Post ότι μπορούν να εφαρμοστούν απλές στρατηγικές για την αντιμετώπιση του στρες στον εργασιακό χώρο και τη ρύθμιση του νευρικού συστήματος.
–Μικρά διαλείμματα: Αντί να μεταπηδήσετε από τη δουλειά σε άλλες υποχρεώσεις, αφιερώστε στον εαυτό σας δέκα λεπτά για να πάρετε βαθιές ανάσες, να ξεκουραστείτε και να χαλαρώσετε. Ακόμα και αυτό το σύντομο διάλειμμα μπορεί να περιορίσει την ένταση στους μύες και να «ρίξει» τα επίπεδα των ορμονών του στρες.
–Γυμναστική: Το υποστηρίζουν όλοι οι ειδικοί και έχουν δίκιο. Η τακτική κίνηση, όπως το περπάτημα, η γιόγκα ή ακόμα και οι απλές διατάσεις, βοηθούν στη ρύθμιση του νευρικού συστήματος, βελτιώνουν τη ροή του αίματος και προάγουν την απελευθέρωση ενδορφινών, οι οποίες είναι φυσικοί ρυθμιστές του πόνου.
–Σωστή στάση: Βελτιώστε το ύψος της καρέκλας ή της οθόνης, σηκωθείτε τακτικά από τη θέση σας, κινηθείτε, χαλαρώστε τους ώμους σας για να αποτρέψετε πονοκεφάλους έντασης.
–Διαλογισμός: Τεχνικές όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα και η σωστή αναπνοή μπορούν να εκπαιδεύσουν τον εγκέφαλο να ανταποκρίνεται στο στρες με μεγαλύτερη ευελιξία.
–Όρια: Όταν είναι δυνατόν, περιορίστε τα e-mail εκτός ωραρίου και ορίστε ένα σαφές τέλος για την εργασιακή ημέρα.
–Ιατρική γνώμη: Αν οι πονοκέφαλοι επιμένουν απευθυνθείτε σε γιατρό για να αναζητήσει τις αιτίες και να σας κατευθύνει σχετικά με την κατάλληλη θεραπεία.
Τι προτείνει η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρία
Παρόμοια είναι τα βήματα που συστήνει η APA για τη διαχείριση του άγχους στο χώρο εργασίας:
-Η καταγραφή σκέψεων και συναισθημάτων για μια ή δύο εβδομάδες μπορεί να βοηθήσει στον τρόπο επεξεργασίας και αντίδρασης σε στρεσογόνες καταστάσεις.
-Ο χρόνος σε χόμπι και αγαπημένες δραστηριότητες είναι σίγουρα περισσότερο ωφέλιμος από την «καταπολέμηση» του άγχους με γρήγορο φαγητό ή αλκοόλ.
-Η αναπλήρωση δυνάμεων με λίγο χρόνο μακριά από το γραφείο θεωρείται απαραίτητη ώστε η επιστροφή στη δουλειά να συνοδεύεται με καλή διάθεση και όρεξη.
-Η ανοιχτή συζήτηση με τον προϊστάμενο μπορεί να αποδειχθεί πολύ βοηθητική και να ενισχύσει την παραγωγικότητα του εργαζομένου, εφόσον τεθούν ανοιχτά τα ζητήματα που προκαλούν άγχος.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image