Τι είναι η «θερμοκρασία του υγρού βολβού» που βάζει σε κίνδυνο τον ανθρώπινο οργανισμό;
Από τα πρώτα χρόνια που βρέθηκε στην ελίτ του παγκόσμιου τένις, ο Γιανίκ Σίνερ είχε μία και μοναδική αδυναμία. Όσο περισσότερο ανέβαινε η θερμοκρασία, τόσο πιο ευάλωτος γινόταν ο οργανισμός του. Αυτό ήταν το συμπέρασμα από την ήττα που έκανε στον ημιτελικό του Australian Open τον περασμένο Ιανουάριο από τον Νόβακ Τζόκοβιτς. Μία από τα ίδια και τον Οκτώβριο του ‘25, όταν αποσύρθηκε από τον τρίτο γύρο στην αναμέτρηση με τον Ολλανδό Γκρίκσπουρ στο Shanghai Masters.
Ο Ιταλός τενίστας, νούμερο 1 στην παγκόσμια κατάταξη, προσπάθησε το τελευταίο διάστημα να «εκπαιδεύσει» το σώμα του στις υψηλές θερμοκρασίες, δουλεύοντας συστηματικά σε συνθήκες καύσωνα προκειμένου να αυξήσει τις αντοχές του. Στο BNP Paribas Open στην Καλιφόρνια, γνωστό τουρνουά για τις αποπνικτικές καιρικές συνθήκες που επικρατούν, κατάφερε να κατακτήσει τον τίτλο τον Μάρτιο απέναντι στον Ντανίιλ Μεντβέντεφ. Το Παρίσι, όμως, δεν είναι η έρημος της Καλιφόρνια. Τι συνέβη και ο Σίνερ κατέρρευσε απέναντι στον Αργεντινό Χουάν Μανουέλ Τσερούντολο; Πώς εξηγείται η απρόσμενη ήττα στον δεύτερο γύρο του Roland-Garros την ώρα που απείχε τέσσερις πόντους από ένα εύκολο 3-0; Γιατί γύρισε ο ουρανός ανάποδα ενώ είχε κερδίσει τα δύο πρώτα σετ 6-3, 6-2 και στο τρίτο είχε το προβάδισμα με 5-1;
Ο καύσωνας έλιωνε την άσφαλτο
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο πρώιμος καύσωνας που έπληξε τη Γαλλία τις προηγούμενες μέρες δεν είχε προηγούμενο. Ο θερμικός θόλος πάνω από το Παρίσι έλιωνε ακόμη και την άσφαλτο που άνοιγε στα δύο. Και ο «Iron Man» του τένις … λύγισε από τη ζέστη, παρότι προσπαθούσε να πείσει τον κόσμο στη συνέντευξη Τύπου ότι δεν ήταν η βασική αιτία της ήττας του. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Σίνερ κάτω από αυτές τις συνθήκες είναι οι έντονες κράμπες, που ξεκινούν χαμηλά από τα πόδια και ανεβαίνουν σταδιακά στο υπόλοιπο κορμί. Ο λόγος είναι οι αυξημένες τιμές της λεγόμενης «θερμοκρασίας υγρού βολβού» (wet-bulb temperature), ενός δείκτη όπου συνυπολογίζονται η θερμοκρασία, η υγρασία, η ηλιακή ακτινοβολία και η ένταση του ανέμου.
«Σε πιο απλά λόγια δεν είναι η ζέστη, είναι η υγρασία, προσαρμοσμένη όμως για να αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια την επίδραση της θερμικής καταπόνησης στην ανθρώπινη υγεία» όπως εξηγεί η Ρέιτσελ Κοτλ, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο “Texas Health Presbyterian Hospital” του Ντάλας. «Μια τιμή Wet Bulb Temperature στους 30°C -όπως ήταν στο Παρίσι την ώρα που άρχισε να καταρρέει ο Σίνερ- μπορεί να μη φαίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική, όμως στην πραγματικότητα σηματοδοτεί την αρχή της “ζώνης κινδύνου” για την ανθρώπινη υγεία. Σε αυτή τη θερμοκρασία, ο ιδρώτας δεν εξατμίζεται με την ίδια αποτελεσματικότητα όπως σε χαμηλότερες τιμές. Ακόμη και υγιείς, νέοι άνθρωποι αρχίζουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα όταν η θερμοκρασία υγρού βολβού φτάνει περίπου τους 31°C» πρόσθεσε.
Ο κίνδυνος για τους αθλητές
Η αντοχή υπεραθλητών σαν τον Σίνερ είναι ένα σημαντικό όπλο αλλά φαίνεται ότι δεν αρκεί σε τέτοια ακραία φαινόμενα. Όπως επισημαίνει η Ρέιτσελ Κοτλ «οι αθλητές και τα γυμνασμένα άτομα ιδρώνουν περισσότερο, γεγονός που βοηθά στην ψύξη του σώματος. Το σώμα τους ενεργοποιεί πιο γρήγορα τους μηχανισμούς ρύθμισης της θερμοκρασίας. Είναι δηλαδή πιο αποδοτικοί στο σύστημα εφίδρωσης. Παρόλα αυτά χωρίς επαρκή ξεκούραση και πρόσβαση σε ψύξη, αυξάνεται ο κίνδυνος θερμοπληξίας ή καρδιακών επιπλοκών».
Το πρωτόκολλο του Roland Garros περιλαμβάνει μεγαλύτερα διαλείμματα στη διάρκεια των αγώνων, επειδή διεξάγονται στις πιο θερμές ώρες της ημέρας σε γήπεδα χωρίς σκιά. Η Γαλλική Ομοσπονδία Τένις διαθέτει δύο θερμόμετρα μέτρησης της Wet Bulb Globe Temperature, ωστόσο κανένα από αυτά δεν έδειξε ότι ξεπεράστηκε το ανώτατο όριο των 35°C για να διακοπεί το παιχνίδι. Από την άλλη οι επιστήμονες είναι θέμα χρόνου να ζητήσουν το όριο να πέσει τρεις, ίσως και τέσσερις βαθμούς, χαμηλότερα σε όλα τα τουρνουά για να μην έχουμε δυσάρεστες συνέπειες.
Δεν ήταν μόνο ο Σίνερ
Στο γαλλικό Grand Slam δεν ήταν μόνο ο Σίνερ που ένιωσε να χάνει τη γη κάτω από τα πόδια του. Ούτε το ball girl που λιποθύμησε στον αγώνα του Ρούμπλεφ με τον Μπους. Ο Γιάκουμπ Μένσικ είχε τα ίδια συμπτώματα μία μέρα νωρίτερα, όταν νίκησε μετά από πέντε σετ τον Μαριάνο Ναβόνε και στο τέλος βρέθηκε πεσμένος στο έδαφος από αφυδάτωση χωρίς να μπορεί να σηκωθεί. Χρειάστηκε αναπηρικό αμαξίδιο για να αποχωρήσει από το κορτ. Στη συνέντευξη Τύπου αποκάλυψε ότι άρχισε να αισθάνεται αδιαθεσία από τις αρχές του τέταρτου σετ, με συνέπεια να σταματήσει να πίνει νερό και ηλεκτρολύτες τα οποία δεν μπορούσε να κρατήσει ο οργανισμός του. Ήταν ο μόνος τρόπος για να μπορέσει να τελειώσει τον αγώνα.
Σε αντίστοιχο πεντάσετο ματς ο Κάσπερ Ρούουντ παρομοίασε τον εαυτό του με ζόμπι στο παιχνίδι με τον Ρομάν Σαφιούλιν, όταν βρισκόταν μπροστά στο σκορ με 2-1. Ελλείψει δυνάμεων επέλεξε να «θυσιάσει» το τέταρτο σετ με την ελπίδα να επιβιώσει στο πέμπτο. Ακούγεται αστείο αλλά η αλήθεια είναι ότι τα κατάφερε διότι ο αντίπαλός του υπέφερε από τραυματισμό. Το συμπέρασμα είναι ότι η κόκκινη άργιλος που αποτελεί την επιφάνεια του Roland Garros αντανακλά τη ζέστη και γήπεδα όπως το «Philippe-Chatrier» και το «Suzanne-Lenglen» μοιάζουν με φούρνους σε υψηλή θερμοκρασία από τις 12 το μεσημέρι έως το απόγευμα. Θα έπρεπε οι αγώνες να γίνονται με κλειστά σκέπαστρα, όπως συμβαίνει στη US Open και στο Australian Open. Και να υπάρχουν σωλήνες ψυχρού αέρα δίπλα στους πάγκους των αθλητών, ώστε να μπορούν να δροσίζονται τουλάχιστον στα διαλείμματα των γκέιμς.
Ο μελλοντικός κίνδυνος και η απορία του Τσερούντολο
Από έρευνες που έχουν δημοσιευθεί εδώ και μια δεκαετία, οι σημερινές τιμές της θερμοκρασίας του υγρού βολβού θα αποτελούν κανόνα μέσα στα επόμενα 20 χρόνια ακόμη και για περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου. Σε περιοχές όπως η βόρεια Ινδία, η Κίνα, η βόρεια Αυστραλία, η Αφρική, η Κεντρική Αμερική και η Νοτιοανατολική Ασία δισεκατομμύρια άνθρωποι θα βρίσκονται σε ακραία ζέστη με απρόβλεπτους κινδύνους για την υγεία τους.
Το ότι ο Σίνερ δεν κατάφερε ούτε φέτος να κατακτήσει το Grand Slam που λείπει από τη συλλογή του είναι το λιγότερο. Θα μείνει πάντως στην ιστορία η απορία που εξέφρασε ο αντίπαλός του, Χουάν Μανουέλ Τσερούντολο, νούμερο 56 στο world ranking, αμέσως μετά την απρόσμενη νίκη του: «Νομίζω ότι ο Σίνερ άξιζε να νικήσει αυτό τον αγώνα. Ακόμη προσπαθώ να καταλάβω τι συνέβη…»
Φωτογραφίες: Getty Images/Ideal Image