Γιατί ολοένα περισσότεροι άνθρωποι άνω των 60 και 70 επιστρέφουν στα γήπεδα και μαθαίνουν νέα αθλήματα.
Πριν λίγες ημέρες, η 6χρονη κόρη μου έκανε το πρώτο της δοκιμαστικό στο τένις. Μαζί της, πέντε ακόμη παιδιά, γεμάτα ανυπομονησία, δεν έβλεπαν την ώρα να τρέξουν μέσα στο πρόσφατα ανακαινισμένο γήπεδο με τις γαλάζιες και λιλά αποχρώσεις, κάπου στα βόρεια προάστια. Ενώ οι λιλιπούτειοι μελλοντικοί Φέντερερ, Ναδάλ και Σάκκαρη, υπό τις οδηγίες της προπονήτριας, κυνηγούσαν γελώντας τις κίτρινες μπάλες που χοροπηδούσαν στο court, από την είσοδο ξεπρόβαλλε μια άλλη, διαφορετική ομάδα: Τέσσερις άνδρες, γύρω στα 60 ή και λίγο παραπάνω, με τσάντα στον ώμο, αθλητική περιβολή και βλέμμα γεμάτο αποφασιστικότητα.
Σε πλήρη αντίθεση με τον παιδικό ενθουσιασμό, οι ώριμοι παίκτες κινήθηκαν με ηρεμία που αποκτιέται μόνο έπειτα από πολυετή πείρα όχι τόσο στα τερέν, όσο στη ζωή. Αυτό, όμως, που ξεχώριζε ήταν η διάθεση να δοκιμάσουν κάτι καινούριο, μια φλόγα που τους έδινε ξανά ενέργεια. Δεν ήταν απλώς εκεί για να μάθουν ένα νέο άθλημα, ήταν εκεί για να ξαναβρούν τον εαυτό τους. Και όπως φαίνεται δεν είναι οι μόνοι.
Ο αθλητισμός χαρίζει επιπλέον χρόνια ζωής
Ολοένα περισσότεροι άνθρωποι άνω των 60 και 70 βγαίνουν ξανά στα γήπεδα δοκιμάζοντας σερβίς, σουτ, βολές, βουτάνε στις πισίνες και κάνουν ασκήσεις στα πάρκα, αποδεικνύοντας ότι η άθληση δεν έχει ηλικία. Μελέτες αναφέρουν σημαντικά οφέλη από τη συχνή, ακόμα και καθημερινή άσκηση, σε ανθρώπους προχωρημένης ηλικίας. Ανάμεσα σε αυτά, μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων, ενίσχυση της μυϊκής μάζας και της οστικής πυκνότητας, βελτίωση της διάθεσης και της ψυχικής υγείας. Παλαιότερη διεθνής έρευνα, μάλιστα, διαπίστωσε ότι τα κοινωνικά σπορ, όπως το τένις, το ποδόσφαιρο, το γκολφ, ακόμα και το -όχι ιδιαίτερα δημοφιλές στην Ελλάδα- μπάντμιντον, συνδέονται με αύξηση του προσδόκιμου ζωής, επειδή περιλαμβάνουν αλληλεπίδραση, περισσότερο από ατομικές δραστηριότητες όπως το τρέξιμο ή η ποδηλασία. Αναλυτικότερα, το τένις συνδέεται με 9,7 επιπλέον χρόνια ζωής, το μπάντμιντον με 6,2 χρόνια, το ποδόσφαιρο 4,7, η ποδηλασία 3,7 και η κολύμβηση με 3,4 επιπλέον χρόνια, σε σύγκριση με όσους επιλέγουν την καθιστική ζωή.
Παράλληλα με την εκγύμναση του σώματος, μειώνεται η αίσθηση της μοναξιάς -έντονη στους ηλικιωμένους που μπορεί να τους οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση- και βελτιώνονται οι γνωστικές λειτουργίες. Ταυτόχρονα, επιβραδύνεται ή ακόμα και αποτρέπεται η συχνότητα εκδήλωσης καρκίνου και άνοιας. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει σημειωθεί αύξηση στα επίπεδα συμμετοχής ηλικιωμένων το τελευταίο διάστημα. Σύμφωνα με στοιχεία βρετανικής έρευνας, το διάστημα 2023-2024 ο αριθμός των ενηλίκων ηλικίας άνω των 55 αυξήθηκε από 57% σε 63,3%, ενώ εκείνος των ανθρώπων ηλικίας άνω των 75 ετών από 33,4% σε 42,8%. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει σε ηλικιωμένους άσκηση μέτριας έντασης σε εβδομαδιαία βάση, με ασκήσεις ισορροπίας για την πρόληψη πτώσεων που αποτελούν μία από τις πιο συχνές αιτίες τραυματισμού σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.
Σε ανασκόπηση 30 μελετών, οι ερευνητές διερεύνησαν γιατί άτομα ηλικίας 55 ετών και άνω ασχολούνται με τον αθλητισμό, από μπόουλινγκ έως κρίκετ και βόλεϊ. Οι ειδικοί διαχώρισαν τον αθλητισμό από τη γενική σωματική δραστηριότητα και τόνισαν ότι για τον πρώτο απαιτείται από τους συμμετέχοντες η τήρηση κανόνων και συμπεριφοράς, καθώς και η τακτική ενασχόληση και προπόνηση. Έτσι, ο αθλητισμός διαφέρει από την απλή άσκηση που δεν περιλαμβάνει πάντα καθορισμένους στόχους ή κανόνες. Η ικανοποίηση, επομένως, που αντλείται από την επίτευξη του στόχου είναι τέτοια που ωθεί περισσότερους ηλικιωμένους να ξεκινήσουν την άθληση. Επιπλέον, σύμφωνα με την έρευνα, πέντε είναι οι λόγοι που τους παρακινούν: Η διατήρηση καλής υγείας, οι φιλίες που μπορούν να αναπτυχθούν, η κοινότητα, η αίσθηση της επιτυχίας, αλλά και ο συναγωνισμός.
Φυσικό αντικαταθλιπτικό
Για πολλούς, η απόφαση να φορέσουν και πάλι αθλητικά παπούτσια είναι ψυχολογική. Η άσκηση λειτουργεί σαν «φυσικό αντικαταθλιπτικό» αφού η άθληση επιδρά θετικά στην ψυχολογία του ανθρώπου. Ειδικοί τονίζουν πως μειώνονται τα αρνητικά συναισθήματα, ελαττώνεται το στρες, το άγχος και τα συμπτώματα κατάθλιψης, ευνοώντας συνολικά τη διάθεση, με τους βετεράνους της ζωής να νιώθουν ικανοποίηση και ευεξία. Όσο δε, η πρόοδος που σημειώνεται είναι σταδιακά αυξανόμενη και η επίτευξη των στόχων σταθερή, τόσο η αυτοεκτίμηση τονώνεται και ο ηλικιωμένος νιώθει σιγουριά και αυτοπεποίθηση.
Είτε μέτριας είτε υψηλής έντασης, η σωματική άσκηση σχετίζεται με σημαντικά οφέλη για την κατάθλιψη. Όσο για τη διάρκεια, η άσκηση που επαναλαμβάνεται τακτικά σε διάστημα έξι μηνών ή και μεγαλύτερο αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική για τη ρύθμιση της διάθεσης. Την ίδια στιγμή, προκύπτει πως η αερόβια άσκηση μπορεί να βελτιώσει τη μνήμη και τις εκτελεστικές λειτουργίες.
Η άσκηση μετά τα 60 χρειάζεται καθοδήγηση
Βέβαια, η ενασχόληση με τον αθλητισμό μετά τα 60 απαιτεί προετοιμασία και σωστή καθοδήγηση. Κλειδί είναι η σταδιακή επανένταξη ύστερα από καρδιολογικό έλεγχο και επίσκεψη στον παθολόγο. Σημαντική η σωστή προθέρμανση, η ορθή τεχνική κι η ήπια προπόνηση, ιδίως αν μεσολαβεί μεγάλο διάστημα ακινησίας ή αν αντιμετωπίζονται προβλήματα υγείας. Είναι απαραίτητο να επιλεγεί ένα άθλημα κατάλληλο για τη φυσική κατάσταση του ηλικιωμένου, και αφού δοθεί το «πράσινο» φως από τον γιατρό, τότε στόχος είναι η ήπια συχνή σωματική δραστηριότητα με στόχο την ενδυνάμωση και τη βελτίωση της ισορροπίας.
Και κάπως έτσι, την ώρα που τα παιδιά μαθαίνουν να κρατούν για πρώτη φορά τη ρακέτα, οι μεγαλύτεροι μαθαίνουν να διατηρούν σώμα και μυαλό σε εγρήγορση. Γιατί στη ζωή, όπως και στο τένις, δεν έχει τόση σημασία το επιτυχημένο σερβίς ή το σταθερό ρεβέρ, αλλά η όρεξη να συνεχίσεις το παιχνίδι.
Φωτογραφίες: Getty Images / Ideal Image