Οι Μοριγιάμα έχουν το παλαιότερο εργαστήριο της χώρας που παράγει υφάσματα με παραδοσιακή τεχνική σε λουλάκι.
Η Ινούε Ντεν, γεννημένη στην Κουρούμε της Φουκουόκα νοτιοδυτικά της Ιαπωνίας, άρχισε να υφαίνει από τα επτά της χρόνια. Η αγάπη της για τα υφάσματα μεγάλωνε μαζί με την ίδια. Έτσι, το 1800 σε ηλικία 12 ετών, και αφού είχε εξελίξει την τέχνη της, παρατήρησε κάτι ασυνήθιστο: ένα παλιό κομμάτι ύφασμα σε λουλακί απόχρωση. Το πήρε στα χέρια της και διαπίστωσε ότι σε ορισμένα σημεία είχε ξεθωριάσει, αφήνοντας λευκά σχέδια πάνω στο μπλε, τα οποία της κέντρισαν το ενδιαφέρον. Αποφάσισε, λοιπόν, να ανακαλύψει τα μυστικά τους.
Άρχισε να μαζεύει τα νήματα, να τα βάφει με λουλάκι και να τα υφαίνει για να αναδημιουργήσει τα μοτίβα αυτά. Έπειτα από πολλούς πειραματισμούς, η επιμονή της την αντάμειψε. Ανέπτυξε την τεχνική ύφανσης Κουρούμε Κασούρι που από τη δεκαετία του 1950 αποτελεί Αυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της χώρας και μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Η γενέτειρα της Ντεν έχει καθιερωθεί σε κέντρο παραγωγής του υφάσματος με το χαρακτηριστικό λουλακί χρώμα και τα καλαίσθητα, απαλά σχέδια.
Ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα υφάσματα της Ιαπωνίας
Ενώ αρχικά το ύφασμα χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για την κατασκευή ανθεκτικών ρούχων εργασίας για αγρότες και παραδοσιακών κιμονό, σήμερα η χρήση του έχει διευρυνθεί. Σήμερα, το Κουρούμε Κασούρι, χρησιμοποιείται σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών, όπως ρούχα, είδη διακόσμησης και μικροαντικείμενα, παραμένει δημοφιλές και αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα υφάσματα της Ιαπωνίας. Η ύφανσή του συνδέεται με τα υφάσματα ικάτ, στα οποία το σχέδιο δεν αποτυπώνεται στην πορεία, αλλά σχηματίζεται κατά τη διάρκεια της ύφανσης. Οι τεχνίτες δένουν σφιχτά τα νήματα με κόμπους σε συγκεκριμένα σημεία πριν από την ύφανση, ώστε αυτά τα σημεία να μην απορροφήσουν το χρώμα. Όταν στη συνέχεια υφαίνονται στον αργαλειό η μετατόπισή τους συνθέτει γεωμετρικά, θολά μοτίβα.
Η αναβίωση της τεχνικής
Το Κουρούμε Κασούρι απαιτεί χρόνο και προσπάθεια. Τα αδέλφια Κοίτσι και Γιοσινόμπου Μοριγιάμα το γνωρίζουν καλά αυτό. Δίπλα στον πατέρα τους, Τοράο, έμαθαν βήμα-βήμα την τεχνική και εδώ και περίπου 10 χρόνια επιχειρούν να προστατεύσουν το χαρακτηριστικό μπλε της Ιαπωνίας. Παλαιότερα, εκατομμύρια τέτοια υφάσματα παράγονταν ετησίως, ωστόσο με τη μαζική παραγωγή ρούχων και τις συνθετικές βαφές, το Κουρούμε Κασούρι έφτασε στο χείλος του γκρεμού. Παρά την απότομη πτώση του και παρότι στη Φουκουόκα, έχουν απομείνει λιγότερα από 20 εξειδικευμένα εργαστήρια, υπάρχουν ακόμα μερικοί νέοι στην ευρύτερη περιοχή που επιδιώκουν την αναβίωσή του.
Ανάμεσα σε αυτούς οι Γιοσινόμπου που θέλουν να διατηρήσουν στη ζωή την παράδοση 200 και πλέον ετών. Το εργαστήριό τους, Aimoriyama, μετρά πάνω από 160 χρόνια και είναι το παλαιότερο στην επαρχία Φουκουόκα. Για τις δημιουργίες τους χρησιμοποιούν αποκλειστικά βαμβάκι και ακολουθούν με σεβασμό τα περίπου 30 βήματα που απαιτούνται. Δένουν με το χέρι τα νήματα, τα βυθίζουν σε δοχεία με λουλάκι για περίπου 50 φορές και τα υφαίνουν στον αργαλειό. Για να ολοκληρωθεί μόνο ένα ρολό υφάσματος χρειάζονται περίπου τρεις μήνες. Μάλιστα, ανέπτυξαν μια διαφορετική τεχνική, την ονούκι, που σχετίζεται με το δέσιμο της κλωστής και βοηθά ώστε να επιτυγχάνεται με κάθε λεπτομέρεια το μοτίβο.
Με προσοχή σε κάθε βήμα
Το πρώτο τους δημιούργημα ήταν ένα παραδοσιακό φανάρι Γιάμε Τσότσιν, το οποίο κατασκεύασαν από βαμβάκι. Έτσι, όταν άναβε, το φως περνούσε μέσα από τα λευκά μοτίβα, αναδεικνύοντάς τα. Πλέον, στη σειρά προϊόντων τους συγκαταλέγονται ρούχα, κιμονό, τσάντες, αξεσουάρ, όλα με το χαρακτηριστικό μπλε και τα αχνά λευκά σχέδια. Μεγαλώνοντας δίπλα στον πατέρα τους, τα αδέλφια, ρούφηξαν σαν σφουγγάρι όλες τις πολύτιμες πληροφορίες. Ανάμεσα σε αυτές, ότι μια μικρή απροσεξία στην αρχή, μπορεί να καταστρέψει ένα ολόκληρο έργο στο τέλος. Αυτή η φράση επανέρχεται συχνά για να τους θυμίζει ότι η ποιότητα επιτυγχάνεται με προσοχή σε κάθε βήμα.
Έπειτα από τόσα χρόνια εμπειρίας, και σε μια προσπάθεια να προσελκύσουν τη νέα γενιά στην παράδοση του Κουρούμε Κασούρι, διοργανώνουν ξεναγήσεις στο εργαστήριο και εξηγούν την τεχνική, δίνοντας τη δυνατότητα στους επισκέπτες να κατασκευάσουν μόνοι τους ένα φουλάρι, μια τσάντα και μια μπλούζα με τον παραδοσιακό τρόπο. Ταυτόχρονα, η νομαρχία της Φουκουόκα διαχειρίζεται το επίσημο πρόγραμμα πρακτικής άσκησης Κουρούμε Κασούρι, κατά το οποίο άνθρωποι χωρίς καμία εμπειρία στην υφαντική τέχνη μπορούν να μετακομίσουν στην περιοχή, να μαθητεύσουν σε παραδοσιακά εργαστήρια και να αποκτήσουν όλα τα απαραίτητα εφόδια για να γίνουν με τη σειρά τους τεχνίτες.
Εξωτερική φωτογραφία: Facebook/ai__moriyama