Ποια τα οφέλη για την υγεία του εγκεφάλου από την κατανάλωση καφέ και τσαγιού και γιατί δυσκολεύονται οι ερευνητές.
Ανήκετε και εσείς στην κατηγορία των ανθρώπων που δεν λειτουργούν αν δεν πιουν ένα φλιτζάνι καφέ το πρωί; Καταναλώνετε πάνω από δύο την ημέρα; Μη νιώθετε ενοχές. Αντιθέτως, μπορείτε να συγχαρείτε τον εαυτό σας για την επιλογή σας, καθώς χωρίς να το γνωρίζετε θωρακίζετε την υγεία σας. Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Journal of the American Medical Association (JAMA) η κατανάλωση καφέ, αλλά και τσαγιού, συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ μελέτησαν για περισσότερα από 40 χρόνια μια ομάδα περίπου 130.000 ανθρώπων, συγκεντρώνοντας πληροφορίες για τη συμπεριφορά και την υγεία τους. Τα ευρήματά τους υποδεικνύουν ότι όσοι έπιναν συστηματικά δύο έως τρία φλιτζάνια καφέ (όχι ντεκαφεϊνέ) ή ένα έως δύο φλιτζάνια τσάι καθημερινά είχαν 15-20% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας από εκείνους που δεν έπιναν. Όσοι προτιμούσαν καφέ με καφεΐνη ανέφεραν και ελαφρώς μικρότερη γνωστική εξασθένηση από εκείνους που επέλεξαν ντεκαφεϊνέ και είχαν καλύτερες επιδόσεις σε ορισμένα αντικειμενικά τεστ εγκεφαλικής λειτουργίας.
Συνολικά, οι άνδρες και οι γυναίκες που έπιναν τον περισσότερο καφέ με καφεΐνη είχαν χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με εκείνους που έπιναν λίγο ή καθόλου, με παρόμοια αποτελέσματα να παρατηρούνται και για το τσάι. Ο καφές χωρίς καφεΐνη δεν συνδέθηκε με τα ίδια οφέλη, αφού η καφεΐνη μοιάζει να παρέχει κάποια προστασία από τη γνωστική εξασθένηση, πιθανώς μέσω της ικανότητάς της να μειώνει τη φλεγμονή στον εγκέφαλο. Όπως αναφέρει η έκθεση, η καφεΐνη μπορεί να μειώσει τις προφλεγμονώδεις κυτοκίνες του εγκεφάλου και να μετριάσει τη νευροφλεγμονή, οι οποίες συμβάλλουν στη γνωστική παρακμή και την ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ. Ταυτόχρονα, η ικανότητά της να βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και να μειώνει τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, συμβάλλει περαιτέρω στην προστατευτική της επίδραση στην γνωστική υγεία.
Οι ερευνητές επισημαίνουν πως πέρα από την καφεΐνη, ο καφές και το τσάι περιέχουν βιοδραστικές ενώσεις όπως πολυφαινόλες, χλωρογενικό οξύ και κατεχίνες, οι οποίες προσφέρουν αντιοξειδωτικά και αγγειακά οφέλη μειώνοντας το οξειδωτικό στρες και βελτιώνοντας την εγκεφαλοαγγειακή λειτουργία. Επιπλέον, συστατικά του τσαγιού όπως η επιγαλλοκατεχίνη-3-γαλλική και η L-θεανίνη μπορούν να προσφέρουν πρόσθετα οφέλη ενισχύοντας τη χαλάρωση και τη νευροπροστασία.
Ναι μεν, αλλά…
Από την άλλη, όμως, οι επιστήμονες δε μπορούν με βεβαιότητα να πουν τι είναι αυτό που μετριάζει την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. Περιορίζονται στο ότι η κατανάλωση καφέ και τσαγιού συσχετίζεται με μικρότερο κίνδυνο εκδήλωσής της. Με λίγα λόγια, μπορεί τα ευρήματα να υποδηλώνουν ότι η συχνή κατανάλωση των ροφημάτων αυτών μπορεί να ωφελήσει τον εγκέφαλο, αλλά η έρευνα δεν μπορεί να το αποδείξει. Γιατί; Όσοι καταναλώνουν καφεΐνη ενδέχεται να είναι λιγότερο επιρρεπείς στην άνοια για άλλους λόγους. «Η μελέτη μας από μόνη της δεν μπορεί να αποδείξει την αιτιότητα, αλλά απ’ όσο γνωρίζουμε, είναι η καλύτερη μέχρι σήμερα απόδειξη που εξετάζει την κατανάλωση καφέ και τσαγιού και τη γνωστική υγεία», σχολίασε ο επικεφαλής συγγραφέας, Γιου Ζανγκ.
Ειδικά για το τσάι, οι ειδικοί επισημαίνουν πως απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθεί εάν τα δύο φλιτζάνια προστατεύουν πράγματι τον εγκέφαλο. Επιπλέον, δεν υπάρχουν στοιχεία σχετικά με τον τύπο τσαγιού που κατανάλωναν οι συμμετέχοντες. Δεν είναι ξεκάθαρο, λοιπόν, αν το μαύρο ή το πράσινο τσάι είναι εξίσου αποτελεσματικά. Ταυτόχρονα, μπορεί ο καφές να συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας, ωστόσο περισσότερη ποσότητα δε σημαίνει αυτομάτως ότι η πιθανότητα εμφάνισης της πάθησης θα είναι ακόμα μικρότερη. Αντιθέτως, η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση, να προκαλέσει νευρικότητα, αϋπνία, ταχυκαρδία. Επομένως, η πρόσληψή της απαιτεί μέτρο.
Τη θέση αυτή επιβεβαιώνει και το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, σύμφωνα με το οποίο ακόμα και η μικρή ποσότητα καφεΐνης μπορεί να προκαλέσει νευρικότητα και διαταραχή του ύπνου σε μερικούς ανθρώπους. Παρότι ενισχύει την εγρήγορση και τη συγκέντρωση, καταπολεμά την κόπωση, βελτιώνει τις αθλητικές επιδόσεις και τη διάθεση, συνιστάται η συνολική ημερήσια πρόσληψη καφεΐνης έως τα 400 mg, με τα 300 mg ημερησίως να θεωρείται η ιδανική ποσότητα.
Φωτογραφίες: Getty Images / Ideal Image