Τα καταστήματα αλλάζουν πρόσωπο και προσφέρουν όχι μόνο προϊόντα, αλλά εμπειρίες και συζητήσεις, δημιουργώντας μικρές κοινότητες.
Για χρόνια, τα καταστήματα στην Αθήνα είχαν διακριτούς ρόλους: το δισκάδικο άνοιγε τις πόρτες του στους λάτρεις των βινυλίων, η καφετέρια μύριζε φρεσκοαλεσμένο καφέ, το μπαρ ζωντάνευε τη νύχτα, και τα θέατρα και οι γκαλερί σφύζανε από πολιτισμό. Σήμερα, η εποχή της ξεκάθαρης ταυτότητας έχει σχεδόν τελειώσει. Στη θέση της βλέπουμε χώρους που συνδυάζουν μουσική, γεύσεις, design και τέχνη -μαγαζιά που γοητεύουν το κοινό, χωρίς να χρειάζεται να περιοριστούν σε μία μόνο πλευρά του εαυτού τους. Από το Record Club και το Plegma Coffee & Living μέχρι το Minu Athens και το “Τανίνη, αγάπη μου”, η πόλη αποκτά μικρές, ζωντανές νησίδες όπου η επίσκεψη δεν είναι απλώς αγορά, αλλά εμπειρία, συζήτηση, έμπνευση και καθημερινή απόλαυση.
Γιατί τα καταστήματα γίνονται πολυχρηστικά;
Ο πρώτος λόγος είναι οικονομικός. Η διατήρηση ενός φυσικού χώρου στην πόλη είναι ακριβή υπόθεση. Ενοίκια, λειτουργικά έξοδα, προσωπικό. Ένα μαγαζί που βασίζεται σε μία μόνο δραστηριότητα συχνά δεν μπορεί να επιβιώσει. Έτσι, ο συνδυασμός λειτουργιών -πώληση προϊόντων, καφές, μπαρ, events- δεν είναι απλώς δημιουργική επιλογή, αλλά στρατηγική βιωσιμότητας.
Όμως το οικονομικό σκέλος από μόνο του δεν εξηγεί τη δυναμική αυτών των χώρων. Υπάρχει και ένας βαθύτερος, κοινωνικός λόγος: το κοινό έχει κουραστεί από την τυποποιημένη κατανάλωση, δηλαδή το απρόσωπο κατάστημα, το franchise που μοιάζει ίδιο σε κάθε πόλη, ή το μαγαζί που σε θέλει απλώς πελάτη και τίποτα παραπάνω. Έτσι οι πολυχρηστικοί χώροι έρχονται ως αντίδραση σε αυτό το μοντέλο. Ο επισκέπτης δεν θέλει απλώς να αγοράσει κάτι, θέλει να ανήκει, να μείνει, να επιστρέψει ή να αναγνωρίσει ένα οικείο πρόσωπο. Ένα δισκάδικο που παίζει μουσική, ένα βιβλιοπωλείο που σερβίρει κρασί, ένα καφέ που φιλοξενεί DJ sets ή παρουσιάσεις βιβλίων δημιουργεί δεσμούς, όχι απλώς συναλλαγές.
Η εμπειρία ως βασικό προϊόν
Από τα Εξάρχεια μέχρι το Κουκάκι, καφέ γίνονται χώροι συζητήσεων, μπαρ φιλοξενούν εκθέσεις, μικρά καταστήματα που λειτουργούν ως πολιτιστικά μικρο-κέντρα. Δεν υπάρχει αυστηρό ωράριο ταυτότητας. Ο χώρος αλλάζει μέσα στη μέρα, όπως αλλάζει και η πόλη. Η αγάπη του κοινού για αυτούς τους χώρους έχει να κάνει με την ανάγκη για αυθεντικότητα. Σε μια εποχή όπου όλα μοιάζουν να είναι σχεδιασμένα για το Instagram και τίποτα για την πραγματική ζωή, τα πολυχρηστικά μαγαζιά προσφέρουν κάτι πιο ουσιαστικό: ανθρώπινη επαφή.
Είναι χώροι όπου δεν αισθάνεσαι «λάθος» αν μείνεις μόνος. Μπορείς να κάτσεις με έναν καφέ, να ακούς μουσική, να χαζεύεις ράφια, χωρίς την πίεση της κατανάλωσης. Είναι χώροι όπου η κουβέντα ξεκινά φυσικά, όπου ο ιδιοκτήτης δεν είναι αόρατος, αλλά μέρος του χώρου. Αυτό δημιουργεί εμπιστοσύνη και η εμπιστοσύνη φέρνει πιστό κοινό. Ίσως λοιπόν το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι αυτά τα μαγαζιά λειτουργούν ως άτυπες κοινότητες. Δεν χρειάζεται να είσαι μέλος, ούτε να ακολουθείς κανόνες. Αρκεί να επιστρέφεις. Να σε θυμούνται. Να θυμάσαι. Σε μια Αθήνα που αλλάζει γρήγορα, που “βιάζεται”, που συχνά μοιάζει αφιλόξενη, οι πολυχρηστικοί χώροι γίνονται μικρές νησίδες σταθερότητας. Σημεία όπου η πόλη δείχνει το πιο δημιουργικό της πρόσωπο:
Record Club – Βουλής 36, Αθήνα
Στην καρδιά της πόλης, βρίσκεται ένα μικρό, ξεχωριστό μαγαζί που μοιάζει να ζει σε μια άλλη εποχή: το Record Club. Δεν πρόκειται απλώς για ένα δισκάδικο, αλλά για έναν τόπο συνάντησης για τους λάτρεις της μουσικής που αναζητούν κάτι πέρα από τα playlists και τα ψηφιακά streams. Οι επισκέπτες ανακαλύπτουν δίσκους, καθώς κάθε γωνιά του μαγαζιού κρύβει έναν μικρό θησαυρό, παίζουν τα αγαπημένα τους τραγούδια στα πικάπ που βρίσκονται διάσπαρτα στον χώρο, συζητούν, παίζουν μουσική, κάνουν ηχογραφήσεις. Οι ώρες στο Record Club κυλούν αργά, σαν να προσπαθούν να μας υπενθυμίσουν ότι η μουσική δεν χρειάζεται βιασύνη για να συγκινήσει.
Plegma Coffee & Living – Ευφράνορος 10, Παγκράτι
Στην καρδιά της Παγκρατίου, το Plegma Coffee & Living ξεχωρίζει σαν ένα ζεστό καταφύγιο για όσους αγαπούν τον καφέ, την αισθητική και τις μικρές καθημερινές απολαύσεις. Το μαγαζί συνδυάζει την τέχνη της γευστικής απόλαυσης με τον χώρο του σπιτιού, προσφέροντας όχι μόνο εκλεκτούς καφέδες και χειροποίητα γλυκά, αλλά και αντικείμενα διακόσμησης και design που κάνουν κάθε επίσκεψη μια μικρή εμπειρία lifestyle. Κάθε γωνιά του Plegma αναδεικνύει την προσοχή στη λεπτομέρεια: από τα φυσικά υλικά και τα ήπια χρώματα, μέχρι τη φιλική ατμόσφαιρα που σε κάνει να νιώθεις σαν στο σπίτι σου. Τα best seller του Plegma είναι οι πανέμορφες κούπες από πέτρα και τα πήλινα βάζα σε σχήμα αρχαίων αντικειμένων.
Minu Athens – Σαρρή 50, Αθήνα
Στο Minu οι επισκέπτες δεν βρίσκουν μόνο εκλεκτό καφέ και χειροποίητα γλυκά, αλλά και μια προσεκτικά επιλεγμένη συλλογή από φυτά εσωτερικού και εξωτερικού χώρου, χρηστικά αντικείμενα, διακοσμητικά κομμάτια και έργα τέχνης, δημιουργώντας μια μοναδική εμπειρία shopping και leisure σε έναν ενιαίο χώρο. Κάθε γωνιά του μαγαζιού αναδεικνύει την προσοχή στη λεπτομέρεια και προσκαλεί τον επισκέπτη να εξερευνήσει, να εμπνευστεί και να χαλαρώσει. Στο Minu Athens, η απόλαυση ενός καφέ ή ενός γλυκού δεν είναι απλώς μια συνήθεια, αλλά μια μικρή καθημερινή τελετουργία, ανάμεσα σε έννοιες όπως η αισθητική και η δημιουργικότητα.
Τανίνη, αγάπη μου – Ιπποκράτους 91 & Μεθώνης, Αθήνα
Το “Τανίνη, αγάπη μου” ξεχωρίζει ως ένας προορισμός για τους λάτρεις του κρασιού και της καλής γεύσης. Το μαγαζί δεν περιορίζεται στην πώληση επιλεγμένων μπουκαλιών, ούτε στο να προσφέρει ένα καλό μπουκάλι ή ποτήρι κρασί στον επισκέπτη του. Επιπλέον οργανώνει ομαδικά wine tastings και προσφέρει σε επαγγελματίες και απλούς επισκέπτες την ευκαιρία να ανακαλύψουν νέες ετικέτες και να εξελίξουν την γευστική τους εμπειρία, ενώ παράλληλα, συνεργάζεται με άλλα καταστήματα και εστιατόρια, βοηθώντας τα να δημιουργήσουν τις δικές τους λίστες κρασιών. Εδώ ο κάθε επισκέπτης μπορεί να περάσει, να δοκιμάσει, να μάθει και να νιώσει την ουσία της κουλτούρας του κρασιού.
Crust – Πρωτογένους 13, Ψυρρή
Tο Crust δεν είναι απλώς μια πιτσαρία. Στον πάνω χώρο σερβίρει χειροποίητες, ζουμερές πίτσες με φρέσκα υλικά, ενώ στον κάτω χώρο ο ρυθμός ανεβαίνει: πάρτι, μουσική και live events γεμίζουν τον χώρο ζωντάνια. Είναι το σημείο όπου η γεύση συναντά τη διασκέδαση, και κάθε επίσκεψη γίνεται εμπειρία, είτε έρχεσαι για ένα χαλαρό γεύμα είτε για να χορέψεις μέχρι αργά με φίλους.
Adad Books – Ανταίου 1, Πετράλωνα
“ΒΙΒΛΙΑ – ΚΑΦΕΣ – ΚΡΑΣΙ”, λέει η ταμπέλα του Adad Books. Περιτριγυρισμένο από οικογενειακές ταβέρνες και μπαρ που λειτουργούν εδώ και δεκαετίες, αυτό το μικρό, ανεπιτήδευτο βιβλιοκαφέ άνοιξε στην πλατεία Μερκούρη τον Μάιο του 2021. Ο κατάλογός του περιλαμβάνει τίτλους από μικρούς εκδοτικούς οίκους και αυτοεκδοθέντα περιοδικά με έμφαση στις εικαστικές τέχνες, την ποίηση, την αρχιτεκτονική και το σχεδιασμό. Υπάρχει επίσης μια μικρή συλλογή από μεταχειρισμένα βιβλία, μερικά από την προσωπική συλλογή της Alix -ιδιοκτήτριας του μαγαζιού- και άλλα που έχουν δωριστεί από φίλους του Adad, για να τα ξεφυλλίσουν οι επισκέπτες ή να αντλήσουν έμπνευση. Πέρα από τα βιβλία όμως ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει vegan/vegeterian λιχουδιές, καφέ και kombucha, ενώ το βράδυ το Adad μεταμορφώνεται, προσφέροντας φυσικά κρασιά στους, λάτρεις της τέχνης, πελάτες του.
Eισαγωγική φωτογραφία: plegmashop.gr