Πώς συντηρείται ο τρόπος ζωής των βρετανών μοναρχών και πώως κατατάσσονται βάσει των εισοδημάτων τους.
Η βρετανική βασιλική οικογένεια παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα παγκοσμίως, ένας μακραίωνος θεσμός που ισορροπεί διαρκώς ανάμεσα στην παράδοση, τη δημόσια υπηρεσία και τη σύγχρονη πραγματικότητα. Στέμματα και τιάρες, παλάτια και ιστορικά κάστρα, τελετές και δημόσιες εμφανίσεις, συνθέτουν μια εικόνα εξωπραγματικά λαμπερή, ωστόσο η πραγματικότητα πίσω από τον θεσμό της βρετανικής μοναρχίας, είναι πιο σύνθετη και σαφώς πιο γήινη απ’ όσο φανταζόμαστε. Πέρα από τα ανάκτορα, τις θεσμικές υποχρεώσεις, τα προνόμια αλλά και το αυστηρό πρωτόκολλο, υπάρχει και μια λιγότερο συζητημένη αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα πτυχή: πώς αμείβονται τα μέλη της μοναρχίας και από ποιες πηγές προέρχονται τα εισοδήματά τους.
Το οικονομικό πλαίσιο που καθορίζει πώς και πόσο αμείβονται τα μέλη της είναι συγκεκριμένο, αν και περίπλοκο, περιλαμβάνοντας ένα συνδυασμό ιδιωτικών περιουσιακών στοιχείων, κληρονομημένων κτήσεων και δημόσιων πόρων, που στηρίζουν τις επίσημες υποχρεώσεις τους. Γεγονός είναι πως η συνολική περιουσία των βρετανών γαλαζοαίματων εκτιμάται σε δισεκατομμύρια. Παρότι δεν τους ανήκουν τα περιουσιακά στοιχεία του Στέμματος -όπως τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ- διαθέτουν ένα ιδιωτικό χαρτοφυλάκιο από ακίνητα, κοσμήματα, έργα τέχνης και άλλα πολύτιμα αγαθά, τα οποία διατηρούν την ατομική καθαρή τους αξία σε επίπεδα εκατομμυρίων.
Παράλληλα, υπάρχει το Sovereign Grant, το ετήσιο κονδύλι που χρηματοδοτείται από τους φορολογούμενους και χρησιμοποιείται για την κάλυψη των επίσημων υποχρεώσεων του εκάστοτε μονάρχη. Αυτή η ετήσια κρατική χρηματοδότηση θεσπίστηκε το 2012, αντικαθιστώντας ένα παλαιότερο, λιγότερο σαφές σύστημα επιχορηγήσεων, με στόχο τη μεγαλύτερη διαφάνεια και το καθαρότερο πλαίσιο ως προς το τι πληρώνει το κράτος και τι όχι. Έτσι, μέσω του Sovereign Grant, που προέρχεται από ένα ποσοστό των κερδών του Crown Estate (12% αυτή τη στιγμή), δηλαδή της τεράστιας βασιλικής ακίνητης περιουσίας, συντηρούνται τα ανάκτορα που χρησιμοποιούνται ενεργά, όπως το Μπάκιγχαμ, χρηματοδοτούνται επίσημες εμφανίσεις και ταξίδια, κρατικές δεξιώσεις και μισθοί του προσωπικού, όχι όμως τα προσωπικά έξοδα των μελών της βασιλικής οικογένειας. Φημολογείται δε, πως για το οικονομικό έτος 2026–2027 το Sovereign Grant αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 51 εκατομμύρια ευρώ.
Πέρα από το Sovereign Grant ορισμένα μέλη της βασιλικής οικογένειας λαμβάνουν εισόδημα από τα «Duchies» -κληρονομημένα Δουκάτα-, εκτεταμένα κτηματικά σύνολα που αποφέρουν εκατομμύρια λίρες ετησίως. Τα έσοδα αυτά καλύπτουν ιδιωτικές, επίσημες και φιλανθρωπικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων που προκύπτουν από τις δραστηριότητες άλλων ενεργών μελών της μοναρχίας. Το Dutchy of Lancaster του βασιλιά Καρόλου για παράδειγμα, χρησιμοποιείται «κυρίως για την κάλυψη εξόδων που αφορούν άλλα μέλη της βασιλικής οικογένειας (πλην του ίδιου)», σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της μοναρχίας. Αν πάντως για τους κοινούς θνητούς τα οικονομικά του Στέμματος φαίνονται πολύπλοκα και όχι απολύτως διαφανή, τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τις «αμοιβές» και τα περιουσιακά δεδομένα των παρακάτω βασικών μελών της βασιλικής οικογένειας, κάνουν την εικόνα πολύ πιο ξεκάθαρη.
Βασιλιάς Κάρολος Γ΄
Ο Βρετανός μονάρχης είναι αυτός με τα πιο ανθηρά οικονομικά στη βασιλική οικογένεια. Η εκτιμώμενη καθαρή περιουσία του βασιλιά Καρόλου υπολογιζόταν σε 640 εκατομμύρια λίρες -περίπου 736 εκατομμύρια ευρώ- όταν οι Sunday Times δημοσίευσαν την 2025 Rich List, κατατάσσοντας τα πλουσιότερα άτομα του Ηνωμένου Βασιλείου. Όσον αφορά τον μισθό του, το εισόδημα του βασιλιά από το Δουκάτο του Λάνκαστερ το 2025 ήταν 24,4 εκατομμύρια λίρες, ή περίπου 28 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του Δουκάτου.
Πρίγκιπας Γουίλιαμ
Όταν ο τίτλος του Πρίγκιπα Γουίλιαμ άλλαξε από «Δούκας του Κέιμπριτζ» σε «Πρίγκιπας της Ουαλίας» μετά την άνοδο του πατέρα του στο θρόνο το 2022, ο νέος διάδοχος του θρόνου κληρονόμησε επίσης το Δουκάτο της Κορνουάλης -Duchy of Cornwall. Το εισόδημά του για το 2025 από το τεράστιο αυτό περιουσιακό asset ήταν οκταψήφιο, το ακριβώς μεγαλύτερο από αυτό του Καρόλου. Υπολογίζεται ότι αυτή η ακίνητη περιουσία στην Κορνουάλη δημιούργησε πλεόνασμα 22,9 εκατομμυρίων λιρών ή 26,3 εκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση Ολοκληρωμένου Αντίκτυπου του Δουκάτου, το οποίο θα κληρονομήσει ο πρωτότοκος γιος του Γουίλιαμ, Πρίγκιπας Γεώργιος, όταν γίνει πρώτος στη σειρά διαδοχής του θρόνου.
Πρίγκιπας Εδουάρδος, Δούκας του Κεντ
Κατέχοντας τον συγκεκριμένο τίτλο από τα 6 του χρόνια, ο σχεδόν 91 ετών πρίγκιπας Εδουάρδος, πρώτος ξάδερφος της Βασίλισσας Ελισάβετ Β’, είναι ένας από τους γηραιότερους εν ενεργεία γαλαζοαίματους. Η χρηματοδότησή του προέρχεται απευθείας από το Civil List -τον θεσμό που αντικαταστάθηκε από το Sovereign Grant. Σύμφωνα με έρευνα του The Guardian το 2023, ο Εδουάρδος είχε λάβει ως τότε, συνολικά 18 εκατομμύρια λίρες σε επίσημες πληρωμές καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Αυτό ισοδυναμεί με 20,7 εκατομμύρια ευρώ, αλλά λαμβάνοντας υπόψη τη διάρκεια της θητείας του, η οποία ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960, το ποσό ωχριά σε σύγκριση με τα ετήσια εισοδήματα του Γουίλιαμ και του Καρόλου.
Άννα, Βασιλική Πριγκίπισσα
Το ίδιο προαναφερθέν ρεπορτάζ της Guardian υπολόγισε τις επίσημες πληρωμές της μοναχοκόρης της Ελισάβετ Β’, Βασιλικής Πριγκίπισσας Άννας, σε περίπου 16,6 εκατομμύρια λίρες ή 19,1 εκατομμύρια ευρώ. Δεδομένου του ότι αυτές οι πληρωμές πραγματοποιήθηκαν σε διάστημα 51 ετών, από το 1971 έως το 2022, τα ετήσια έξοδα εργασίας της Άννας -για παράδειγμα, οι αμοιβές του προσωπικού που απασχολεί και τα ταξίδια για τις επίσημες υποχρεώσεις- ανάγονται σε περίπου 364.000 ευρώ. Λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει κάνει τις περισσότερες επίσημες εμφανίσεις από οποιοδήποτε άλλο εν ζωή μέλος της βασιλικής οικογένειας -11.088 εκδηλώσεις εμπίπτουν μόνο στη δεκαετία 2002-2022 σύμφωνα με την ίδια εφημερίδα-, η Βασιλική Πριγκίπισσα Άννα σίγουρα κερδίζει ενεργά το μερίδιο που της αναλογεί.
Πρίγκιπας Εδουάρδος, Δούκας του Εδιμβούργου
Ο πάντα χαμηλού προφίλ αδελφός της πριγκίπισσας Άννας και του βασιλιά Καρόλου, πρίγκιπας Εδουάρδος, που ζει στη μισθωμένη από το Στέμμα έπαυλη του Bagshot Park στο Surrey, έχει λάβει περίπου 6,5 εκατομμύρια λίρες από το 1982 ως μέλος της βασιλικής οικογένειας, ποσό που ανάγεται σε περίπου 184.300 ευρώ ετησίως για την κάλυψη των εξόδων εργασίας του.
Πρίγκιπας Χάρι, Δούκας του Σάσσεξ
Όσο παρέμενε εν ενεργεία μέλος της βασιλικής οικογένειας, ο Πρίγκιπας Χάρι χρηματοδοτούνταν, όπως και ο αδελφός του, από την περιουσία του πατέρα τους -το Δουκάτο της Κορνουάλης, το οποίο τώρα ανήκει στον Γουίλιαμ- καθώς και από το Sovereign Grant. Όταν ωστόσο ο μικρός γιος του βασιλιά Καρόλου και η σύζυγός του Meghan Markle παραιτήθηκαν από τα βασιλικά τους καθήκοντα το 2020, σταμάτησαν να λαμβάνουν επίσημες πληρωμές μέσω του Sovereign Grant σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του ζεύγους. Όπως εξηγούσε μια σχετική δήλωση στην ιστοσελίδα τους το 2020, «Ενώ η συνεισφορά από το Sovereign Grant καλύπτει μόνο το 5% των εξόδων για τον Δούκα και τη Δούκισσα και χρησιμοποιείται ειδικά για τα επίσημα έξοδα του γραφείου τους, οι Αυτού Βασιλικές Υψηλότητες προτιμούν να αποδεσμεύσουν αυτόν τον οικονομικό δεσμό», περιγράφοντας τη μετάβασή τους σε «μέλη της Βασιλικής Οικογένειας με οικονομική ανεξαρτησία» που έγινε εκείνο το έτος.
Άντριου Μαουντμπάτεν-Γουίντσορ
Με το όνομά του να παραμένει στα πρωτοσέλιδα του βρετανικού τύπου την τρέχουσα περίοδο, ο πρώην πρίγκιπας Άντριου, έλαβε σύμφωνα με εκτιμήσεις της εφημερίδας The Guardian, επίσημες πληρωμές από το 1978 έως το 2019 συνολικού ύψους 12,9 εκατομμυρίων λιρών. Το 2019, μετά την πολυσυζητημένη συνέντευξή του στο BBC Newsnight σχετικά με τη φιλία του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα επιχειρηματία Jeffrey Epstein, παραιτήθηκε από τα καθήκοντά του ως μέλος της βασιλικής οικογένειας και σταμάτησε να λαμβάνει πληρωμές από το Sovereign Grant.
Φωτογραφίες: AFPForum
Εισαγωγική φωτογραφία: Getty Images / Ideal Image