Είκοσι τέσσερις ώρες στον αέρα, δύο ανατολές και χιλιάδες χιλιόμετρα χωρίς στάση. Το νέο αεροπορικό ρεκόρ ανοίγει ένα συναρπαστικό, αλλά και εξαντλητικό κεφάλαιο.
Στις 17 Δεκεμβρίου 1903, σε μια ανεμοδαρμένη παραλία της Βόρειας Καρολίνας, ο Όρβιλ Ράιτ ξάπλωσε μπρούμυτα πάνω σε μια παράξενη κατασκευή από ξύλο, ύφασμα και συρματόσχοινα. Ο αδελφός του, Γουίλμπουρ, στεκόταν δίπλα του. Ο κινητήρας πήρε μπροστά, το Flyer ανασηκώθηκε από το έδαφος και, δώδεκα δευτερόλεπτα αργότερα, προσγειώθηκε έχοντας διανύσει 36,5 μέτρα. Η ανθρωπότητα είχε μόλις αποκτήσει φτερά, αν και προς το παρόν δεν είχε καταφέρει να πετάξει ούτε όσο το μήκος ενός σημερινού επιβατικού αεροπλάνου.
Εκατόν είκοσι τρία χρόνια αργότερα, ένα Airbus A350-1000ULR απογειώθηκε από τη Μελβούρνη και προσγειώθηκε στην Τουλούζη έπειτα από 24 ώρες και 24 λεπτά, έχοντας διανύσει 23.155 χιλιόμετρα χωρίς ενδιάμεση στάση. Σχεδόν 635.000 φορές την απόσταση της πρώτης πτήσης των Ράιτ. Αν οι δύο αδελφοί μπορούσαν να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της εφεύρεσής τους, πιθανότατα θα εντυπωσιάζονταν περισσότερο από το γεγονός ότι υπάρχουν άνθρωποι πρόθυμοι να περάσουν ένα ολόκληρο εικοσιτετράωρο μέσα της.
Η ιστορική πτήση
Η πτήση πραγματοποιήθηκε στις 27 και 28 Ιουλίου 2026, με το ρεκόρ να αναγνωρίζεται επισήμως από το Guinness World Records πριν λίγες ημέρες. Το αεροσκάφος ακολούθησε μια εντυπωσιακή διαδρομή πάνω από το Σίδνεϊ, τον Ειρηνικό, τη Βόρεια Αμερική και τον Ατλαντικό, πέρασε από το Λονδίνο και κατέληξε στην έδρα της Airbus, στη Γαλλία. Στη διαδρομή του, το Airbus διέσχισε τρεις ηπείρους, δύο ωκεανούς και τη Διεθνή Γραμμή Ημερομηνίας, εκείνο το νοητό σύνορο του Ειρηνικού όπου αλλάζει η ημερολογιακή ημέρα. Οι 13 επιβαίνοντες, μεταξύ των οποίων δοκιμαστές πιλότοι, μηχανικοί και κυβερνήτες της Qantas, πρόλαβαν να δουν δύο ανατολές και δύο ηλιοβασιλέματα. Μια εμπειρία που υπό κανονικές συνθήκες απαιτεί δύο ημέρες, αλλά η αεροπορία έχει πάψει προ πολλού να διατηρεί καλές σχέσεις με το ημερολόγιο.
Το προηγούμενο ρεκόρ άντεχε 21 χρόνια. Τον Νοέμβριο του 2005, ένα Boeing 777-200LR είχε πετάξει από το Χονγκ Κονγκ στο Λονδίνο, ακολουθώντας την ανατολική διαδρομή, καλύπτοντας περίπου 21.600 χιλιόμετρα σε 22 ώρες και 42 λεπτά. Το Airbus πρόσθεσε περίπου 1.550 χιλιόμετρα και μία ώρα και 42 λεπτά στην επίδοση. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι μιλάμε για ειδική δοκιμαστική πτήση και όχι για κανονικό εμπορικό δρομολόγιο με εκατοντάδες επιβάτες. Η διαφορά είναι σημαντική, ιδίως όταν κάθε επιπλέον κιλό μεταφράζεται σε καύσιμο.
Το παγκόσμιο ρεκόρ δεν υπήρξε αυτοσκοπός
Η Airbus είχε αναλάβει να αποδείξει στην Qantas ότι το νέο αεροσκάφος μπορεί να ανταποκριθεί σε μια αποστολή διάρκειας τουλάχιστον 23 ωρών, υπολογίζοντας ακόμη και τον χρόνο στο έδαφος. Οι 24 ώρες και 24 λεπτά στον αέρα ήταν το αποτέλεσμα μιας εξαντλητικής δοκιμής, με το Guinness να λειτουργεί περίπου ως αναμνηστικό μετάλλιο. Όπως παραδέχθηκε ο επικεφαλής των εμπορικών αεροσκαφών της Airbus, Lars Wagner, το ρεκόρ ήταν απλώς το κερασάκι στην τούρτα.
Το συγκεκριμένο αεροσκάφος δεν είναι ένα συνηθισμένο Airbus που απλώς γέμισε μέχρι πάνω τα ρεζερβουάρ του. Πρόκειται για μια ειδικά εξελιγμένη έκδοση του A350-1000, μήκους 72,25 μέτρων, με δύο κινητήρες Rolls-Royce Trent XWB-97 και μια πρόσθετη δεξαμενή περίπου 20.000 λίτρων, η οποία αυξάνει την αυτονομία κατά περίπου 1.850 χιλιόμετρα. Η εκτεταμένη χρήση συνθετικών υλικών, η προσεγμένη αεροδυναμική και η σχολαστική διαχείριση του βάρους συμπληρώνουν τη συνταγή. Ακόμη και το σύστημα ψύξης των χώρων τροφοδοσίας επανασχεδιάστηκε ώστε να εξοικονομηθούν περίπου 300 κιλά.
Το αεροπλάνο κατασκευάστηκε για την αυστραλιανή Qantas, η οποία έχει παραγγείλει 12 μονάδες για το φιλόδοξο Project Sunrise. Στόχος είναι οι απευθείας πτήσεις από το Σίδνεϊ προς το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, με διάρκεια που μπορεί να φτάσει τις 22 ώρες. Η πρώτη παράδοση αναμένεται τον Απρίλιο του 2027, ενώ οι εμπορικές πτήσεις προγραμματίζονται να αρχίσουν αργότερα την ίδια χρονιά.
Βεβαίως, οι υπεραποστάσεις δεν αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο του νέου Airbus. Το A350-900ULR της Singapore Airlines πραγματοποιεί ήδη τις απευθείας πτήσεις Σιγκαπούρης-Νέας Υόρκης, διάρκειας περίπου 19 ωρών. Το Boeing 777-200LR υπήρξε για χρόνια ο βασιλιάς των μεγάλων αποστάσεων, ενώ το Boeing 787 Dreamliner έχει καταστήσει εφικτές πολλές διαδρομές που παλαιότερα απαιτούσαν ενδιάμεσο ανεφοδιασμό. Η τεχνολογία, λοιπόν, έχει σχεδόν λύσει το πρόβλημα της απόστασης. Απομένει μια μικρή εκκρεμότητα, ο άνθρωπος. Διότι το ανθρώπινο σώμα δεν εξελίχθηκε με τους ρυθμούς της αεροναυπηγικής. Παραμένει ένας οργανισμός σχεδιασμένος να περπατά, να κοιμάται όταν νυχτώνει και να μην περνά 20 ώρες καθισμένος δίπλα σε έναν άγνωστο που διεκδικεί το κοινό υποβραχιόνιο.
Η σημαντικότερη ιατρική ανησυχία
Ο σοβαρός ιατρικός κίνδυνος είναι η φλεβική θρόμβωση. Η παρατεταμένη ακινησία επιβραδύνει την κυκλοφορία στα κάτω άκρα και αυξάνει την πιθανότητα σχηματισμού θρόμβων, ιδιαίτερα σε ανθρώπους με προδιάθεση. Ο απόλυτος κίνδυνος παραμένει μικρός για τους περισσότερους υγιείς ταξιδιώτες, αλλά αυξάνεται όσο παρατείνεται η ακινησία. Γι’ αυτό συνιστώνται συχνές κινήσεις των ποδιών, περιοδικό περπάτημα και, όπου υπάρχει ιατρική ένδειξη, ειδικές κάλτσες συμπίεσης. Υπάρχουν επίσης η χαμηλότερη πίεση της καμπίνας, η μειωμένη διαθεσιμότητα οξυγόνου, η ξηρή ατμόσφαιρα, οι μυοσκελετικοί πόνοι και το πρήξιμο των ποδιών. Στα σύγχρονα αεροσκάφη, όπως το A350, η πίεση και η υγρασία της καμπίνας είναι βελτιωμένες σε σχέση με παλαιότερες γενιές, χωρίς όμως να εξαφανίζουν τις επιβαρύνσεις.
Και ύστερα έρχεται το jet lag, η πιο δημοκρατική ίσως ταλαιπωρία των αεροπορικών ταξιδιών, καθώς δεν κάνει ιδιαίτερες διακρίσεις ανάμεσα στην Economy και την First Class. Η απότομη αλλαγή ζωνών ώρας απορρυθμίζει το βιολογικό ρολόι, επηρεάζοντας τον ύπνο, τη συγκέντρωση, τη διάθεση και την πέψη. Μπορείς να μεταφέρεις έναν άνθρωπο από την Αυστραλία στην Ευρώπη μέσα σε μία ημέρα, αλλά δεν μπορείς να πείσεις εξίσου γρήγορα τον εγκέφαλό του ότι άλλαξε ήπειρο. Η Qantas αντιμετώπισε το πρόβλημα με έναν μάλλον ασυνήθιστο τρόπο. Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ και το Charles Perkins Centre μελέτησε τον ύπνο, τη διατροφή, τον φωτισμό και τη συμπεριφορά των επιβατών στις πολύωρες πτήσεις.
Tο φιλόδοξο Project Sunrise
Το νέο Airbus θα διαθέτει μόλις 238 θέσεις, αρκετά λιγότερες από τις συνήθεις διαμορφώσεις του A350-1000. Θα υπάρχουν έξι σουίτες First Class, 52 θέσεις Business, 40 Premium Economy και 140 Economy. Κυρίως, όμως, προβλέπεται μια ειδική Wellbeing Zone, όπου οι επιβάτες θα μπορούν να σηκωθούν, να περπατήσουν και να κάνουν διατάσεις ακολουθώντας οδηγίες σε οθόνες. Κάτι σαν γυμναστήριο, με τη διαφορά ότι ο διάδρομος κινείται ήδη με 900 χιλιόμετρα την ώρα. Ο φωτισμός θα μεταβάλλεται ανάλογα με τη φάση της πτήσης, ενώ ακόμη και οι ώρες των γευμάτων θα προσαρμόζονται ώστε να διευκολύνουν τον συγχρονισμό με την ώρα του προορισμού.
Η ιδέα είναι να αρχίσει ο οργανισμός να συνηθίζει τη νέα ζώνη ώρας πριν από την προσγείωση. Το αεροπλάνο δεν μεταφέρει πλέον μόνο τον επιβάτη. Επιχειρεί να επαναπρογραμματίσει και το εσωτερικό του ρολόι. Παραμένει, βέβαια, το ερώτημα αν η κατάργηση μιας ενδιάμεσης στάσης αξίζει το τίμημα της παρατεταμένης παραμονής σε μια καμπίνα. Η εξοικονόμηση χρόνου είναι σημαντική, ιδίως για τους επαγγελματίες ταξιδιώτες, αλλά η δυνατότητα να περπατήσει κανείς σε κανονικό έδαφος, να αναπνεύσει εξωτερικό αέρα και να ξεμουδιάσει δεν είναι αμελητέα πολυτέλεια.
Από την παραλία του Κίτι Χοκ μέχρι το Airbus που διέσχισε δύο ωκεανούς χωρίς ανεφοδιασμό, η ιστορία της αεροπορίας είναι μια διαρκής αναμέτρηση με τα όρια. Οι αδελφοί Ράιτ αγωνίζονταν να κρατήσουν τον άνθρωπο στον αέρα για λίγα δευτερόλεπτα. Οι σημερινοί μηχανικοί μπορούν να τον κρατήσουν εκεί περισσότερο από ένα εικοσιτετράωρο. Το επόμενο μεγάλο επίτευγμα, ωστόσο, δεν θα είναι απαραίτητα ένα ακόμη μακρύτερο ταξίδι. Θα είναι να φτάνουμε στην άλλη άκρη του κόσμου χωρίς να αισθανόμαστε ότι αφήσαμε τη μισή μας ζωή, και κυρίως τη… μέση μας, κάπου πάνω από τον Ειρηνικό.
Eισαγωγική φωτογραφία: Courtesy of Airbus,
www.airbus.com