Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 ήταν υπερμέγεθες. Είχε διάρκεια 39 μέρες. Με 48 εθνικές ομάδες και 104 αγώνες, που αυτομάτως μεταφράζονται σε αυξημένο παγκόσμιο τηλεοπτικό κοινό, ήταν λογικό να επιφέρει περισσότερα κέρδη.
Την ώρα που οι μεγάλοι σταρ του παγκόσμιου ποδοσφαίρου χάριζαν ιστορικές στιγμές μέσα στον αγωνιστικό χώρο, έξω από αυτόν διακινούνταν δισεκατομμύρια. Ωστόσο, για κάθε κερδισμένο υπάρχει πάντα κάποιος που βγαίνει χαμένος από τη διοργάνωση.
FIFA: Ο μεγάλος κερδισμένος
Τα έσοδα που αποκομίζει η FIFA από το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι πραγματικά εντυπωσιακά. Η διοργάνωση του Κατάρ το 2022 απέφερε έσοδα-ρεκόρ ύψους 7,6 δισ. δολάρια, ενώ όλα δείχνουν ότι το Μουντιάλ του 2026, που φιλοξενήθηκε σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Μεξικό, θα φτάσει τα 13 δις δολάρια, που σημαίνει σχεδόν μια αύξηση της τάξεως του 80%. Ο πιο κερδισμένος στον τετραετή κύκλο ενός Μουντιάλ είναι φυσικά η FIFA. Τα βασικά έσοδά της προέρχονται από την πώληση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων, των δικαιωμάτων αδειοδότησης και φιλοξενίας (hospitality), τις συμφωνίες με τους χορηγούς, αλλά και από τις πωλήσεις των εισιτηρίων. Ενας πρωτοποριακός τομέας που αύξησε τα κέρδη προήλθε από τη δευτερογενή αγορά εισιτηρίων, μέσω της επίσημης πλατφόρμας μεταπώλησης, με την παγκόσμια ομοσπονδία να παίρνει προμήθεια 15% τόσο από τον αγοραστή όσο και από τον πωλητή.
Οπαδοί: Οι μεγάλοι χαμένοι
Για πολλούς οπαδούς και φίλους του ποδοσφαίρου η παρουσία τους στο Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί όνειρο ζωής. Το 2026 το κόστος της μετακίνησης και των εισιτηρίων των αγώνων αποδείχθηκε ιδιαίτερα βαρύ. Με τη στρατηγική της δυναμικής τιμολόγησης στα εισιτήρια, η οποία αυξάνει τις τιμές όσο ενισχύεται η ζήτηση, το θέμα πήρε τεράστιες διαστάσεις και έφτασε να το σχολιάσει ακόμη και ο Ντόναλντ Τραμπ. «Δεν θα πλήρωνα 1.000 δολάρια για το πρώτο παιχνίδι των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην Παραγουάη» είχε πει ο Αμερικανός πρόεδρος λίγο πριν αρχίσει το τουρνουά. Για τον μεγάλο τελικό, που φιλοξενήθηκε στο στάδιο MetLife του Νιου Τζέρσεϊ, η επίσημη τιμή του φθηνότερου εισιτηρίου ήταν στα 2.030 δολάρια. Τέσσερις μέρες πριν από τη διεξαγωγή του, το φθηνότερο στην αγορά ξεπερνούσε τα 6.500 δολάρια και η μέση τιμή τα 11.000 δολάρια.
Το σενάριο με 64 ομάδες
Η στρατηγική μεταπώλησης εισιτηρίων θα ισχύσει και -πιθανότατα- θα ενισχυθεί στα επόμενα Παγκόσμια Κύπελλα. Η FIFA εξετάζει ήδη το ενδεχόμενο να διευρύνει περισσότερο τη διοργάνωση, αυξάνοντας τις ομάδες από 48 σε 64. Το αν θα φορτώσει περισσότερο το καλεντάρι και το αν θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους ποδοσφαιριστές δεν φαίνεται να την απασχολεί. Άλλωστε ένα τέτοιο σενάριο, με 64 ομάδες, θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα σε αγορές-κολοσσούς, όπως η Κίνα και η Ινδία. Ακόμη κάποια δισεκατομμύρια θεατές θα φέρουν και κάμποσα δισεκατομμύρια κέρδη.
Ακριβότερα και τα τρένα
Το οικονομικό βάρος για τον κόσμο δεν περιορίστηκε στα εισιτήρια των αγώνων. Τα έξοδα για τα αεροπορικά, η διαμονή και η εστίαση εκτόξευσαν το συνολικό κόστος της εμπειρίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσαν οι αυξήσεις στα εισιτήρια των τρένων της New Jersey Transit. Η διαδρομή των περίπου 30 λεπτών προς το στάδιο MetLife, που υπό κανονικές συνθήκες κοστίζει 12,90 δολάρια μετ’ επιστροφής, έφτασε να τιμολογείται στα 150 δολάρια κατά τη διάρκεια του τουρνουά. Οι έντονες αντιδράσεις ανάγκασαν την εταιρία να χαμηλώσει τις τιμές, χωρίς όμως να επιστρέψουν στα συνήθη επίπεδα.
Τηλεοπτικοί πάροχοι και χορηγοί: Τεράστια κέρδη
Οι τηλεοπτικοί οργανισμοί επένδυσαν τεράστια ποσά για να εξασφαλίσουν τα δικαιώματα μετάδοσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η εκρηκτική τηλεθέαση και η αυξημένη ζήτηση από τις διαφημιζόμενες εταιρείες για προβολή, κατά τη διάρκεια των αγώνων, εκτιμάται ότι θα τους αποφέρουν σημαντικά κέρδη. Μία από τις καινοτομίες της διοργάνωσης ήταν τα hydration breaks, οι υποχρεωτικές διακοπές ενυδάτωσης. Ο Ινφαντίνο υποστήριξε ότι πρόκειται για μια απόφαση που πάρθηκε για αγωνιστικούς λόγους, όμως τα τρίλεπτα διαλείμματα ήταν επί της ουσίας ένα ιδιαίτερα πολύτιμο διαφημιστικό «παράθυρο». Η εκτίμηση για το συνολικό κέρδος από τα τηλεοπτικά δίκτυα κυμάνθηκε στα 500 με 600 εκατ. δολάρια.
Πόλεις-διοργανώτριες: Περιορισμένα οφέλη
Οι 16 πόλεις που φιλοξένησαν αγώνες σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Μεξικό υποδέχθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες, γεγονός που τόνωσε τη δραστηριότητα σε ξενοδοχεία, εστιατόρια και τοπικές επιχειρήσεις. Όμως η βραχυπρόθεσμη οικονομική κινητικότητα δεν σημαίνει και μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη. Συμπαθέστατοι οι οπαδοί της Σκωτίας που «άδειασαν» τα μπαρ της Βοστώνης, κερδίζοντας τη συμπάθεια των κατοίκων, όμως η ζωή επανήλθε γρήγορα σε κανονικούς ρυθμούς. Οι 185.000 νέες θέσεις εργασίας ήταν εποχιακές και όχι μόνιμες.
Μεγάλοι χαμένοι τα ξενοδοχεία
Η ζήτηση για τη διαμονή δεν ήταν η αναμενόμενη. Οι φορείς του κλάδου αναφέρουν ότι οι κρατήσεις στις πόλεις που φιλοξένησαν αγώνες ήταν χαμηλότερες φέτος σε σύγκριση με πέρυσι. Υπήρχε έντονη ζήτηση γύρω από συγκεκριμένες ημερομηνίες αλλά όχι για έναν ολόκληρο μήνα. Η Αμερικανική Ένωση Ξενοδοχείων και Καταλυμάτων (AHLA) κατηγόρησε μάλιστα τη FIFA ότι δέσμευσε υπερβολικά μεγάλο αριθμό δωματίων για δική της χρήση, δημιουργώντας μια τεχνητή εικόνα υψηλής ζήτησης. Τα δύο τρίτα των ξενοδόχων στη Νέα Υόρκη δήλωσαν ότι οι κρατήσεις ήταν χαμηλότερες από τις προσδοκίες, ενώ στο Σιάτλ το ποσοστό άγγιξε το 80%.
Οι πωλήσεις από τις φανέλες
Στη διάρκεια του Μουντιάλ υπήρχε μια εκρηκτική αύξηση των πωλήσεων στις εμφανίσεις των εθνικών ομάδων σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Nike αναφέρει ότι οι πωλήσεις ήταν υπερδιπλάσιες σε σύγκριση με το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022. Σύμφωνα με την Adidas, στην κορυφή των πωλήσεων βρέθηκε η φανέλα του Μεξικού, ενώ η JD Sports ανακοίνωσε ότι κατέγραψε χρονιά-ρεκόρ στις πωλήσεις της αγγλικής φανέλας, με την αντίστοιχη της Σκωτίας να την ξεπερνά και να γίνεται η δημοφιλέστερη στη διάρκεια της διοργάνωσης στη Μεγάλη Βρετανία. Βέβαια, η άνοδος των πωλήσεων για όλες τις ποδοσφαιρικές φανέλες οφείλεται στο γεγονός ότι πλέον έχουν γίνει βασικό κομμάτι της καθημερινής streetwear κουλτούρας. Είναι μια τάση της μόδας αυτή την εποχή.
Bookmakers: Οι μεγάλοι κερδισμένοι
Τα νούμερα αποδεικνύουν ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο στοιχηματικό γεγονός όλων των εποχών. Ο εκτιμώμενος τζίρος ήταν ύψους 50 δισ. δολαρίων, χοντρικά περίπου 500 εκατ. δολάρια ανά παιχνίδι. Περισσότεροι αγώνες, περισσότερα πονταρίσματα. Από τους 64 το 2022 στους 104 αγώνες το 2026. Με το live betting να κερδίζει κατά κράτος τις pre live επιλογές. Είναι και η μεγάλη ανάπτυξη σε αγορές όπως της Βραζιλίας και των ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια. Το κέρδος άνω του διπλασιασμού, σε σύγκριση με το Κατάρ.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι το 2018 το στοίχημα σε αθλητικά γεγονότα ήταν νόμιμο μόνο στη Νεβάδα, πολιτεία όπου βρίσκεται το Λας Βέγκας. Μια απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου άνοιξε το δρόμο για το μεγαλύτερο μέρος της χώρας, ωστόσο στην Καλιφόρνια και το Τέξας θεωρείται ακόμη παράνομο. Είναι δύο πολιτείες όπου ευδοκιμούν τα prediction markets (αγορές προβλέψεων), τα οποία έχουν κερδίσει τη νεολαία. Δεν θεωρούνται τυχερά παιχνίδια και επιτρέπονται οι αθλητικές προβλέψεις ανεξάρτητα από την πολιτεία που βρίσκεται ο χρήστης. Επί της ουσίας εξυπηρετούν την ίδια ανάγκη.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/ Ideal Image